Twintig en twaalf jaar cel in Woudenbergse zedenzaak: ‘Ons gezin is kapotgemaakt’

Voor het jarenlange seksuele misbruik van zes jonge oppaskinderen gaan Richard van den B. (57) en zijn ex-vrouw Evertje van E. (34) respectievelijk twintig en twaalf jaar de gevangenis in. De rechtbank in Utrecht heeft dit vonnis dinsdag 3 november 2026 uitgesproken tegen het voormalige echtpaar uit Woudenberg, dat de slachtoffers binnen de eigen familie- en kennissenkring maakte.

De zes getroffen kinderen, vijf meisjes en een jongetje, kwamen uit twee gezinnen. Het ging om de kinderen van de beste vriendin van de 34-jarige vrouw en om het kroost van haar eigen broer. Daarmee legde de rechter zware gevangenisstraffen op in een strafzaak die twee bevriende families in het hart heeft geraakt.

Oppaswerk vormde dekmantel voor langdurig misbruik

Volgens de tenlastelegging van het Openbaar Ministerie speelden de zedendelicten zich af tussen mei 2019 en juni 2024. Gedurende deze periode van ongeveer zes jaar pasten de Woudenberger en de inmiddels in Almere woonachtige vrouw veelvuldig samen op de kinderen. De jonge slachtoffers waren in die jaren tussen de nul en tien jaar oud.

De vrouwelijke verdachte bood zich bij de ouders actief aan als oppas, waardoor het tweetal geregeld de zorg over de minderjarigen kreeg toevertrouwd. Begin 2025 hield de politie het inmiddels gescheiden stel aan, waarna beiden in voorarrest bleven zitten. In totaal formuleerde justitie negentien afzonderlijke verdenkingen tegen de twee voormalige echtelieden voor hun handelen.

Toediening van verdovende middelen tijdens het oppassen

Volgens de aanklacht van justitie werden de zes kinderen in de loop der jaren honderden keren seksueel misbruikt. Daarbij voerde de 57-jarige man het daadwerkelijke misbruik uit, terwijl zijn toenmalige echtgenote hem volgens het Openbaar Ministerie hielp. Zo kregen sommige jonge slachtoffers verdovende middelen zoals GHB in hun drinken toegediend tijdens het verblijf bij de oppas.

Daarnaast hield de vrouw de kinderen volgens justitie vast op de momenten dat zij door haar man werden misbruikt. De zaak kwam in oktober 2024 aan het licht toen een van de jonge slachtoffers het aandurfde om haar geheim aan haar moeder te vertellen. Dat gesprek leidde uiteindelijk tot het strafrechtelijke onderzoek tegen het oppasstel.

Ouders spreken van verwoeste gezinnen in de rechtszaal

Tijdens de inhoudelijke behandeling op 8 september 2026 maakten de ouders gebruik van hun spreekrecht om de gevolgen voor hun families toe te lichten. “Ons gezin is kapotgemaakt. Verwoest, in stukken gebroken. We proberen het te lijmen maar we weten dat er altijd barsten zichtbaar blijven”, verklaarde de moeder van een deel van de slachtoffers.

Ook de broer van de vrouwelijke verdachte sprak zijn zus destijds rechtstreeks aan in de Utrechtse rechtszaal. “Ik vertrouwde jou met heel mijn hart. Ik dacht dat mijn kostbaarste bezit veilig was bij jou en dat je goed voor ze zorgde maar jij maakte ze kapot”, zei hij, terwijl ook brieven namens de kinderen werden voorgelezen.

Uiteenlopende verklaringen van de twee verdachten

De twee verdachten legden tijdens het proces zeer verschillende verklaringen af over hun rol. De man ontkende het misbruik grotendeels, erkende alleen wat op beeldmateriaal was vastgelegd en stelde aan een seksverslaving te lijden. “Ik kan me niet voorstellen dat ik dat gedaan zou hebben maar in mijn wazige seksbeluste leven zijn veel dingen gebeurd waar ik geen herinneringen aan heb.”

Zijn ex-vrouw bekende een groot deel van de beschuldigingen, maar verklaarde dat zij de kinderen vasthield om hen te troosten of af te leiden. Zij werkte naar eigen zeggen mee uit angst dat haar man anders snachts hardhandig zou worden. “Ik was bang dat hij zou gaan schreeuwen of dingen gaan gooien”, al wees justitie op appgesprekken waarin zij het misbruik zelf initieerde.

Onderzoek in Pieter Baan Centrum en pleidooi verdediging

Beide verdachten werden onderzocht in het Pieter Baan Centrum, waar deskundigen bij de zwakbegaafde vrouw meerdere stoornissen vaststelden. Zij kampt onder meer met ptss na jarenlang seksueel misbruik door haar eigen vader in haar tienerjaren, waarvoor die vader eerder is veroordeeld. De gedragsdeskundigen adviseerden daarom een tbs-maatregel voor de 34-jarige vrouw.

De mannelijke verdachte liet volgens de onderzoekers “nooit het achterste van zijn tong zien”, waardoor zij geen tbs-advies konden geven. Zijn advocaat Willem Jan Ausma stelde op 10 september 2026 wel schuldbesef te zien en bepleitte een behandeling om “alle schillen laag voor laag af te pellen, zodat hij dan in staat is de zo wenselijke openheid van zaken te geven”.

Advocaten verzetten zich fel tegen maximale strafeisen

Het Openbaar Ministerie vond de zaak qua ernst met geen enkele andere te vergelijken en eiste in september dertig en twintig jaar cel plus tbs met dwangverpleging. Volgens raadsvrouw Ronak Shahbazi koos justitie daarmee voor “oog om oog, tand om tand”. “Omdat de doodstraf niet kan worden opgelegd, moet de sleutel van de cel worden weggegooid”, betoogde zij tijdens haar pleidooi.

Shahbazi wees op de afhankelijkheidsrelatie waarin haar cliënte vanaf haar 22ste zat en stelde dat haar gedrag “in het licht van onvermogen” stond en niet van “kwaadaardigheid”. Zij vroeg om sterke vermindering van de toerekeningsvatbaarheid en tbs met voorwaarden, terwijl Ausma om “enig perspectief” op terugkeer vroeg, waarna de rechtbank nu twintig en twaalf jaar cel oplegde.