Een anti-azc-demonstratie bij het gemeentehuis van Tholen liep dinsdagavond zo hoog op dat de locoburgemeester ingreep en de betoging officieel ontbond. Agenten van de Mobiele Eenheid posteerden zich met wapenstokken en schilden voor de ingang, terwijl raadsleden, ambtenaren en publiek binnenblijven moest. Achter de gesloten deuren speelde zich ondertussen een beslissende vergadering af over de toekomst van asielopvang in de Zeeuwse gemeente.
Plannen voor 150 asielzoekers stuitten op hevig verzet
De gemeente Tholen werkt samen met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) aan een noodopvanglocatie voor ongeveer 150 asielzoekers. Die locatie zou komen aan de rand van de Zeeuwse plaats, aan de Postweg, en tijdelijk zijn voor een periode van 2,5 jaar. De gemeente zegt daarmee een bijdrage te willen leveren aan de landelijke opvangtaak, zoals vastgelegd in de Spreidingswet. Niet iedereen in Tholen is het daarmee eens.
De lokale fracties van Forum voor Democratie en Algemeen Belang Tholen vroegen daarom om een extra raadsvergadering. Forum voor Democratie riep bovendien op tot een vreedzaam protest buiten het gemeentehuis. De partij is uitgesproken tegenstander van de tijdelijke opvang en wilde met de demonstratie duidelijk maken dat een deel van de inwoners zich niet kan vinden in de plannen van het gemeentebestuur. Dat het protest uitliep op iets anders dan vredzaam, bleek al snel.
Honderden demonstranten voor het gemeentehuis
Op het terrein van het gemeentehuis waren voorafgaand aan de avond al beveiligingscamera’s geplaatst. Dat was een voorzorgsmaatregel, maar de gemeente nam daarmee ook een duidelijk signaal af: men hield rekening met een turbulente avond. Hoeveel mensen er uiteindelijk op de betoging afkwamen, is niet precies vastgesteld. De regionale krant PZC wordt door verschillende bronnen aangehaald, maar de aantallen lopen uiteen. Sommige berichten spreken van ongeveer 200 demonstranten, anderen noemen er zo’n 300. Over het gegeven dat de sfeer al vroeg grimmig was, bestaat echter geen twijfel.
De politie meldt dat de onrust ontstond nadat meerdere demonstranten agenten gingen beledigen en zich schuldig maakten aan opruiing. Welke concrete handelingen de politie daarmee bedoelde, is niet nader toegelicht. Wel was voor iedereen zichtbaar dat de situatie snel uit de hand liep. De ingang van het gemeentehuis werd afgezet met politiewagens. Agenten van de Mobiele Eenheid stonden in volle uitrusting op straat klaar om in te grijpen.
Locoburgemeester ontbond de betoging
Na enige tijd besloot de locoburgemeester van Tholen tot een vergaande stap: hij ontbond de demonstratie officieel en vroeg mensen bij het gemeentehuis weg te blijven. Dat is een bevoegdheid die zelden wordt ingezet, maar in dit geval noodzakelijk bleek om de openbare orde te herstellen. Een politiewoordvoerder bevestigde dat de Mobiele Eenheid was opgeroepen met precies dat doel: “Om de openbare orde zo snel mogelijk te herstellen.” Rond 23.00 uur was de rust volgens berichten teruggekeerd.
Burgemeester Marleen Sijbers had vlak na de vergadering ook zelf gereageerd. Ze riep aanwezigen op om het gebouw niet te verlaten zolang de situatie buiten onduidelijk was. “Wees verstandig”, zei ze, en voegde toe dat mensen pas konden vertrekken als de politie het sein veilig zou geven. Raadsleden, publiek en medewerkers van het gemeentehuis zaten daardoor enige tijd als het ware opgesloten in hun eigen vergadergebouw.
Democratisch proces onder druk
Dat raadsleden hun eigen gemeentehuis niet konden verlaten vanwege een demonstratie buiten, is een ongebruikelijke situatie. Betrokkenen en waarnemers zullen zich afvragen wat dat zegt over de verhoudingen in Tholen en over de bredere maatschappelijke spanning rondom asielopvang in Nederland. De gemeenteraad van Tholen neemt besluiten namens de inwoners. Wanneer diezelfde inwoners het democratisch proces fysiek blokkeren, raakt dat de kern van lokaal bestuur.
Bovendien illustreert de avond hoe groot de weerstand tegen de Spreidingswet en de uitvoering ervan kan zijn. De wet verplicht gemeenten bij te dragen aan de opvang van asielzoekers. Tholen probeert daar uitvoering aan te geven, maar dat stuit op felle tegenstand. Vergelijkbare spanningen deden zich de afgelopen periode ook elders in Nederland voor. Tholen is daarin geen uitzondering, maar de escalatie van dinsdagavond was wel opvallend scherp.
Raad blijft vergaderen over opvangplannen
De gebeurtenissen van dinsdagavond zijn vooralsnog geen eindpunt. De gemeenteraad van Tholen vergadert de komende weken nog vaker over de plannen voor de tijdelijke opvanglocatie. Daarmee is het debat over de asielopvang in de gemeente nog lang niet gesloten. Bovendien houden COA en de gemeente inmiddels spreekuren voor inwoners met vragen over de plannen. Daarmee proberen beide organisaties onrust weg te nemen en mensen direct te informeren over wat er op de Postweg staat te gebeuren.
Of die aanpak voldoende is om gemoederen te bedaren, moet de komende tijd blijken. De demonstratie van dinsdagavond toont aan dat de spanningen rondom de geplande asielopvang in Tholen hoog zijn. De politie, de locoburgemeester en het gemeentebestuur slaagden er dinsdagavond in de situatie te beheersen. De onderliggende discussie over 150 asielzoekers aan de rand van de Zeeuwse stad is daarmee echter nog lang niet beslecht.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, NOS, Nieuws.nl, RTL Nieuws
