Azc Loosdrecht gaat dicht na alle ophef: ´Eerste asielzoekers vertrokken´

De eerste asielzoekers zijn vertrokken uit de noodopvang in het half leegstaande gemeentehuis van Loosdrecht. Dat blijkt uit een brief die omwonenden deze week van de gemeente ontvingen. De opvang, die dit jaar tot grote spanningen in het dorp leidde, wordt daarmee stap voor stap afgebouwd.

Burgemeester Mark Verheijen schrijft in de brief dat de bewoners geleidelijk vertrekken naar opvanglocaties buiten de gemeente. Naar welke locaties de mensen gaan, is niet bekend. Voor de directe buren van het gemeentehuis komt zo na maanden van onrust een einde in zicht aan een veelbesproken situatie.

Waarom het gemeentehuis noodopvang werd

Het ging om tijdelijke noodopvang voor volwassen asielzoekers, opgezet op verzoek van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). De minister had in een brandbrief aan alle burgemeesters gewezen op een landelijk tekort van ongeveer 4.500 opvangplekken. Ook de aanmeldlocatie in Ter Apel zat overvol, waardoor mensen buiten dreigden te moeten slapen.

De gemeente Wijdemeren zegde medewerking toe en gaf een tijdelijke gedoogbeschikking af. Het college wees erop dat de gemeente op dat moment helemaal geen asielzoekers opving, terwijl de Spreidingswet dat wel van haar vraagt. Volgens de gemeente was de beslissing een bewuste keuze, die losstond van de herindeling met Hilversum.

Van 110 naar 70 plekken

Aanvankelijk zouden er maximaal 110 opvangplekken komen. Na gesprekken met omwonenden op 18 en 20 april bracht de gemeente dat aantal terug naar 70. De overige veertig mensen bleven daardoor langer in Ter Apel. De eerste groep bewoners kwam op 12 mei aan, daarna volgden de anderen gefaseerd, tot een maximum van zeventig personen.

De noodopvang bood de basis: een slaapplek, douches en toiletten, wasruimtes en driemaal daags een maaltijd. De asielzoekers verbleven op de eerste verdieping en kregen een aparte ingang. Op de begane grond bleven de raadsvergaderingen, het college en burgerzaken gewoon doorgaan. Het COA zorgde voor begeleiding, medische zorg op afroep en bewaking de klok rond.

Opruimen en terug naar de oude staat

In de brief staat dat de noodopvang de komende tijd wordt opgeruimd. Het pand wordt op 31 oktober weer in de oude staat teruggebracht. Daarmee lijkt de afbouw ruim op tijd te lopen voor de einddatum die in de afspraken was vastgelegd.

Die einddatum is 1 november 2026. Het gebruik als noodopvang eindigt dan uiterlijk, zo staat in de huurovereenkomst tussen de gemeente en het COA, en de gedoogbeschikking loopt op dezelfde dag af. Verlenging was volgens de gemeente niet mogelijk. Bij overschrijding van de afspraken zou het COA een boete krijgen.

Protesten die uit de hand liepen

Rondom de opvang van zeventig asielzoekers was deze zomer veel te doen. Er waren protesten die een aantal keren uit de hand liepen. Op een aantal momenten moest de politie in groten getale aanwezig zijn en gold er een noodverordening, onder meer met een verbod op gezichtsbedekking en samenscholing.

Verheijen erkent in zijn brief dat de opening veel van inwoners heeft gevraagd. “Wij realiseren ons dat dit vragen, zorgen of overlast met zich heeft meegebracht. Tegelijkertijd hebben veel inwoners van onze gemeente zich betrokken en behulpzaam opgesteld”, schrijft de burgemeester. Hij wijst daarmee ook op de inwoners die zich als vrijwilliger inzetten.

Eerdere excuses en een rechterlijke uitspraak

Omwonenden voelden zich overvallen door het gebrek aan inspraak. De burgemeester bood daarvoor eerder zijn excuses aan. Het college gaf achteraf zelf toe dat het meer tijd had moeten nemen voor communicatie, en koos op 24 april voor een kleiner aantal opvangplekken en meer overleg met de samenleving.

Omwonenden stapten naar de rechter om de opvang te laten stoppen. In mei wees de voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland dat verzoek af. Het maatschappelijk belang van tijdelijke opvang woog volgens de rechter zwaarder. Hij zag concreet zicht op een omgevingsvergunning en begreep tegelijk dat omwonenden zich overvallen voelden.

Koffie op 2 november

De burgemeester wil de roerige periode afsluiten met een gezamenlijk kopje koffie. Dat moment vindt plaats op 2 november. “Om u te bedanken voor uw begrip en geduld in de afgelopen maanden”, schrijft Verheijen. Omwonenden kunnen daar meteen nagaan of de opvang inderdaad gesloten is.

De actiegroep Defend Loosdrecht, waaronder tegenstanders van de opvang zich grotendeels verenigden, reageerde op Facebook blij met het nieuws. “Hoera, het einde komt in zicht”, schreef de groep. Een reactie van de bewoners van de noodopvang zelf is in de beschikbare informatie niet te vinden.

Nieuwe bestemming en herindeling

Het gemeentehuis krijgt vanaf 1 januari een andere bestemming. Volgens de gemeente wordt het ‘onderwijshuisvesting’. Loosdrecht valt nu nog onder de gemeente Wijdemeren, die in het nieuwe jaar fuseert met Hilversum. De bestuurlijke herindeling gaat per 1 januari 2027 in.

Op de informatiepagina van de gemeente staat dat de uiteindelijke bestemming van het pand aan de gemeenteraad van de nieuwe gemeente Hilversum is. Wel stelt de gemeente dat er geen plannen zijn om van het gemeentehuis een asielzoekerscentrum te maken. De noodopvang in Loosdrecht is daarmee een tijdelijk hoofdstuk gebleken.