PRO en Volt eisen 1,5 miljard euro van miljonairs voor steun aan Belastingplan: ‘Mes op de keel’

PRO en Volt hebben woensdagmiddag in de Tweede Kamer een gezamenlijk wijzigingsvoorstel ingediend tijdens het plenaire debat over het Belastingplan. PRO-fractievoorzitter Jesse Klaver verklaarde daarbij dat zijn partij bereid is een hogere belasting op arbeid te accepteren, mits grote vermogens en ondernemers tegenover die concessie fors zwaarder worden belast.

Met het pakket willen de twee oppositiepartijen 1,5 miljard euro ophalen bij vermogenden om de loonbelasting voor werkenden met een gelijk bedrag te verlagen. Klaver noemde het voorstel in het debat een ultieme poging om een kabinetscrisis en nieuwe verkiezingen te voorkomen, al gaat hij daarmee naar eigen zeggen verder dan hij eigenlijk zou willen.

Vastgelopen gesprekken over lasten op arbeid

Het alternatieve plan volgt op weken van vruchteloos overleg tussen het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA en de linkse oppositie. Staatssecretaris Eerenberg van Financiën bood het oorspronkelijke pakket Belastingplan 2027 op 15 september 2026 aan de Tweede Kamer aan. Daarin zat onder meer een voorgesteld koopkrachtpakket van 1,5 miljard euro voor lagere en middeninkomens.

Voor PRO en Volt bleek die tegemoetkoming onvoldoende, omdat de inkomstenbelasting richting 2028 met bijna 8 miljard euro stijgt, onder meer voor hogere defensie-uitgaven. Nadat eerdere praatsessies met bewindslieden op niets waren uitgelopen, zag Volt-leider Laurens Dassen de onderhandelingen al stranden op politieke onwil binnen de regeringsploeg van premier Rob Jetten.

Eerdere waarschuwingen rond hervorming box 3

Ook in oktober botsten de partijen al hard met het kabinet over de voorgestelde vermogensbelasting. De Raad van State adviseerde toen om de verbouwing van box 3 uit te stellen van 2028 naar 2030, nadat een toets van de Belastingdienst had gewezen op grote uitvoeringsproblemen en ICT-systemen die niet tijdig gereed zijn.

PRO-Kamerlid Luc Stultiens stelde daarop dat dat kabinetsvoorstel van tafel moest, terwijl Dassen de aanpak onuitvoerbaar, overhaast en onverantwoordelijk noemde. Tijdens een eerder wetgevingsoverleg verweet Stultiens de regering bovendien te kiezen voor de belangen van de rijkste 1 procent en een lastenverzwaring van 7,8 miljard euro volledig bij werkenden neer te leggen.

Nieuw toptarief voor vermogens vanaf 1,3 miljoen

Om de gewenste verschuiving van arbeid naar kapitaal alsnog af te dwingen, stellen PRO en Volt nu een nieuw toptarief voor in box 3. Wie meer dan 80.000 euro aan rendement uit vermogen haalt, gaat in hun voorstel 45 procent belasting betalen in plaats van het huidige reguliere tarief van 36 procent.

Volgens berekeningen van PRO raakt deze verhoging mensen met ten minste 1,3 miljoen euro aan aandelen en vastgoed, waarbij de eigen woning is uitgezonderd. Deze maatregel moet jaarlijks 600 miljoen euro extra opleveren. Klaver betoogde in het debat dat mensen over verdiensten uit vermogen evenveel belasting horen te betalen als mensen die datzelfde bedrag met werk verdienen.

Aanpak van bv-leningen en schenkconstructies

De overige 900 miljoen euro willen de indieners binnenhalen bij ondernemers en via de erf- en schenkbelasting. Zo moet het afschaffen van fiscale constructies bij schenken en erven, waaronder papieren schenkingen, samen met een verbod op belastingvrij lenen uit de eigen bv door directeur-grootaandeelhouders een half miljard euro in de schatkist brengen.

Daarnaast voorziet het wijzigingsvoorstel in een hoger belastingtarief voor diezelfde directeur-grootaandeelhouders, wat nog eens 400 miljoen euro extra moet opbrengen. Het volledige bedrag van 1,5 miljard euro wordt in het plan ingezet om werkenden minder te laten afdragen aan de Belastingdienst. “Als dit vastloopt, hebben we straks geen belastingplan en ook geen kabinet meer,” waarschuwde Klaver.

Kritiek op afwezige coalitieleiders en verdeeldheid

In de Tweede Kamer zorgde de start van het debat direct voor politieke wrijving, omdat de fractievoorzitters Ruben Brekelmans (VVD), Jan Paternotte (D66) en Henri Bontenbal (CDA) ontbraken. Zij lieten het woord over aan hun financieel woordvoerders. Klaver sprak daarop van politiek verstoppertje spelen en PVV-leider Geert Wilders noemde de afwezigheid “onacceptabel en een beetje laf”.

Inhoudelijk legt het belastingvoorstel een breuklijn bloot binnen de coalitie, waar VVD-leider Brekelmans een einde aan papieren schenkingen eerder onbespreekbaar noemde, terwijl Bontenbal daar wel ruimte voor zag. D66-Kamerlid Henk-Jan Oosterhuis verklaarde in het debat dat hij de richting van het plan snapt, maar zei ook: \”De maatvoering vind ik wat ruig.”

Andere oppositieblokken en druk vanuit senaat

Oosterhuis gaf bij afwezigheid van Paternotte toe dat het geen ondenkbare situatie is dat de coalitiepartijen verdeeld gaan stemmen, al zei hij: “Het heeft mijn voorkeur zoveel mogelijk samen te doen.” BBB-Kamerlid Henk Vermeer reageerde fel op dat vooruitzicht en sprak van de feitelijke aankondiging van de opheffingsuitverkoop van het kabinet.

Intussen kijkt de coalitie voor een meerderheid in de Tweede Kamer ook naar 50Plus, de ChristenUnie en de zeven zetels van de Groep Markuszower. Een rechts blok van JA21, BBB en SGP koppelt steun echter aan voor het kabinet onbespreekbare eisen over de asielspreidingswet, het stikstofbeleid en medisch-ethische kwesties rond abortus en draagmoederschap.

Beslissende stemmingen in Tweede en Eerste Kamer

De coalitiepartijen D66, VVD en CDA gebruiken de komende dagen om de ingediende oppositievoorstellen nader te bestuderen voordat het plenaire debat op 10 november wordt vervolgd. De stemming over het volledige pakket Belastingplan staat in de Tweede Kamer gepland voor donderdag 12 november, waarna het voorstel doorstroomt naar de senaat.

Ook in de Eerste Kamer heeft het minderheidskabinet geen eigen meerderheid, terwijl daar met steun van PRO en Volt wel direct een meerderheid in beide Kamers zou ontstaan. De senaat buigt zich in december, in de week voor Kerstmis, definitief over het Belastingplan 2027 en de bijbehorende wetgeving voor box 3.