Jutta Leerdam zorgt voor grote ophef: ‘Hou je mond!’

Hoofdcoach Jillert Anema van schaatsploeg Team Royal A-ware heeft fel stelling genomen tegen het idee dat het langebaanschaatsen dit seizoen Jutta Leerdam mist. In de tweede aflevering van de podcast Ben Schaatsen! verzet de 71-jarige trainer zich krachtig tegen de opvatting dat de schaatssport afhankelijk is van één specifieke publiekstrekker.

Volgens de Friese coach vangt het schaatsen het tijdelijke wegvallen van een grote naam vanzelf op met andere sporters. “Als de sport sterk genoeg is, ben je niet afhankelijk van een sporter. Er kwamen altijd weer nieuwe helden”, legt Anema uit tijdens het gesprek met podcastpresentator en oud-topschaatser Ben van der Burg.

Tussenjaar na olympisch goud in Milaan-Cortina

De felle discussie aan tafel draait om het besluit van Leerdam uit september 2026 om het schaatsseizoen 2026/2027 volledig over te slaan. Eerder dat jaar veroverde de sprintster op de Olympische Winterspelen van Milaan-Cortina nog de gouden medaille op de 1.000 meter in een olympisch record van 1.12,31, naast zilver op de 500 meter.

Bij de aankondiging van haar sabbatjaar sloot de olympisch kampioene een definitief pensioen uit. Terwijl onder anderen sprintrivaal Femke Kok baalt van het tijdelijke vertrek, noemde Van der Burg de pauze van Leerdam in september nog verstandig. Toch blijft de presentator in zijn eigen uitzending benadrukken dat de schaatswereld haar dit winterseizoen flink gaat missen.

Oplopende spanning en onderbroken argumenten

Wanneer Van der Burg zijn standpunt in de uitzending van 3 november 2026 opnieuw verdedigt, loopt de spanning aan tafel direct op. De coach van Team Royal A-ware, de ploeg die sinds oktober onder die naam rijdt als opvolger van Team AH Zaanlander, onderbreekt de gespreksleider herhaaldelijk en verheft zijn stem.

De voormalig langebaanschaatser probeert zijn visie nog te onderbouwen, maar krijgt daar van zijn gast geen ruimte voor. “Ik mag toch één argument geven?”, vraagt Van der Burg tijdens het oplopende debat. Anema wijst dat verzoek direct af: “Nee, je mag geen argument geven, want jij wil een argument geven van één en één is drie.”

Rol van journalisten en Pien Hersman

Ook een volgende poging van de presentator om het gesprek open te breken strandt direct bij de ervaren trainer. Op de vraag of Anema openstaat voor een andere mening, antwoordt de coach dat hij dat helemaal niet wil horen. Van der Burg noemt het daarop heel jammer dat hij zijn topargumentatie niet mag vertellen.

Volgens Anema creëren sprekers het vermeende gemis zelf door er voortdurend over te beginnen, terwijl de aandacht zich vanzelf verplaatst naar aanwezige schaatsers zoals de 22-jarige Pien Hersman van Team X2O Badkamers. “Als alle journalisten bijvoorbeeld op Pien Hersman duiken en zij doet een fotoshoot in de Playboy, dan zit iedereen ineens weer op haar”, stelt hij.

Scherpe woorden en reactie onder video

Aan het einde van de woordenwisseling richt de trainer zich met een uiterste waarschuwing rechtstreeks tot de presentator. “We missen haar pas als we dat allemaal blijven zeggen. Het is lulkoek, gewoon je mond houden en het laten gebeuren, Ben van der Burg!”, aldus Anema, die daarmee het laatste woord neemt.

Ondanks het meningsverschil zien beide mannen wel dat mediagenieke boegbeelden de belangstelling voor de sport kunnen vergroten. Van der Burg wijst erop dat er zonder een breder publiek slechts een kleine kring geïnteresseerd is in mensen die alleen hard schaatsen. Onder de online video van het gesprek reageerde Leerdam zelf met een gifje van een kind dat na het proeven van een citroen een zuur gezicht trekt.

Kwaliteit op het ijs boven uiterlijk vertoon

Anema plaatst bij het streven naar een groter bereik direct een scherpe kanttekening over de kern van topsport. De trainer, die eerder onder anderen Jorrit Bergsma, Marijke Groenewoud en Irene Schouten naar olympisch goud begeleidde, vindt dat sportieve prestaties op het ijs onder alle omstandigheden de basis moeten vormen voor aantrekkingskracht.

“Het is je taak om de sport kwalitatief beter te maken. Dat is wat anders dan met je blote kont in een blad gaan staan”, verduidelijkt de hoofdcoach. Daarnaast waarschuwt hij in de uitzending voor de zware mentale druk en de onzekerheid die enorme media-aandacht bij topschaatsers kan veroorzaken.

Mentale druk bij Schouten, Stolz en Richardson

Als voorbeeld noemt Anema de in 2024 gestopte Schouten, die volgens hem bevestiging van anderen nodig had om haar onzekerheid te overwinnen, waarbij veel aandacht de kans op verstoring vergrootte. Ook wijst hij op de Amerikaan Jordan Stolz, die van 2023 tot en met de Spelen van Milaan bij zijn ploeg reed en het afgelopen weekend in Milwaukee de 500, 1.000 en 1.500 meter won bij de Amerikaanse kwalificatiewedstrijden.

Anema haalde Stolz destijds naar zijn team om hem te wapenen tegen de onzekerheid van een voetstuk, een schaduwzijde die hij eerder zag bij de in 2020 gestopte Amerikaanse sprintster Heather Richardson. De echtgenote van Bergsma was volgens de coach doodongelukkig door alle media-aandacht, vroeg de staf om interviews te verbieden en zat in december in tranen omdat ze niet naar de Spelen wilde, al ging ze uiteindelijk wel en won ze een medaille.

Verdere zorgen en opzet van de podcast

Naast het debat over media-aandacht spreekt Anema in de uitzending zijn zorgen uit over het Nederlandse mannenschaatsen op de lange afstanden en het nieuwe format van de massastart. Voorafgaand aan dat gesprek blikte Van der Burg met schaatskenner Frank Woestenburg terug op het World Cup Kwalificatietoernooi in Thialf, waarbij Kjeld Nuis, Angel Daleman, Joy Beune, Jenning de Boo, TalentNED en Gerard Kemkers aan bod kwamen.

Ook werd het recent gelanceerde project Team Duurzaam IJs van Essent, Daikin Nederland en de KNSB besproken, waarvan Van der Burg ambassadeur is. De wekelijkse podcast Ben Schaatsen! is een productie van Helden Magazine in samenwerking met FC Afkicken en verschijnt tot en met half maart 2027 iedere dinsdag.