Tanker in Straat van Hormuz ontploft na zeemijn: ‘Recordaantal aanvallen op schepen in korte tijd’

Een olietanker is in de Straat van Hormuz ontploft en in brand gevlogen. Dat meldt de Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) via Iraanse media. Het schip zou op een zeemijn zijn gelopen toen het door de zeestraat voer, een van de belangrijkste vaarroutes voor olie en gas ter wereld.

De melding komt op een moment dat de scheepvaart in het gebied onder zware druk staat. Sinds het begin van oktober zijn er 23 aanvallen op schepen in of bij de zeestraat geregistreerd. Op papier is de tankerexplosie daarmee het nieuwste incident in een reeks die snel aan omvang wint.

Tanker loopt op zeemijn bij doorvaart

Volgens de IRG gebeurde de explosie tijdens de doorvaart van de tanker. Het schip zou in brand zijn gevlogen nadat het de zeemijn raakte. De Iraanse media waarop de melding is gebaseerd, geven geen verdere toelichting op het verloop van het incident of op de omvang van de brand.

Over de naam van de tanker, de lading, de vlag waaronder het schip voer en eventuele slachtoffers is niets bekendgemaakt. Ook over de schade aan het schip is geen informatie beschikbaar. Wie de mijn heeft gelegd, is eveneens niet vastgesteld, zodat de oorzaak van de ontploffing voorlopig bij de melding van de IRG blijft.

UKMTO telt twaalf aanvallen in een week

De Britse scheepvaartmonitor UKMTO meldt dat er in de afgelopen week twaalf aanvallen op de scheepvaart zijn gemeld. Die organisatie volgt incidenten op zee en waarschuwt rederijen en bemanningen. De getallen geven een beeld van de intensiteit van de aanvallen in en rond de zeestraat.

Tegelijk waarschuwt UKMTO voor onderrapportage. De monitor zegt moeite te hebben vast te stellen hoeveel aanvallen er werkelijk zijn geweest, omdat de meeste aangevallen schepen de incidenten niet bij de organisatie melden. Het werkelijke aantal aanvallen ligt daardoor waarschijnlijk hoger dan de gemelde twaalf.

Tien schepen getroffen in enkele dagen

Uit gegevens van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) en UKMTO blijkt dat sinds zondag ten minste tien schepen zijn aangevallen in of bij de Straat van Hormuz. Dat is een recordaantal in zo’n korte periode sinds het uitbreken van de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran.

Op zondag werden zes schepen getroffen, het hoogste aantal aanvallen op één dag sinds het begin van het conflict. Op dinsdag volgden nog vier schepen. Sinds het begin van oktober zijn in totaal 23 aanvallen geregistreerd, een tempo dat de risico’s voor bemanningen en rederijen sterk vergroot.

Containerschip GFS Pride gezonken

Bij de zeestraat is ook het containerschip GFS Pride gezonken. Het schip voer onder Singaporese vlag. Volgens de Maritieme en Havenautoriteit van Singapore zijn alle 21 bemanningsleden veilig geëvacueerd. Daarmee liep het incident voor de opvarenden zonder gemelde slachtoffers af.

Iran stelt dat het containerschip een mijn raakte die explodeerde en dat het schip voer via een ongeoorloofde en gevaarlijke vaarroute. Volgens de IMO is de GFS Pride het tweede schip dat is gezonken sinds het begin van de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran op 28 februari.

Zeestraat nagenoeg afgesloten door de oorlog

Sinds het uitbreken van de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran is de Straat van Hormuz nagenoeg afgesloten. Normaal is de zeestraat een van de drukste routes voor de export van olie en andere grondstoffen uit de Golfstaten. De scheepvaart door de straat is al maanden verstoord.

Iran probeert de controle over de zeestraat te behouden. Tegelijkertijd blokkeren de Verenigde Staten Iraanse havens. Beide landen oefenen zo druk uit op dezelfde vaarroute, waardoor commerciële schepen tussen de strijdende partijen terechtkomen en een doorvaart steeds risicovoller wordt voor rederijen.

Olieprijzen en de Amerikaanse midterms

Twee Iraanse functionarissen vertellen persbureau Reuters dat Iran nieuwe aanvalstactieken toepast. Volgens hen is het doel de olieprijzen hoog te houden en zo de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen, de midterms, te beïnvloeden. De functionarissen willen daarbij niet met naam worden genoemd.

Die bewering komt dus van twee anonieme Iraanse functionarissen en staat niet vast als feit. Niet vast te stellen is of de recente aanvallen en de mijnen daar daadwerkelijk mee samenhangen. Vast staat wel dat de verstoorde vaarroute de aanvoer van olie uit de regio onder druk zet.

Wat de scheepvaart in de regio raakt

Voor rederijen en bemanningen betekent de reeks incidenten een groeiend risico bij elke doorvaart. Een zeemijn is lastig te ontdekken en kan ook schepen treffen die zich aan de gebruikelijke route houden. Dat maakt ook de vaarroutes zelf onzeker, wat de keuze voor een bepaalde route bepaalt.

De ontploffing van de tanker voegt zich in een rij incidenten waarbij schepen in korte tijd zijn getroffen. Of er meer mijnen in de zeestraat liggen, is niet bekend. Zolang de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran voortduurt, blijft de scheepvaart door de straat uiterst kwetsbaar.