Sierteelt vreest verlies van 2820 banen door btw-plan: ‘Schade tot 830 miljoen euro’

Een verhoging van het btw-tarief op bloemen en planten van 9 naar 21 procent kan de Nederlandse sierteelt tot 830 miljoen euro aan omzet kosten. Onderzoek van bureau Decisio en Wageningen University wijst uit dat door de kabinetsplannen tussen de 2280 en 2820 voltijdsbanen in de sector verloren dreigen te gaan.

Directeur Marco Maasse van branchevereniging Koninklijke VBW stelt dat deze ingreep de gehele sierteeltketen onder zware druk zet. “Deze btw-verhoging raakt juist de lokale bloemist, maakt bloemen en planten minder betaalbaar en zet duizenden banen in de hele keten onder druk. Veel ondernemers werken nu al met kleine marges”, aldus Maasse.

Kabinetsplan voor belastingverhoging vanaf 2028

Het kabinet heeft het voornemen om het verlaagde btw-tarief op sierteeltproducten te schrappen en op te nemen in het Belastingplan 2027. Momenteel vallen bloemen, planten en bomen nog onder het tarief van 9 procent, net als levensmiddelen, boeken, medicijnen en kappersdiensten. Volgens het voorstel gaat de verhoging op 1 januari 2028 in.

Met de maatregel wil de regering extra geld voor de schatkist ophalen, omdat het lage tarief volgens eerder onderzoek geen efficiënte manier is om werkgelegenheid te ondersteunen. Voor consumenten betekent de volledige doorberekening dat een boeket van twintig euro straks ruim tweeëntwintig euro kost, terwijl ook tuinplanten en bomen duurder worden.

Zware klappen voor lokale bloemisten

Uit de doorrekening van de onderzoekers blijkt dat de totale landelijke omzetdaling tussen de 674 en 830 miljoen euro ligt. Vooral kleinere bloemisten met een jaaromzet tot 200.000 euro lopen gevaar, wat neerkomt op ongeveer de helft van alle winkels in Nederland. VBW waarschuwt dat de helft van de bloemisten onder het minimumloon dreigt te zakken.

Naast deze studie wijst veilingorganisatie Royal FloraHolland op een ander recent onderzoek naar de ketenschade. Daarin wordt gerekend op een omzetverlies van 546 tot 627 miljoen euro en het verdwijnen van 540 voltijdsbanen. Van die omzetdaling komt 291 tot 318 miljoen euro voor rekening van de detailhandel, terwijl ook de groothandel flink wordt geraakt.

Onenigheid over werkelijke opbrengst schatkist

Over hoeveel de belastingmaatregel daadwerkelijk oplevert voor de rijksbegroting lopen de berekeningen sterk uiteen. Het kabinet rekent op ongeveer 305 miljoen euro aan extra belastinginkomsten per jaar. Onderzoeksbureau Decisio becijfert echter dat dit bedrag lager uitvalt en tussen de 213 en 216 miljoen euro blijft steken, omdat consumenten bij hogere prijzen minder kopen.

In het verzet tegen het plan verwijzen betrokken burgemeesters naar eerdere ervaringen in Spanje. Daar verhoogde de overheid de btw op bloemen en planten in 2012 van 8 naar 21 procent, waarna de omzet van bloemisten in twee jaar tijd met ruim 25 procent daalde. Spanje draaide de verhoging in 2015 terug naar 10 procent.

Brandbrief van elf sierteeltgemeenten

Op 8 oktober maakten elf gemeenten een gezamenlijke brandbrief openbaar aan de Tweede Kamer en de staatssecretaris van Financiën. Aalsmeer nam samen met Westland en Katwijk het initiatief in samenwerking met Glastuinbouw Nederland, gesteund door onder meer Amstelveen, Uithoorn, Nieuwkoop en Lansingerland. De burgemeesters vragen de landelijke politiek om de voorgenomen belastingverhoging te schrappen.

Burgemeester Gido Oude Kotte benadrukt dat ook handelaren en transportbedrijven de gevolgen zullen merken. “Aalsmeer is het kloppend hart van de Nederlandse sierteelt. Duizenden inwoners in Aalsmeer, Kudelstaart en de regio zijn direct of indirect afhankelijk van deze sector voor hun werk en inkomen.” Daarnaast loopt er een petitie van GemeenteBelang Westland met ruim zevenduizend ondertekeningen.

Kwekers vrezen voor dalende rendementen

Hoewel de btw-verhoging niet geldt voor export naar het buitenland, maken Nederlandse kwekers zich grote zorgen over de binnenlandse afzet en prijsvorming. Tuinder Hans van den Berg van kwekerij Berg Lisianthus in Naaldwijk noemt de maatregel een slechte zaak. Volgens hem zijn bloemen geen luxeartikel, maar bieden ze juist troost en vrolijkheid bij belangrijke levensmomenten.

Bij Arcadia Chrysanten in De Lier blijft veertig procent van de productie in Nederland. Kweker Bert van Ruijven verwacht dat niet elk bedrijf de klap kan opvangen. “Het heeft een behoorlijke impact. Niet iedereen kan dit opvangen, er zullen tuinders afvallen en vroegtijdig stoppen. Als de bloemen nog duurder worden, wordt de afzet nog lastiger.”

Kritiek op tegenstrijdig vergroeningsbeleid

Brancheorganisaties stellen dat het duurder maken van planten en bomen haaks staat op het overheidsbeleid om tuinen en steden te vergroenen tegen hitte en wateroverlast. Voorzitter Adri Bom-Lemstra van Glastuinbouw Nederland wijst daarnaast op de hoge energiekosten voor glastuinders. “Je kunt moeilijk zeggen dat je meer groen wilt in Nederland en tegelijkertijd bloemen en planten fors duurder maken.”

Topman Pieter Bootsma van Royal FloraHolland voerde eind juni al gesprekken met twee staatssecretarissen en roept het parlement op om in te grijpen. “Het kabinet wil vergroenen en investeren in een gezonde leefomgeving, maar maakt juist de producten duurder die daaraan bijdragen.” De Tweede Kamer stemt volgens de planning op 12 november over het belastingplan, waarna de Eerste Kamer volgt.