Politiek moet bezuinigingen op zorg heroverwegen: ‘Gevolgen zijn groot voor de gehele maatschappij’

Patiëntenfederatie Nederland wil dat de politiek de geplande bezuinigingen op de zorg opnieuw bekijkt. De oproep volgt op de bekendmaking van de zorgpremie voor volgend jaar door verzekeraar DSW, die woensdag bekendmaakte wat zijn verzekerden volgend jaar betalen. De organisatie spreekt van de grootste stijging van de zorgpremie in jaren.

Volgens de Patiëntenfederatie komt die stijging bovenop andere kosten waar patiënten al mee te maken krijgen. Het verhoogde eigen risico en het uitblijven van een hogere zorgtoeslag vormen samen met de premie een stapeling die volgens de organisatie meer mensen in financiële problemen brengt. Daarom richt de organisatie zich nu rechtstreeks op de politiek.

DSW maakt als eerste de premie bekend

Zorgverzekeraar DSW maakte woensdag de premie voor volgend jaar bekend. Daarmee bepaalt de verzekeraar de aanzet voor het jaarlijkse gesprek over de kosten van de zorg. De Patiëntenfederatie reageerde nog dezelfde dag met een schriftelijke verklaring, waarin de organisatie haar zorgen over de gevolgen voor patiënten uiteenzet.

De premiestijging wordt in de berichtgeving omschreven als de grootste in jaren. Een exact bedrag of een precieze berekening van de stijging staat niet in het bericht van de Patiëntenfederatie. De organisatie gebruikt de bekendmaking van DSW vooral als aanleiding om aandacht te vragen voor de totale lastendruk voor mensen die zorg nodig hebben.

Drie kostenposten komen samen

De Patiëntenfederatie wijst op een combinatie van drie ontwikkelingen. Ten eerste de hogere zorgpremie. Ten tweede het verhoogde eigen risico. Ten derde het uitblijven van een hogere zorgtoeslag, de tegemoetkoming waarmee mensen met een lager inkomen een deel van hun premie kunnen opvangen. Volgens de organisatie versterken die drie elkaar.

Die combinatie gaat volgens de Patiëntenfederatie “nog meer patiënten in de financiële problemen brengen”. De organisatie benadrukt daarmee dat het niet gaat om één losse kostenpost, maar om de optelsom die huishoudens met zorgkosten moeten dragen. Voor wie regelmatig zorg gebruikt, komt die stapeling het hardst aan.

Bezuinigingen maken de klap groter

De premiestijging maakt de aanstaande bezuinigingen op de zorg volgens de Patiëntenfederatie nog pijnlijker voor patiënten. De organisatie noemt die bezuinigingen als oorzaak van nog meer problemen bovenop de hogere premie. Het gaat dus niet alleen om wat patiënten nu betalen, maar ook om wat er in de zorg verandert.

De Patiëntenfederatie ziet de plannen daarom als een extra belasting voor mensen die al moeite hebben de kosten te dragen. De organisatie vraagt de politiek niet alleen naar de premie te kijken, maar naar het geheel van maatregelen. Zo kan volgens haar worden voorkomen dat de lasten zich opstapelen bij dezelfde groepen.

Daniels: patiënten houden stapeling niet vol

Linda Daniels, waarnemend directeur van de Patiëntenfederatie, verwoordt de zorgen van de organisatie. “Veel patiënten kunnen deze stapeling van zorgkosten niet meer aan”, zegt zij. Daniels spreekt daarmee over mensen die de optelling van premie, eigen risico en gemiste tegemoetkoming niet meer kunnen opbrengen.

Het is volgens Daniels niet de eerste keer dat de organisatie dit punt maakt. De Patiëntenfederatie roept de politiek “nogmaals” op de bezuinigingsplannen op de zorg te heroverwegen. Daarmee onderstreept ze dat haar zorgen over de plannen niet nieuw zijn en dat zij blijft aandringen op een andere koers.

Waarschuwing voor zorgmijding

De Patiëntenfederatie vreest dat de plannen patiënten zullen dwingen zorg te mijden. Daniels zegt: “Deze plannen gaan nog meer patiënten dwingen om zorg te mijden.” Het gaat om een verwachting van de organisatie, niet om een vastgesteld gevolg. Zij schetst wel een duidelijk risico dat patiënten zorg uitstellen of laten schieten.

Zorg mijden betekent in dit geval dat patiënten niet langer de hulp zoeken die ze nodig hebben, omdat ze de kosten niet kunnen of willen dragen. De Patiëntenfederatie koppelt dat risico rechtstreeks aan de stapeling van premie, eigen risico en uitblijvende zorgtoeslag. Naarmate de lasten stijgen, neemt volgens haar de kans op uitstel van zorg toe.

Gevolgen reiken verder dan de patiënt

Volgens Daniels beperken de gevolgen van zorgmijding zich niet tot de patiënten zelf. “De gevolgen daarvan zijn groot”, zegt ze. “Niet alleen voor de patiënten zelf, maar voor de gehele maatschappij.” Daarmee legt zij de nadruk op een bredere maatschappelijke prijs van het mijden van zorg.

De organisatie licht in het bericht niet verder toe welke maatschappelijke gevolgen zij precies voor ogen heeft. Wel maakt de uitspraak duidelijk dat de Patiëntenfederatie het vraagstuk niet als een privézaak van patiënten ziet. Het raakt volgens haar iedereen, ook mensen die nu geen zorg gebruiken.

Oproep aan de politiek blijft staan

De kern van de boodschap is een politieke oproep. De Patiëntenfederatie wil dat de bezuinigingsplannen op de zorg worden herzien voordat de gevolgen zich voordoen. De organisatie vraagt het opnieuw, wat laat zien dat zij het onderwerp al langer op de politieke agenda probeert te houden.

Of de politiek op de oproep ingaat, is nog niet bekend. De bekendmaking van DSW is pas het begin van de premieronde voor volgend jaar en de besluitvorming over de bezuinigingen loopt nog. De Patiëntenfederatie houdt vooralsnog vast aan haar waarschuwing dat patiënten de stapeling van zorgkosten niet langer kunnen dragen.