Ministers Karremans en Sjoerdsma begeleiden koning bij luchtvaartmissie in Liverpool: ‘Gezamenlijke inzet voor uitstootvrij vliegverkeer’

Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat en minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking hebben dinsdag 3 november in Liverpool met koning Willem-Alexander stilgestaan bij de verduurzaming van de luchtvaart. Op de University of Liverpool stond de ontwikkeling van een uitstootvrije vliegverbinding tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk centraal.

In de hal van het universiteitsgebouw, waar de onderwijsinstelling tevens de Victoria Gallery and Museum beheert, woonden het staatshoofd en de bewindslieden presentaties bij van Britse en Nederlandse bedrijven, overheden en kennisinstellingen. Later ondertekenen beide landen een gezamenlijke verklaring om de totstandkoming van deze zogenoemde emissieloze luchtvaartcorridor te versnellen.

Persoonlijke betrokkenheid van vliegende vorst bij energietransitie

Voor de negenenvijftigjarige koning Willem-Alexander vormt de overgang naar schone energie al geruime tijd een vast aandachtspunt binnen zijn werkzaamheden. Omdat het staatshoofd zelf over een vliegbrevet beschikt en regelmatig als piloot in de cockpit zit, volgt hij de technologische vernieuwingen om de luchtvaartsector schoner te maken van dichtbij.

Die specifieke belangstelling sprak hij eerder al uit tijdens het symposium Wind meets Gas in 2021, waar hij toelichtte dat verduurzaming van het vliegverkeer zijn bijzondere aandacht heeft. Eerder, in maart 2019, bekeek hij bij het honderdjarig jubileum van de Nederlandse luchtvaart in Amsterdam ook al het kleine elektrische toestel Pipistrel Alpha Electro.

Vijf demonstratiestations op Brits-Nederlands luchtvaartevenement

Het programma op de universiteit vond plaats tijdens het UKNL Sustainable Aviation Event, waar minister Karremans een van de inhoudelijke bijdragen verzorgde. Na de toespraken liepen de koning en de minister langs vijf verschillende demonstratiestations, waar telkens een Nederlandse en een Britse organisatie gezamenlijk hun technologische oplossingen voor de toekomstige luchtvaart toonden.

De opstellingen waren verdeeld over vijf specifieke thema’s: kennisontwikkeling, de opslag en distributie van energie, nieuwe vliegtuigconcepten, laadinfrastructuur en de praktijk van luchtvaartmaatschappijen. Daarbij kregen de bezoekers onder meer uitleg over het onderzoek naar circulaire batterijen, die op termijn moeten dienen als een schoon alternatief voor reguliere fossiele kerosine.

Nederlandse laadinfrastructuur en elektrische toestellen

Tot de aanwezige Nederlandse ondernemingen behoorden de luchtvaartbedrijven Elysian, Vlindair en NRG2fly, die in Engeland hun concepten voor elektrische vliegverbindingen lieten zien. Laatstgenoemde onderneming nam een fysiek demonstratiemodel van de MCS Aircraft Charger mee naar Liverpool, een laadsysteem dat met een 800-voltstandaard stroom op megawattniveau kan leveren aan vliegtuigen.

Op een beeldscherm werd een volledige omdraaitijd van dertig minuten gesimuleerd voor de Microliner van vliegtuigbouwer Vaeridion, een elektrisch toestel met negen zitplaatsen en een batterijcapaciteit van 600 kilowattuur. NRG2fly gaf deze presentatie samen met Rotterdam The Hague Airport, dat tijdens de bijeenkomst optrad als de beoogde Nederlandse luchthaven binnen de corridor.

Voorwaarden op luchthavens en bezoek aan 3D-printlaboratorium

Ook de Britse organisaties ZEFIG en ULEMCo presenteerden hun werk voor de benodigde grondvoorzieningen voor emissievrij vliegverkeer. De betrokken partijen maakten tijdens de sessies duidelijk dat elektrische passagiersvliegtuigen pas daadwerkelijk tussen beide landen kunnen opereren zodra de aangesloten luchthavens over de juiste zware laadinfrastructuur beschikken. Merlijn van Vliet, topman van NRG2fly, reageerde positief op de koninklijke belangstelling: “Dat de koning zelf piloot is, maakt dit onderwerp extra mooi.”

Aansluitend op de demonstraties in de hal gingen de koning, minister Karremans en begeleidend minister Sjoerd Sjoerdsma naar een laboratorium dat aan de universiteit is verbonden, de spin-off Atomik AM. Dit bedrijf ontwikkelt duurzame materialen voor onderdelen in de luchtvaart- en auto-industrie. Het gezelschap kreeg er uitleg over een binderjetprinter voor 3D-onderdelen, waarbij de koning zelf ook een object mocht printen.

Scheepsbouw en vakmanschap aan de rivier de Mersey

De bijeenkomst op de universiteit maakte deel uit van een breder eendaags werkbezoek aan het noordwesten van Engeland, waaraan parallel een Nederlandse economische handelsmissie deelnam. De koning trapte de dag in de ochtend af bij scheepswerf Balaena Birkenhead aan de rivier de Mersey, een bedrijf dat onderdelen levert voor marinefregatten en onderzeeboten en daarnaast veerboten en onderzoeksschepen bouwt.

In zijn Engelstalige openingstoespraak op de werf wees het staatshoofd op het economische belang van de relatie tussen beide Noordzeeburen, waarbij Nederland de derde handelspartner van het Verenigd Koninkrijk is. “Met dit bezoek willen we die samenwerking verder intensiveren”, zei de koning, die aansluitend op het aangrenzende Engineering College sprak met studenten die een opleiding volgen tot lasser, pijpfitter of hijsbegeleider.

Klimaatafspraken en maatschappelijk vervolgprogramma in Liverpool

De bilaterale plannen voor emissievrij vliegen sluiten aan bij eerdere Nederlandse doelstellingen uit het Akkoord Duurzame Luchtvaart uit 2019 en de Luchtvaartnota 2020-2050. Daarin is vastgelegd dat alle grondactiviteiten op luchthavens in 2030 elektrisch moeten zijn, terwijl vluchten onder de vijfhonderd kilometer in 2050 volledig elektrisch moeten worden uitgevoerd en de gehele sector in 2070 geen CO2 meer mag uitstoten.

Na het luchtvaartprogramma stond voor de koning in Liverpool een werklunch gepland met regoburgemeester Rotheram, gevolgd door een bezoek aan het Cruyff Court Ryan Gravenberch en het Anfield Sports and Community Centre. Daar sprak hij met gepensioneerden uit de luchtvaart- en scheepvaartsector die wandelvoetbal speelden, voordat het bezoek werd vervolgd bij museum British Music Experience, het marineschip Zr. Ms. Johan de Witt met defensieminister Dilan Yeşilgöz-Zegerius en het stadhuis.