Oppositie valt D66 aan om loslaten renteplafond: ‘Politieke wil ontbreekt’

De oppositie in de Tweede Kamer eist dat het kabinet de belofte voor een renteplafond op studieleningen alsnog nakomt. Tijdens het debat over de onderwijsbegroting in Den Haag op dinsdagavond 27 oktober 2026 verweten vijf fracties regeringspartij D66 dat studenten nu opdraaien voor de gestegen rentetarieven.

D66-Kamerlid Ilana Rooderkerk hield tijdens de begrotingsbehandeling vast aan het standpunt dat een rentemaximum financieel onhaalbaar is geworden. Om studenten op een andere manier tegemoet te komen, presenteerde zij direct een alternatief bestedingsplan voor de gereserveerde veertig miljoen euro per jaar.

Belofte van 2,5 procent in het coalitieakkoord

In het coalitieakkoord hadden de regeringspartijen vastgelegd dat er een renteplafond van maximaal 2,5 procent op studieleningen zou komen. Die afspraak was bedoeld om lenende studenten te beschermen tegen sterk oplopende rentelasten tijdens en na hun studieperiode.

Een week voor het begrotingsdebat maakte onderwijsminister Rianne Letschert van D66 echter bekend dat dit maximum niet mogelijk is. Volgens de bewindsvrouw zorgen geopolitieke spanningen voor een dermate gestegen rente dat de afgesproken grens van 2,5 procent niet langer kan worden gerealiseerd.

Verwijzing naar internationale spanningen en Iran

Rooderkerk verdedigde die lijn dinsdagavond in de Kamer en erkende daarbij dat studenten het momenteel “heel moeilijk” hebben. Desondanks bleef de D66-politica erbij dat de invoering van het renteplafond onder de huidige economische omstandigheden niet haalbaar is voor het kabinet.

Ter onderbouwing wees het Kamerlid op de internationale ontwikkelingen die kort na het sluiten van de regeringsafspraken plaatsvonden. “Toen de inkt van het akkoord een week droog was, had niemand kunnen vermoeden dat Trump Iran binnenviel”, verklaarde Rooderkerk tijdens het debat.

Verwijten van Partij voor de Dieren en SP

Die uitleg stuitte op felle kritiek van Ines Kostić, Kamerlid voor de Partij voor de Dieren. “Erkent D66 dat dit gewoon onacceptabel is voor studenten en dat D66 hier toch meer een stap naar voren moet doen?” vroeg Kostić aan Rooderkerk.

Volgens Kostić is er wel degelijk geld beschikbaar om de rente op studieleningen te verlagen. “Ik mis de ‘het-kan-wel-mentaliteit’ van D66”, stelde zij, terwijl SP-Kamerlid Sandra Beckerman betoogde dat het neerleggen van de rekening een bewuste politieke keuze is.

Discussie over politieke wil en Donald Trump

Beckerman keerde zich scherp tegen de verwijzing naar het buitenlandse conflict als verklaring voor het schrappen van de maatregel. “Wat D66 doet, is zeggen dat het de schuld van Trump is, en studenten moeten onze rekening betalen”, aldus de SP-afgevaardigde.

Ook Doğukan Ergin van DENK sloot zich aan bij de kritiek dat het loslaten van het plafond een politieke afweging vormt. Volgens Ergin ontbreekt bij D66 de politieke wil om de belofte “die glashard in het coalitieakkoord is gemaakt” daadwerkelijk uit te voeren.

Vragen over renterisico’s en rol van het kabinet

Namens PRO wees Kamerlid Fatihya Abdi op het oorspronkelijke doel van een rentemaximum voor studerenden. “Het hele idee is dat rente fluctueert en daarom beloof je dan een plafond”, zei Abdi, die zich net als Don Ceder van de ChristenUnie afvroeg of de belofte gezien de risico’s wel gedaan had moeten worden.

Abdi vroeg Rooderkerk tijdens het debat meermaals of zij vindt dat het kabinet dit probleem voor studenten moet oplossen. Een antwoord van het D66-Kamerlid bleef echter uit, waarna Abdi stelde dat de bal bij het kabinet ligt “om zo ook hun belofte richting studenten waar te maken”.

Herbestemming van jaarlijkse veertig miljoen euro

Rooderkerk gaf op haar beurt aan dat zij in het debat concrete voorstellen vanuit de Tweede Kamer miste om studenten te ondersteunen. Wel stelde zij zelf voor om de jaarlijkse 40 miljoen euro die voor het renteplafond was gereserveerd alsnog volledig aan studenten te besteden.

Met dit voorstel wil het D66-Kamerlid voorkomen dat de jaarlijkse 40 miljoen euro voor het vervallen renteplafond verdwijnt uit de begroting voor studerenden. Driekwart van het beschikbare bedrag is in deze opzet specifiek bestemd om mbo-studenten tegemoet te komen in hun verplichte cursusgeld, terwijl het overige deel direct ten goede komt aan de basisbeurs voor uitwonende studenten.

Gezamenlijke kritiek van vijf oppositiefracties

De bezwaren tegen het loslaten van de renteafspraak kwamen in het Kamerdebat van de oppositiepartijen Partij voor de Dieren, SP, DENK, PRO en ChristenUnie. Deze vijf fracties spraken gezamenlijk van een politieke keuze en stelden zich op het standpunt dat studenten niet voor de hogere kosten zouden moeten opdraaien.

Binnen de regering draagt D66 onder leiding van premier Rob Jetten en onderwijsminister Letschert directe verantwoordelijkheid voor het onderwijsbeleid en de gemaakte coalitieafspraken. De verwijzing van Kostić naar de ‘het-kan-wel-mentaliteit’ raakt bovendien rechtstreeks aan de leus ‘Het kan wél’ waarmee D66 het eigen politieke programma eerder heeft gepresenteerd.

In het plan van het D66-Kamerlid gaat driekwart van dit jaarlijkse bedrag naar een vergoeding van het cursusgeld voor mbo’ers. Het resterende kwart van het gereserveerde budget wil Rooderkerk inzetten voor de uitwonendenbeurs voor studenten die niet meer bij hun ouders wonen.