Minderheidskabinet stelt box 3-stelsel jaar uit voor steun belastingplan: ‘Taai proces’

Het minderheidskabinet van premier Rob Jetten stuurt een aangepast Belastingplan 2027 naar de Tweede Kamer waarbij de nieuwe vermogenswinstbelasting in box 3 met een jaar wordt uitgesteld. Daarnaast doet de regering op dinsdag 3 november 2026 gerichte concessies op het gebied van zorg, koopkracht en veiligheid om kleine oppositiefracties over de streep te trekken.

Door deze wijzigingen denkt minister Eelco Heinen van Financiën dat het pakket alsnog voldoende parlementaire steun krijgt. De VVD-bewindsman voerde hierover overleg met de ChristenUnie, 50PLUS en de Groep Markuszower. Hoewel vooraf geen formeel akkoord is gesloten met de oppositie, sprak de bewindsman dinsdag in Den Haag zijn vertrouwen uit in een Kamermeerderheid.

Geen exclusieve keuze tussen linkse of rechtse oppositie

De aanpassingen waren noodzakelijk omdat er vanuit de oppositie veel kritiek klonk op het oorspronkelijke wetsvoorstel en de regeringscoalitie bovendien intern verdeeld raakte. Omdat het minderheidskabinet in de Tweede en Eerste Kamer niet over een eigen meerderheid beschikt, is het voor elk wetsvoorstel direct afhankelijk van steun van partijen buiten de coalitie.

Oppositiepartijen drongen er de afgelopen maanden op aan dat de regering een duidelijke keuze zou maken voor samenwerking over links of over rechts. Een rechts blok van JA21, SGP en BBB eiste bijvoorbeeld toezeggingen rond asiel, abortus en stikstof. Het kabinet weigerde zo’n exclusieve koers en presenteerde na beraad een eigen tussenpakket.

Ingelaste ministerraad stelt wijzigingen na topoverleg vast

De top van het kabinet bereikte maandagavond 2 november na onderhandelingen overeenstemming over de gewijzigde begrotingsplannen voor het komende jaar. Vervolgens kwamen de ministers op dinsdagochtend 3 november in Den Haag bijeen voor een extra, ingelaste ministerraad om het aangepaste Belastingplan 2027 en de bijbehorende box 3-wijzigingen formeel vast te stellen.

Normaal gesproken vergadert de ministerraad op vrijdag, maar het kabinet had grote haast om de stukken tijdig bij het parlement in te dienen. Het nieuwe voorstel volgde mede op kritiek van de Raad van State op de eerdere plannen voor vermogensbelasting. De regering besloot het niet-bindende advies van dit orgaan niet volledig over te nemen.

Uitstel vermogensbelasting en honderden miljoenen voor lastenverlichting

Een belangrijk onderdeel van het aangepaste pakket is het uitstellen van het nieuwe stelsel voor box 3 met één jaar. Daarnaast trekt de regering ongeveer 350 miljoen euro uit voor lastenverlichting, waardoor de koopkracht iets stijgt. ChristenUnie-leider Mirjam Bikker wees erop dat het schrappen van de geplande vrijheidsbijdrage op arbeid 347 miljoen euro vrijmaakt.

Verder blijven de fiscale aftrek voor specifieke zorgkosten en het lage btw-tarief op snijbloemen komend jaar behouden. Deze aanpassingen raken ook Nederlanders in het buitenland met vermogen, aandelen of vastgoed in Nederland. Pas wanneer zowel de Tweede als de Eerste Kamer instemt, kan de Belastingdienst deze gewijzigde belastingregels daadwerkelijk gaan uitvoeren.

Handreikingen aan kleine fracties op zorg en veiligheid

Met gerichte maatregelen probeert de coalitie specifieke wensen van kleinere fracties in te willigen. Zo worden eerder aangekondigde bezuinigingen op de zorg teruggedraaid, wat een belangrijk punt was voor zowel de ChristenUnie als 50PLUS. Beide partijen reageerden dinsdag dan ook positief op de doorgevoerde wijzigingen in het fiscale pakket van het kabinet.

Voorzichtige reactie Markuszower en zorgen over Eerste Kamer

Kamerlid Gidi Markuszower noemde de kabinetsbrief hoopvol, maar gaf vooraf nog geen definitieve toezegging voor zijn steun. “Het gaat om het fucking belastingplan, niet om beleid. Dus je moet wel een heel goed verhaal hebben om nu tegen te stemmen”, verklaarde hij. Hij wil bovendien nieuwe verkiezingen en een mogelijk premierschap van PRO-leider Jesse Klaver voorkomen.

Andere oppositiefracties gaven aan dat zij niet met het huidige voorstel kunnen instemmen, terwijl bij linkse partijen als PRO en Volt onvrede heerst. Omdat aanvullende steun wel nodig kan zijn voor een meerderheid in de senaat, wil CDA-fractieleider Henri Bontenbal opnieuw met die kritische partijen aan tafel om over de plannen te praten.

Bewindslieden noemen zoektocht naar compromissen risicovol

Voor aanvang van de extra ministerraad toonde Heinen zich optimistisch over de uitkomst in het parlement. “In de Tweede Kamer heb ik er alle vertrouwen in dat ik daar een meerderheid heb”, zei de minister. Tevens stelde hij: “Alle wensen van de Tweede Kamer hebben we wederom weten in te passen.”

Tegelijkertijd erkende de minister van Financiën dat het opsturen van de plannen zonder vooraf dichtgetimmerde meerderheid een risicovolle route is. Hij omschreef het vinden van politieke compromissen als een “taai proces”. Op RTL Z benadrukte hij dat het eindoordeel bij de fracties ligt, maar dat de gevoerde gesprekken hem voldoende vertrouwen geven.

Kamerdebat over aangepast pakket start op woensdag

Premier Jetten riep de oppositie na afloop van de ministerraad op om politieke verantwoordelijkheid te nemen en het pakket te steunen. Hij wees daarbij specifiek op de extra middelen voor koopkracht en veiligheid. De minister-president sprak de overtuiging uit dat het kabinet de benodigde Kamerleden tijdens de parlementaire behandeling alsnog over de streep kan trekken.

De Tweede Kamer debatteert op woensdag 4 november plenair over het aangepaste wetsvoorstel 37022 en de voorstellen rond box 3. Volgens de parlementaire planning krijgt dit plenaire debat een vervolg in week 46. Pas bij de uiteindelijke stemmingen zal blijken of de handreikingen daadwerkelijk voldoende zijn voor een meerderheid in beide Kamers.