Grote zorgen om toekomst KLM: ‘5.000 banen op de tocht’

President-directeur Marjan Rintel waarschuwt dat het voortbestaan van KLM geen vanzelfsprekendheid meer is. Om de financiële toekomst en weerbaarheid van de Nederlandse luchtvaartmaatschappij veilig te stellen, presenteerde de top op donderdag 5 november 2026 een ingrijpend bezuinigingspakket. De maatschappij kampt met flink gestegen kosten en hevige internationale concurrentie, waardoor volgens Rintel nu direct moet worden ingegrepen.

Volgens de bestuursvoorzitter heeft de onderneming dringend behoefte aan een stevigere financiële buffer. “Je moet zorgen voor je eigen weerbaarheid en voor vet op je botten”, stelt Rintel bij de toelichting op de plannen. Het aangekondigde pakket raakt in totaal ongeveer vijfduizend arbeidsplaatsen, wat neerkomt op bijna vijftien procent van het gehele personeelsbestand van de luchtvaartmaatschappij.

Financiële achterstand binnen Air France-KLM en druk op Schiphol

Binnen het Frans-Nederlandse luchtvaartconcern Air France-KLM bleef de winstgevendheid van de Nederlandse tak de afgelopen jaren achter bij de doelstellingen. Tegelijkertijd heeft het bedrijf grote bedragen nodig voor investeringen in de dienstverlening, verdere digitalisering en de aanschaf van zuinigere vliegtuigen. Een eerdere ronde van interne maatregelen leverde al een financiële verbetering van 750 miljoen euro op.

Die eerdere besparing blijkt echter ontoereikend door de complexere marktomstandigheden, zoals wereldwijde onrust, hoge brandstofprijzen en druk op de luchtvaartsector. Bovendien namen de uitgaven in Nederland fors toe, onder meer vanwege verhoogde havengelden op luchthaven Schiphol. Rintel wijst daarnaast op de Nederlandse vliegtaks, die voor reizigers hoger uitvalt dan in de omringende landen.

Verschuiving van vijfduizend arbeidsplaatsen en uitbesteding op Schiphol

De reorganisatie wordt in een periode van twee jaar doorgevoerd, maar betekent niet dat al het werk verdwijnt. Van de vijfduizend geraakte functies verhuizen er tweeduizend naar het moederconcern Air France-KLM, waaronder het overgrote deel van klantencontactcentrum Cygnific. Ondanks die overheveling blijft KLM als zelfstandig merk opereren met het netwerk van circa 160 directe bestemmingen.

Rintel legt uit waarom het behoud van die rechtstreekse vliegverbindingen vanaf Schiphol centraal staat in de strategie van het bedrijf. “De concurrentie is groot en we moeten concurrerend blijven. Soms beseffen we niet wat we hebben in Nederland, een netwerk met 160 directe bestemmingen. We willen voorkomen dat Nederlanders overstappers worden.”

Reorganisatie bij grondafhandeling en aanpassing van de luchtvloot

Naast de verschuivingen binnen het concern verdwijnen er achthonderd arbeidsplaatsen doordat een gedeelte van de grondafhandeling wordt uitbesteed aan externe partijen. Dit betreft onder meer het grondwerk bij dochtermerk KLM Cityhopper en de bagageafhandeling in de Oosthal op Schiphol. In de catering waren eerder al arbeidsplaatsen geschrapt, terwijl digitalisering ervoor zorgt dat passagiers meer zaken zelf regelen.

Verder moeten geplande productiviteitsstijgingen leiden tot het vervallen van nog eens duizend banen bij de luchtvaartmaatschappij. Ook op het gebied van de vloot wijzigt de koers om kosten te beheersen. KLM ziet af van het voornemen om Airbus A320-toestellen te gaan gebruiken en kiest in plaats daarvan voor kleinere E195-E2-vliegtuigen van de Braziliaanse fabrikant Embraer.

Streefdoel van één miljard euro en winstmarge van acht procent

Met alle ingrepen wil het bestuur het financiële resultaat structureel met 1 miljard euro verhogen. De onderneming heeft naar eigen zeggen een winstmarge van acht procent nodig om gezond te opereren en investeringen te kunnen dragen. Financieel topman Bas Brouns geeft aan dat die marge over de eerste negen maanden van 2026 net onder de vijf procent bleef.

In het derde kwartaal van 2026 steeg het bedrijfsresultaat weliswaar naar 458 miljoen euro, vergeleken met 352 miljoen euro in dezelfde periode een jaar eerder. Die toename was onder andere het gevolg van hoge ticketprijzen. Omdat de operationele kosten desondanks te hoog blijven, beoordeelt de bedrijfsleiding deze winstgroei als onvoldoende voor de lange termijn.

Gematigde loonontwikkeling en geen gedwongen ontslagen verwacht

Om de doelen te halen mikt het bedrijf op een productiviteitsverhoging van acht procent in 2028, gekoppeld aan een zeer gematigde loonontwikkeling. De lopende collectieve arbeidsovereenkomst eindigt in maart 2027. Financieel directeur Brouns spreekt het vertrouwen uit dat er bij de aankomende cao-onderhandelingen sprake zal zijn van realisme bij de betrokken vakbonden.

Ondanks de omvang van de krimp verwacht de maatschappij dat gedwongen ontslagen waarschijnlijk niet nodig zijn, waardoor er ook geen sociaal plan komt. Het bedrijf denkt de reductie op te vangen via natuurlijk verloop, herplaatsing en vrijwillige vertrekregelingen. Rintel verwacht bovendien niet dat piloten en cabinepersoneel hoeven over te stappen naar de goedkopere cao van Cityhopper.

Zorgen bij vakbonden CNV, FNV en reactie van De Unie

De plannen zorgen voor stevige kritiek bij werknemersorganisaties, waaronder vakbond CNV. “De plannen van KLM zijn zeer ingrijpend en hebben grote gevolgen voor de werknemers”, zegt CNV-onderhandelaar Souleiman Amallah, die wijst op een reeds lopende reorganisatie bij het grondpersoneel. “KLM wil met veel minder mensen veel meer gaan doen en tegelijkertijd ook beknibbelen op de arbeidsvoorwaarden.”

Ook FNV vreest negatieve gevolgen voor de arbeidsomstandigheden, stiptheid van vluchten en vliegveiligheid door het uitbesteden van grondwerk. “KLM dreigt daarmee de ongezonde concurrentie op Schiphol weer op te voeren”, stelt bestuurder Egon Groen van FNV KLM-Grondpersoneel. Vakbond De Unie is volgens voorzitter Reinier Castelein verheugd dat gedwongen ontslagen uitblijven, maar wil garanties voor een soepele werkoperatie.

Voorgeschiedenis rond beloning en slag om de arm voor vervolgstappen

Rintel, die op 1 juli 2022 aantrad als president-directeur na eerdere directiefuncties bij de Nederlandse Spoorwegen en KLM, lag eerder onder vuur vanwege haar beloning. Haar salaris steeg in 2025 met 32 procent, wat leidde tot verzet van minister van Financiën Eelco Heinen tijdens de aandeelhoudersvergadering. Nu erkent de topvrouw dat de huidige reorganisatie pijn en onzekerheid meebrengt.

Hoewel de directie ervan uitgaat dat het huidige pakket volstaat, sluit Rintel nieuwe maatregelen in de toekomst niet uit. “Verdere aanpassingen in de organisatie, arbeidsvoorwaarden, productiviteit en werkgelegenheid kunnen alsnog op tafel komen als dat nodig is”, verklaart zij. Concrete details over dergelijke vervolgstappen geeft de topvrouw niet, omdat eerst de tweejarige reorganisatie wordt uitgevoerd.