Negenentwintig steekpartijen en achttien zedenmeldingen bij asielopvang in 2026: ‘Geweldsexplosie’

Rond asielzoekers in Nederland zijn in de eerste negen maanden van 2026 negenentwintig steekpartijen, achttien zedenmisdrijven en drieëntwintig ernstige geweldsincidenten geregistreerd. Dat blijkt uit een geactualiseerd overzicht met zogeheten piketmeldingen van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), waarin tot en met september in totaal 175 zware voorvallen staan.

Deze specifieke meldingen zijn bedoeld voor gebeurtenissen die zo ingrijpend zijn dat de ambtelijke en politieke leiding van het ministerie van Justitie en Veiligheid direct wordt geïnformeerd, tot aan asielminister Bart van den Brink toe. Naast steekpartijen en zedenzaken gaat het in de cijfers over 2026 om branden, gewonden bij agressie en dreiging met een aanslag.

Achterstand van een jaar ingehaald na personeelsgebrek

Sinds 2023 geldt de afspraak dat het ministerie ieder kwartaal een overzicht van deze ernstige meldingen openbaar maakt. In de praktijk bleef het echter ongeveer een jaar stil met nieuwe publicaties. Het departement schrijft die vertraging toe aan “beperkte personele capaciteit” en de noodzaak om extra handmatige controles uit te voeren op de gegevens.

Met het vrijgeven van de cijfers over de eerste drie kwartalen van 2026 is die opgelopen achterstand in één keer weggewerkt tot en met september. Over de reden voor het alsnog delen van de lijsten meldt het departement in een toelichting: “Het ministerie doet dit om daarmee de samenleving te informeren.”

Steekincidenten door het hele land en geweld op school

De negenentwintig geregistreerde steekincidenten waarbij ten minste één asielzoeker betrokken was, vonden verspreid over heel Nederland plaats. Op de lijst komen onder meer voorvallen voor in Amsterdam, Alkmaar, Leiden, Uden en Nijmegen. Bij meerdere van deze steekpartijen uit de eerste negen maanden van het jaar waren minderjarigen betrokken.

Een van de zaken speelde zich in maart 2026 af op een school in Maastricht, waar een jonge asielzoeker een klasgenoot met een mes stak en verwondde. De rechter omschreef dat geweld tijdens de strafzaak onlangs als een “geweldsexplosie” en veroordeelde de minderjarige dader tot een gevangenisstraf van zes jaar.

Zedenmeldingen in Rotterdam en bij opvang Ter Apel

Het overzicht telt daarnaast achttien meldingen van zedenmisdrijven. Een zware zaak speelde in de nacht van 27 op 28 februari 2026 in Rotterdam. Een Marokkaanse asielzoeker, die destijds op een opvangboot in Hendrik-Ido-Ambacht verbleef, probeerde daar onder invloed van drugs twee jonge vrouwen aan te randen en te verkrachten, waarna hij dagenlang spoorloos bleef.

Medewerkers van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers herkenden de verdachte uiteindelijk op beelden die de politie had verspreid, waarna hij werd gearresteerd. In de rapportage staat dit voorval enkel vermeld als een aanhouding “op verdenking van betrokkenheid bij een zedendelict”. In september is bovendien een bewoner uit Ter Apel opgepakt voor een zedenincident tegen een minderjarige buiten de opvang.

Gewonden door agressie en arrestatie op Schiphol

Buiten de steek- en zedenzaken zijn drieëntwintig incidenten vastgelegd waarbij andere asielzoekers, bewoners of beveiligers en medewerkers gewond raakten door agressie. Zo mishandelde een Syrische bewoner van het asielzoekerscentrum in Harderwijk in juli drie jonge plaatsgenoten na een woordenwisseling op het strand, waarvan beelden op sociale media verschenen.

In de lijst is dat strandgeweld opgenomen als “een agressie-incident buiten locatie”, gevolgd door een aangifte en de overplaatsing van de betrokken man. Verder werd een bewoner van de opvanglocatie in Hengelo op luchthaven Schiphol door de autoriteiten aangehouden vanwege “dreigementen over het plegen van een aanslag”.

Twaalf branden en dertien pogingen tot zelfbeschadiging

De instanties maakten in de eerste drie kwartalen van 2026 ook twaalf keer melding van brand. In een aantal gevallen staken bewoners van een opvanglocatie zelf vuur aan, maar niet iedere brand op de lijst is door een asielzoeker veroorzaakt. Ook een uit de hand gelopen demonstratie in Loosdrecht is namelijk in het overzicht meegenomen.

Bij dat protest staken demonstranten met zwaar vuurwerk de bosjes rond de opvanglocatie in brand. Naast geweld tegen anderen en vernielingen registreerden de betrokken diensten in dezelfde periode van negen maanden dertien gevallen waarin bewoners van een asielzoekerscentrum probeerden zichzelf iets aan te doen.

Beperkte registratie van eerste etmaal en sancties

De openbaar gemaakte piketmeldingen geven slechts een beknopt beeld van de voorvallen, omdat doorgaans alleen wordt vastgelegd wat er in de eerste 24 uur na een melding bekend is. Door die summiere opzet zijn de getallen uit 2026 niet zonder meer één op één te vergelijken met de cijfers uit eerdere jaargangen.

Uit het jaarlijkse incidentenonderzoek blijkt dat 11 procent van de opvangbewoners betrokken raakt bij incidenten binnen de opvang en circa 3 procent wordt verdacht van een misdrijf. Naast politieoptreden bij strafbare feiten hanteert het COA oplopende straffen, van een “corrigerend gesprek” en het inhouden van eet- of weekgeld tot overplaatsing naar de strenge opvang in Hoogeveen.