Investico en De Groene Amsterdammer hebben met de AI-scanner Pangram onderzocht hoe vaak Tweede Kamerleden dit jaar een tekst uitspraken die uit een chatbot kwam. Het gaat om 68 Kamerleden. Zij spraken in debatten teksten uit die volgens de software grotendeels door AI zijn gegenereerd. De onderzoekers kozen daarbij bewust voor een strenge maatstaf.
Per saldo markeerde Pangram 297 van de 2715 geanalyseerde debatbijdragen als voor meer dan de helft AI-gegenereerd. Dat is ongeveer 11 procent van alle teksten. De verschillen tussen fracties en tussen individuele Kamerleden blijken groot. Een meting als deze zegt iets over de tekst zelf, niet over de inbreng van het Kamerlid.
Welke debatten de onderzoekers meenamen
De onderzoekers verzamelden alle commissiedebatten en plenaire debatten van 1 januari tot en met 30 september 2026. Dat zijn 303 debatten. Ze richtten zich op het soort teksten waarbij de kans het grootst is dat Kamerleden AI gebruiken: de spreektekst in de eerste inbreng, die van tevoren wordt voorbereid.
Alleen de eerste termijn telde mee. In de tweede termijn worden vooral moties ingediend, die de onderzoekers minder interessant vonden. Tweeminutendebatten en procedurele onderdelen zoals de regeling van werkzaamheden vielen buiten de analyse. Ook de inbreng van het kabinet bleef buiten beschouwing, omdat Kamerleden die teksten niet voorbereiden.
Zo werkte de scan met Pangram
Voor de analyse gebruikten de onderzoekers opentk.nl, de website waarop Bert Hubert alles wat de Tweede Kamer publiceert doorzoekbaar maakt. Hubert deelde ook een database met alle debatten en sprekers. Daarmee konden de onderzoekers geautomatiseerd zien wie aan elk debat meedeed. Teksten die onderbroken werden, kopieerden collega’s van Investico handmatig.
De teksten gingen via een script naar Pangram. Dat geeft per tekst terug welk percentage naar het oordeel van de software met AI is geschreven. Ook meldt het programma of het vertrouwen in het oordeel hoog, medium of laag is. Pangram vergelijkt een tekst met een enorme database van menselijke en AI-teksten en kijkt onder meer naar zinsritme, woordkeuze en zinslengte.
Strengere grens dan de software zelf
Pangram noemt een tekst al ‘deels door AI geschreven’ als meer dan 10 procent AI-gegenereerd is. De onderzoekers hanteerden een strengere grens. Een tekst telde pas als met AI geschreven wanneer meer dan de helft AI-gegenereerd was én Pangram hoog vertrouwen had in het oordeel. Daardoor ligt het werkelijke aantal gebruikers waarschijnlijk hoger dan de gevonden 68.
Volgens de softwareleverancier geeft Pangram ongeveer één valspositief per tienduizend beoordelingen. Hoe langer de tekst, hoe beter het programma werkt. Kamerbijdragen zijn gemiddeld zo’n 800 woorden lang, terwijl het minimum 50 woorden is. Als extra controle scanden de onderzoekers 150 debatteksten uit 2019 en 2021. Alle werden als volledig menselijk beoordeeld.
BBB bovenaan bij de fracties
Van de fracties gebruikte BBB AI het meest: 44 van de 136 spreekteksten, oftewel 32,4 procent, werden als grotendeels AI-gegenereerd aangemerkt. Daarna volgt Groep Markuszower met 24,3 procent. Lid Keijzer komt op 21,9 procent en de VVD op 16,4 procent.
Bij de PVV ging het om 15,2 procent van de spreekteksten, bij het CDA om 14,6 procent en bij JA21 om 13,1 procent. De ChristenUnie (1,6 procent) en 50PLUS (1,5 procent) hebben nauwelijks aangemerkte teksten. Bij de SP, de Partij voor de Dieren en Volt sloeg de scanner nooit aan.
Grote verschillen tussen Kamerleden
De verschillen tussen Kamerleden zijn volgens de onderzoekers misschien wel relevanter dan die tussen fracties. Voormalig Pro-Kamerlid Esmah Lahlah, nu wethouder in Amsterdam, voert de lijst aan. Zij las AI-teksten voor in vier van de vijf debatten waaraan ze meedeed. Daarna volgen Rachel van Meetelen (PVV), Fatimahzra Belhirch (D66) en Wendy van Eijk (VVD).
Ook binnen één fractie lopen de cijfers sterk uiteen. De PVV’ers Van Meetelen en Annette Raijer spraken respectievelijk tien en twaalf keer een AI-tekst uit. Bij partijprominenten als Geert Wilders, Dion Graus en Martin Bosma sloeg de scanner niet aan. Daarmee is AI-gebruik in de Kamer geen kwestie van één partij.
Reacties uit de Kamer
Forum voor Democratie-Kamerlid Peter van Duijvenvoorde erkent tegenover de onderzoekers dat hij eerder AI gebruikte voor zijn debatbijdragen. Hij noemt dat ‘gênant en eerloos’ en zegt ermee te zijn gestopt. ‘Maar ik heb een streep getrokken: dit moet ik gewoon niet meer doen’, zegt hij.
De twaalf Kamerleden bij wie meer dan de helft van de teksten met AI was geschreven, werden zelf gesproken of meermaals benaderd voor uitleg. Alle Kamerfracties kregen bovendien een overzicht van de Kamerleden die AI-teksten voorlazen. Daarbij werd gevraagd of zij vanuit de fractie of als Kamerlid wilden reageren.
Wat de scan niet kan aantonen
Pangram analyseert alleen of de tekst uit een chatbot is gekomen. Welke opdracht een Kamerlid aan de chatbot gaf, is onbekend. Iemand kan vanuit het niets een speech laten schrijven, maar ook een eigen tekst laten inkorten. Vrijwel zeker is volgens de onderzoekers wel dat de Kamerleden de teksten rechtstreeks uit de chatbot kopieerden en in het debat uitspraken.
Daarom kan niet met zekerheid worden vastgesteld dat elke aangemerkte tekst daadwerkelijk door AI is geschreven. De onderzoekers noemen de foutmarge klein. Bij ruim 2700 bijdragen blijft een enkel valspositief denkbaar. Daarom publiceerden zij alleen de namen van Kamerleden met minimaal twee AI-teksten. De kans dat meer dan één speech onterecht wordt aangemerkt, noemen zij nihil.
De stand van zaken in cijfers
Dit jaar zijn de debatten tot en met 30 september doorgelicht. In bijna twee derde van de debatten sprak minstens één Kamerlid een tekst uit die uit een chatbot kwam. In totaal gaat het om bijna 300 bijdragen sinds 1 januari.
De onderzoeksresultaten verschenen op 21 oktober 2026. Daarmee ligt er nu een overzicht van AI-gebruik per fractie en per Kamerlid. De cijfers laten zien dat het gebruik verspreid is over de Kamer, met uitschieters bij BBB en Groep Markuszower en een lege score bij SP, Partij voor de Dieren en Volt.
Bronnen: Vandaag Inside, Welingelichte
Kringen, groene.nl, drimble.nl, computerwijs.nl
Dit artikel is tot stand gekomen met ondersteuning van
kunstmatige intelligentie (AI). Ter ondersteuning van onze
menselijke redacteurs gebruiken wij Google Gemini met
zoekfunctionaliteit om informatie te verzamelen,
nieuwsfeiten te structureren en een artikel op te stellen. Vóór publicatie controleert een menselijke
redacteur de feiten, bronnen en inhoud. Waar nodig worden
onjuistheden gecorrigeerd en wordt de tekst aangepast voor een
natuurlijke en duidelijke schrijfstijl. AI ondersteunt ons
redactionele proces, maar vervangt de menselijke controle
niet. De uiteindelijke verantwoordelijkheid ligt bij onze
redactie.
Foto: Entreehal van de tijdelijke Tweede Kamer — Jeroen van der Meyde/Tweede Kamer (bron), CC BY 4.0
Foto: Lege plenaire zaal van de Tweede Kamer met houten banken en rode kunstpanelen — Husky (bron), CC BY 4.0
Foto: Hoofdingang van het tijdelijke Tweede Kamergebouw aan de Bezuidenhoutseweg — Jeroen van der Meyde/Tweede Kamer (bron), CC BY 4.0
Foto: Buitenkant van het tijdelijke gebouw van de Tweede Kamer in Den Haag — Sjenghai (bron), CC BY 4.0
