Voormalig Stedelijk Museum-directeur Rudi Fuchs (84) overleden: ‘Tientallen jaren aan de internationale kunsttop’

De invloedrijke Nederlandse kunsthistoricus en museumdirecteur Rudi Fuchs is zondagavond 25 oktober 2026 in zijn woonplaats Amsterdam overleden. Hij bereikte de leeftijd van 84 jaar en gold decennialang als een bepalende figuur binnen de internationale museale wereld. Zijn familie heeft het overlijden bekendgemaakt en wijst op zijn jarenlange toewijding aan de sector.

Volgens zijn nabestaanden draaide zijn bestaan volledig om kunst. “Zijn hele werkzame leven zette hij zich in voor de beeldende kunst in binnen- en buitenland”, zo laat de familie weten. Fuchs leidde tijdens zijn loopbaan grote instellingen in Eindhoven, Turijn, Den Haag en Amsterdam, en drukte een blijvend stempel op het tentoonstellingsbeleid.

Van Eindhovense jeugd naar kunstgeschiedenis in Leiden

Rudolf Herman Fuchs werd op 28 april 1942 geboren in Eindhoven. Al als jonge jongen bezocht hij veelvuldig het Van Abbemuseum in zijn geboortestad, waar zijn levenslange liefde voor de moderne kunst ontstond. In 1962 begon hij daarnaast met het schrijven van kunstkritieken, in eerste instantie voor de lezers van het Eindhovens Dagblad.

Voor zijn academische vorming trok hij naar de Universiteit Leiden, waar hij kunstgeschiedenis studeerde. Na zijn afstuderen kreeg hij een aanstelling als wetenschappelijk medewerker aan het Kunsthistorisch Instituut in Leiden. Vanaf eind jaren zestig schreef hij bovendien kritieken en columns voor het literaire tijdschrift De Gids en voor dagblad NRC Handelsblad.

Doorbraak bij het Van Abbemuseum en Documenta 7

In 1975 keerde Fuchs terug naar zijn geboortestad om op 33-jarige leeftijd directeur te worden van het Van Abbemuseum. Onder zijn leiding verwierf het Eindhovense museum internationale bekendheid in de kunstwereld. Hij organiseerde daar spraakmakende tentoonstellingen met werk van kunstenaars onder wie Georg Baselitz, Anselm Kiefer en Jannis Kounellis.

Zijn werk in Eindhoven leidde tot een prestigieuze internationale opdracht in Duitsland. In 1982 trad Fuchs als eerste Nederlander ooit aan als artistiek directeur van Documenta 7 in de Duitse stad Kassel. Deze grote vijfjaarlijkse overzichtstentoonstelling voor actuele kunst verstevigde zijn reputatie als toonaangevende tentoonstellingsmaker op het wereldtoneel.

Leidinggevende rollen in Turijn en Den Haag

Twee jaar na zijn succes in Kassel breidde Fuchs zijn werkterrein uit naar Italië. Tussen 1984 en 1990 fungeerde hij als artistiek directeur van het museum voor hedendaagse kunst in het Castello di Rivoli nabij Turijn. Daarnaast maakte hij in de jaren tachtig tentoonstellingen over Jan Dibbets en Arnulf Rainer voor het Guggenheim Museum in New York.

Van 1987 tot begin jaren negentig stond Fuchs aan het roer van het Gemeentemuseum Den Haag, het huidige Kunstmuseum Den Haag. Vooraf waarschuwde hij het Haagse gemeentebestuur dat hij principieel zou kiezen voor de beste kunst en niet voor de hoogste bezoekersaantallen. Hij verliet de instelling uiteindelijk met een exploitatietekort van vier miljoen gulden.

Eigenzinnig beleid en aankopen in het Stedelijk Museum

In februari 1993 volgde Fuchs Wim Beeren op als directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam. Daar ontwikkelde hij een eigenzinnige manier van presenteren, waarbij hij in de tentoonstellingsreeks Coupletten kunstwerken uit uiteenlopende stijlperioden en stromingen direct met elkaar combineerde. Ook kocht hij voor de Amsterdamse collectie werken aan van onder anderen Bruce Nauman, Donald Judd en Damien Hirst.

Buiten de muren van zijn eigen instituut bleef hij eveneens actief als internationaal gastconservator. Zo stelde hij in 1995 de expositie Views from Abroad samen voor het Whitney Museum in New York. Twee jaar later organiseerde hij samen met de Vlaamse kunstkenner Jan Hoet een grote tentoonstelling over Nederlandse en Vlaamse kunst in het Palazzo Grassi in Venetië.

Financiële perikelen en vertrek uit Amsterdam

Zijn tienjarige directeurschap in de hoofdstad werd tevens gekenmerkt door bestuurlijke veranderingen, financiële problemen en conflicten met de gemeente over nieuwbouw. Nadat Fuchs aanvankelijk de algehele leiding had, werd zakelijk directeur Stevijn van Heusden benoemd tot algemeen directeur en werd Fuchs artistiek directeur. Voor de gewenste museumuitbreiding liet Fuchs de Portugese architect Álvaro Siza een ontwerp maken.

Dat oorspronkelijke bouwplan van 90 miljoen euro kon niet doorgaan, omdat er slechts 56,7 miljoen euro beschikbaar was. Fuchs zag op tegen een langdurige herziening en wilde zijn laatste dienstjaren niet in een bouwput doorbrengen, waarop hij per 1 januari 2003 vertrok. Een zakelijk geschil met de FIOD over niet-betaalde btw bij de invoer van vijf bruikleenwerken van Karel Appel kon hij rechtzetten, maar zorgde wel voor uitstel van zijn afscheidsfeest in april 2003.

Publicist, hoogleraar en internationaal bestuurder

Na zijn vertrek bij het Stedelijk Museum, dat werd gemarkeerd met de afscheidstentoonstelling Tot zo ver, bleef Fuchs volop actief in de kunstsector. Van januari 2005 tot eind 2007 was hij de eerste hoogleraar op de leerstoel Kunstpresentatoren aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast vervulde hij talloze bestuursfuncties, waaronder het voorzitterschap van het internationale museumcomité CIMAM tussen 1991 en 2000 en een bestuurszetel bij de Chinati Foundation in Texas.

Als auteur publiceerde hij vele boeken, beginnend met Rembrandt en Amsterdam en gevolgd door onder meer Wegen der Nederlandse Schilderkunst en Tussen kunstenaars. Tussen 2009 en 2022 schreef hij bovendien een wekelijks kunstessay voor weekblad De Groene Amsterdammer. Voor zijn journalistieke en beschouwende oeuvre werd hij in 2011 bekroond met de Prijs voor de Kunstkritiek.

Onderscheidingen en latere terugkeer als gastconservator

Ook als tentoonstellingsmaker bleef Fuchs tot op hoge leeftijd betrokken bij grote projecten in Nederland. In 2015 selecteerde hij ruim zeventig sculpturen en installaties voor de openluchttentoonstelling ArtZuid in Amsterdam. Een jaar later keerde hij nog eenmaal als gastconservator terug naar het Stedelijk Museum voor de tentoonstelling Opwinding, waarin hij een persoonlijke selectie uit zijn eigen vroegere aankopen toonde.

Voor zijn verdiensten ontving Fuchs gedurende zijn leven tal van nationale en internationale onderscheidingen. Zo werd hij in 1998 benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en kreeg hij in 2004 de Gouden Museummedaille van de stad Amsterdam. In 2007 volgde de Eremedaille voor Kunst en Wetenschap in Goud, naast hoge ridderorden in Duitsland, Italië, Noorwegen en Luxemburg.