Radio 10 bekroont Top 4000-bedenker Erik de Zwart: ‘Diep geraakt’

Radio 10 heeft programmamaker Erik de Zwart onderscheiden met de speciale Top 4000 Ere-Icoon Award vanwege zijn rol als geestelijk vader van de jaarlijkse hitlijst. De zender reikte het eerbetoon op vrijdag 6 november uit op het moment dat de stemronde voor de tweeëntwintigste editie van het muziekevenement van start ging.

Met deze toekenning staat het radiostation stil bij het ontstaan van de eindejaarslijst die De Zwart in 2005 introduceerde. De overhandiging vond plaats tijdens de middaguitzending van collega-presentator Jeroen Nieuwenhuize, waar de dochters van de radiomaker onverwacht in de studio verschenen om de prijs namens de zender aan hun vader te geven.

Eenmalig jubileumidee voor Radio 10 Gold groeide uit tot traditie

De oorsprong van de marathonlijst ligt in het jaar 2005, toen de Nederlandse Top 40 precies veertig jaar bestond. Als toenmalig programmaleider bedacht De Zwart de Top 4000 destijds specifiek voor Radio 10 Gold om dat veertigjarig jubileum te vieren. Het project was bij de lancering uitsluitend opgezet als een eenmalige hitlijst.

Na die eerste uitzending in 2005 bleef het concept echter bestaan op de zender en ontwikkelde het zich tot een vast jaarlijks onderdeel in de decembermaand. Terugkijkend op die beginperiode sprak de bedenker tijdens de uitreiking zijn verbazing uit over de blijvende omvang van zijn toenmalige jubileuminitiatief.

Emotionele reactie van De Zwart op onverwacht eerbetoon in studio

De onverwachte komst van zijn kinderen tijdens het liveprogramma van Nieuwenhuize maakte direct veel los bij de geroutineerde radiomaker. “Dat mijn dochters hier ineens staan om mij deze award namens Radio 10 te geven, raakt me enorm”, reageerde De Zwart op het moment van de uitreiking in de radiostudio.

Hij stond daarbij uitgebreid stil bij de ontwikkeling van de lijst sinds het oprichtingsjaar. “Toen ik in 2005 de Top 4000 bedacht, had ik nooit kunnen vermoeden dat het zo’n grote traditie zou worden. Muziek brengt herinneringen tot leven en verbindt mensen. Dat miljoenen Nederlanders elk jaar opnieuw hun favoriete nummers kiezen, vind ik nog altijd fantastisch. En dat mijn dochters mij vandaag verrassen, maakt het extra bijzonder.”

Twintigjarig jubileum als voorzitter en recente terugkeer bij zender

De onderscheiding volgt vijf dagen na een andere mijlpaal in de loopbaan van de op 16 juni 1957 in Amsterdam geboren mediapersoonlijkheid. Op 1 november 2026 was het namelijk precies twintig jaar geleden dat De Zwart zijn voorganger Lex Harding opvolgde als voorzitter van de Stichting Nederlandse Top 40.

Daarnaast is de prijswinnaar sinds het voorjaar van 2025 zelf weer wekelijks verbonden aan het station dat zijn hitlijst uitzendt. Hij verruilde destijds NPO Radio 5 voor Radio 10 om daar elk weekeinde het programma Eriks Top 40 Hitdossier te presenteren en tevens te fungeren als de vaste stationvoice van de commerciële zender.

Decennialange staat van dienst rond hitlijsten en commerciële radio

De nauwe band tussen De Zwart en hitlijsten begon al in de jaren tachtig, toen hij na zijn start bij kabelpiraat Radio Unique en zeezender Radio Caroline ging werken voor Veronica en de TROS. Op Hilversum 3 en Radio 3 presenteerde hij destijds onder meer de TROS Top 50, de Nationale Hitparade en vanaf mei 1989 de Nederlandse Top 40.

In 1992 richtte hij samen met Lex Harding het commerciële station Radio 538 op, waar hij programmaleider, algemeen directeur en opnieuw Top 40-presentator werd. Na zijn vertrek naar Talpa Radio International in 2003, waar Radio 10 Gold onder viel, ontving hij in 2009 voor zijn gehele radiowerk al de Marconi Oeuvre Award.

Opening van stembus met kapotte glasplaat door The Dutch Giant

Voorafgaand aan de prijsuitreiking aan De Zwart werd op vrijdagochtend de stemweek voor de komende editie van de Top 4000 officieel geopend. Dat gebeurde in het ochtendprogramma Radio 10 Staat Op, dat wordt gepresenteerd door de vaste dj’s Jan-Willem Roodbeen en Jeroen Kijk in de Vegte.

Acteur The Dutch Giant verrichtte in die ochtenduitzending de openingshandeling voor de tweeëntwintigste jaargang van de hitlijst. Toen hij voor de aftrap op de startknop drukte, sloeg hij dwars door de bijbehorende glasplaat heen. Sinds die opening kunnen luisteraars een week lang hun stemmen doorgeven voor de nieuwe lijst.

Samenstelling van de lijst na recordbereik en vaste nummer één

Het radiopubliek stelt de volledige lijst van vierduizend nummers zelf samen door minimaal vijf en maximaal vijfentwintig favoriete platen van alle tijden te kiezen. De voorgaande editie in 2025 leverde een record op voor de zender met een bereik van bijna 5,8 miljoen luisteraars.

In de geschiedenis van de marathonuitzending eindigde het nummer Bohemian Rhapsody van Queen het vaakst op de bovenste positie, namelijk in 2005, 2006 en onafgebroken van 2010 tot en met 2025. Alleen John Miles met Music in 2007, Robbie Williams met Angels in 2008 en Michael Jackson met Billie Jean in 2009 doorbraken die reeks.

Uitzendschema tot kerstavond en bijbehorende televisiequiz op SBS6

De tweeëntwintigste editie van de Top 4000 wordt van vrijdag 27 november tot en met donderdag 24 december 2026 zeven dagen per week uitgezonden op Radio 10. Naast bedenker De Zwart en Nieuwenhuize nemen onder anderen Jan-Willem Roodbeen, Jeroen Kijk in de Vegte en Gijs Staverman de presentatie van de lijst voor hun rekening.

Rondom de radiomarathon keert ook het bijbehorende televisieprogramma terug op het scherm. Vanaf zaterdag 28 november is de wekelijkse Top 4000 Muziekquiz elke zaterdag te zien bij televisiezender SBS6, waar Radio 10-presentator Gijs Staverman dit jaar de leiding over het spelprogramma heeft.