Minderheidskabinet-Jetten overtreft Schoof: geen vertrek na 239 dagen: ‘Wankel kabinet houdt alle bewindslieden vast’

Het minderheidskabinet-Jetten zit op dinsdag 20 oktober 2026 precies 239 dagen zonder dat een beëdigde bewindspersoon is vertrokken. Daarmee laat het kabinet een opvallende drempel achter zich: in het kabinet-Schoof stapte Henk Staghouwer na 238 dagen op. Het nieuwe kabinet haalt dus één dag meer.

Dat is opmerkelijk, omdat het kabinet-Jetten vaak als wankel wordt omschreven. Het zoekt voortdurend naar meerderheden in het parlement en moet tegelijk de eenheid binnen de eigen gelederen bewaken. Toch heeft die constante spanning tot nu toe niet geleid tot het vertrek van een minister of staatssecretaris.

Een kabinet dat vaak wankel wordt genoemd

Het minderheidskabinet wordt regelmatig beschreven als kwetsbaar. De reden is eenvoudig: bij elk wetsvoorstel moet de coalitie op zoek naar steun buiten de eigen gelederen. Daar komt de noodzaak bij om als kabinet naar buiten toe één lijn te trekken, wat de aandacht voor interne verschillen vergroot.

In dat beeld past dat het kabinet geregeld wordt gewogen op zijn houdbaarheid. Over een aantal weken, maanden of dagen een bewindspersoon verliest, geldt in de Haagse politiek als belangrijke graadmeter. Juist op dat punt scoort het kabinet-Jetten tot dusver beter dan zijn voorgangers.

Het kabinet-Schoof als vergelijkingspunt

Het kabinet-Schoof is het directe vergelijkingspunt. Daar vertrok Staghouwer na 238 dagen, waarmee de teller voor dat kabinet stilstond. Het kabinet-Jetten passeert die grens nu, zonder dat tot dusver een beëdigd lid van het kabinet het veld heeft geruimd.

Het kabinet-Schoof was op 3 juni 2025 voortijdig gevallen. Daarop werd de in 2023 gekozen Tweede Kamer ontbonden en volgden nieuwe verkiezingen. Het kabinet-Jetten kwam voort uit de formatie die na die verkiezingen begon en bouwt dus voort op een periode waarin het vertrouwen tussen kabinet en Kamer eerder was gebroken.

Wat 239 dagen precies betekent

De telling betreft uitsluitend beëdigde bewindspersonen. Een kandidaat die zich vóór de beëdiging terugtrekt, telt daarin niet mee. Zo trok de D66-kandidaat Nathalie van Berkel zich terug voordat zij beëdigd werd, en dat verandert dus niets aan de teller van het kabinet.

Het gaat bovendien om één specifiek aspect van stabiliteit: het uitblijven van aftredende bewindspersonen. Dat zegt niets over andere opzichten, zoals de moeite om wetgeving door beide Kamers te krijgen. De 239 dagen zijn dus geen oordeel over het kabinet als geheel, maar een meetbare vaststelling over personele continuïteit.

Rutte I en de recordhouder die na uren vertrok

De langste doorlooptijd binnen de gebruikte vergelijking is die van het kabinet-Rutte I. Dat kabinet bleef 428 dagen intact voordat een bewindspersoon vertrok. Het kabinet-Jetten zit dus nog ver onder dat niveau en heeft nog bijna zes maanden nodig om dat te evenaren.

Aan de andere kant van de ranglijst staat Philomena Bijlhout. Zij vertrok na enkele uren en geldt daarmee als recordhouder voor het kortste verblijf. Tegen die achtergrond is de reeks van 239 dagen zonder afscheid een prestatie die vooral in vergelijking met recente kabinetten opvalt.

Een coalitie van D66, CDA en VVD

Het kabinet bestaat uit D66, CDA en VVD en werd op 23 februari 2026 beëdigd door koning Willem-Alexander. Het telt 18 ministers, van wie zeven van D66, zes van de VVD en vijf van het CDA. Daarnaast zijn er tien staatssecretarissen, van wie één partijloos is.

Premier Rob Jetten leidt een kabinet dat het eerste minderheidskabinet sinds 1945 is. Op de dag van de beëdiging had de coalitie 66 zetels in de Tweede Kamer, 44 procent van het totaal. Voor een meerderheid is zij afhankelijk van andere partijen, en in de Eerste Kamer heeft de coalitie evenmin een meerderheid.

Van formatie tot regeringsverklaring

De weg naar het kabinet was lang. D66 en CDA sloten eerst een programmatisch akkoord, waarna werd verder onderhandeld met de VVD. Die partijen besloten op 9 januari 2026 in te zetten op de vorming van een minderheidskabinet in plaats van een meerderheidscoalitie.

Op 30 januari 2026 presenteerden zij het coalitieakkoord ‘Aan de slag’. Het kabinet trad op 23 februari aan, en op 25 februari 2026 legde premier Jetten de regeringsverklaring af. Het is het derde nieuwe kabinet in iets meer dan vier jaar, wat het belang van een stabiele start onderstreept.

De stand na bijna acht maanden

Op 20 oktober 2026 staat de teller daarmee op 239 dagen zonder vertrek van een beëdigde bewindspersoon. Het kabinet heeft daarmee de grens van Staghouwer en het kabinet-Schoof gepasseerd en het beeld van een wankel kabinet op dit punt tegengesproken.

Het kabinet blijft afhankelijk van wisselende steun in beide Kamers, en de dagen tellen verder. De volgende mijlpaal in de vergelijking is de 428 dagen van het kabinet-Rutte I. Zolang er geen bewindspersoon opstapt, loopt het kabinet-Jetten verder in op dat niveau.