Raymann ziet zorgrobot Gerda naast zijn bed staan: ‘Liefdevol en gelijkwaardig’

Jörgen Raymann kan zich voorstellen dat er ooit een zorgrobot genaamd Gerda naast zijn bed staat. Dat zegt hij in een aflevering van de videoserie Geen Zorgen van LINDA., waarin hij samen met zijn dochter Melody praat over zorgen om elkaar. Zijn eigen definitie van goede zorg is kort: liefdevol en gelijkwaardig.

Het gesprek gaat vooral over mentale gezondheid en over de periodes waarin vader en dochter elkaar extra in de gaten hielden. Ze vertellen hoe die zorg in de loop der jaren van richting veranderde. Ook blikken ze vooruit op hoe zorg er in hun ogen idealiter uit zou moeten zien.

Een vader die zijn zorgen voor zich hield

Jörgen zag zichzelf lange tijd vooral als beschermer van zijn gezin. Daarom hield hij zijn eigen zorgen liever voor zichzelf. Zijn gezin hoefde zich in zijn ogen niet druk om hem te maken, en hij nam liever zelf de lasten op zich dan dat hij ze deelde.

Dat bleef niet onopgemerkt. Melody zag soms eerder dat het niet goed ging met haar vader dan hij zelf. Die rol van beschermer pakte daardoor anders uit dan Jörgen bedoeld had: zijn dochter maakte zich juist zorgen over wat hij verzweeg.

Melody vroeg zich af of het wel goed ging

Vooral in drukke tijden maakte Melody zich zorgen om haar vader. Wanneer hij veel werkte en weinig over zijn gevoelens vertelde, ging ze zich afvragen hoe het werkelijk met hem was. Zijn werkdruk en zijn zwijgzaamheid vielen samen en baarden haar zorgen.

Zelf zegt ze daarover: “In periodes dat je echt veel werkte, vroeg ik me wel af: gaat het wel goed?” Het is een vraag die veel kinderen zich stellen over hun ouders, maar zelden hardop uitspreken. In dit gezin kwam die vraag uiteindelijk wel op tafel.

De rollen draaiden om

Later keerde de situatie om. Melody kampte met een depressie, en nu was het Jörgen die de verandering bij zijn dochter opmerkte. Hij zag dat ze haar ‘sparkle’ begon te verliezen, haar levenslust en uitstraling die hij van haar kende.

Die constatering raakte hem zichtbaar. Naar eigen zeggen voelde hij zich machteloos: hij zag wat er gebeurde, maar kon het niet zomaar oplossen. De beschermer die zijn eigen zorgen voor zich hield, stond nu aan de zijlijn bij het verdriet van zijn kind.

Thuis was ruimte om te delen wat er speelde

Wat volgens het gesprek hielp, was de sfeer in huis. Binnen het gezin was er ruimte om te vertellen wat er speelde. Gevoelens hoefden niet verstopt te worden, en dat gold ook voor Melody toen het slecht met haar ging.

Op mentale gezondheid rustte binnen het gezin geen taboe. Daardoor werd ook de stap naar professionele hulp makkelijker. Melody hoefde zich niet te schamen om hulp te zoeken, omdat praten over psychische klachten thuis al gewoon was geworden.

Leren aangeven waar je grenzen liggen

Die openheid kwam niet uit de lucht vallen. Jörgen en Melody vertellen dat ze door de jaren heen steeds beter leerden aangeven wat er bij hen speelt. Wat in het begin nog moeizaam ging, werd langzaam vanzelfsprekender voor allebei.

Daarbij hoort ook het benoemen van grenzen. Wie weet waar zijn eigen grenzen liggen en dat durft te zeggen, kan een ander beter laten merken wat nodig is. Het is een vaardigheid die vader en dochter naar eigen zeggen samen hebben ontwikkeld.

Goede zorg is volgens Jörgen gelijkwaardig

In dezelfde aflevering kijken ze vooruit naar de zorg in het algemeen. Hoe zou goede zorg er volgens hen uit moeten zien? Voor Jörgen is het antwoord helder: “Liefdevol en gelijkwaardig.” Zorg is in zijn visie dus niet alleen een kwestie van behandelen, maar ook van de manier waarop je met elkaar omgaat.

Die gelijkwaardigheid sluit aan bij de ervaringen thuis. Waar de ene keer de vader zich zorgen maakte om de dochter en de andere keer andersom, was er steeds ruimte voor beiden om gehoord te worden. Zo’n wederkerige manier van zorgen neemt hij mee in zijn beeld van goede zorg.

De zorgrobot Gerda naast zijn bed

Het gesprek krijgt een luchtig moment als Jörgen zijn toekomstbeeld schetst. Hij ziet ooit ook wel een zorgrobot naast zijn bed staan, en die robot heeft in zijn fantasie al een naam gekregen: Gerda. Het is een speelse knipoog in een verder serieus onderwerp.

Dat de komiek ruimte maakt voor humor, past bij de toon van de aflevering. Vader en dochter praten openhartig over moeilijke periodes, maar laten ook zien dat zwaarte en lichtheid naast elkaar kunnen bestaan. Dat maakt het gesprek persoonlijk zonder dat het zwaar op de hand wordt.

Een serie over zorgen om elkaar

Geen Zorgen is een videoserie van LINDA. die wordt gemaakt met steun van VGZ. De zorgverzekeraar zegt de zorg te willen helpen vernieuwen, zodat mensen sneller de juiste hulp kunnen vinden. Zo kun je er bijvoorbeeld wachttijden voor psychische zorg vergelijken.

Op die vergelijking ziet u waar u sneller terechtkunt bij een psycholoog of ggz-praktijk. Het sluit aan op het thema van de aflevering: de stap naar hulp is makkelijker te zetten als je weet waar je terechtkunt en als je er thuis over durft te praten.

Wat dit gesprek laat zien

Het vader-dochtergesprek draait daarmee om een eenvoudige les uit hun eigen huis: zorgen delen maakt zorgen kleiner. Jörgen hield zijn zorgen eerst voor zich, Melody zag dat toch, en later zag hij haar worsteling. Doordat het onderwerp thuis bespreekbaar was, kon zij uiteindelijk hulp zoeken.

Wie het hele gesprek wil zien, kan de aflevering van Geen Zorgen bekijken via LINDA. Daarin delen Jörgen en Melody Raymann zelf hoe ze elkaar leerden opmerken, hoe ze over grenzen praten en waarom de beste zorg volgens hem liefdevol en gelijkwaardig is, met of zonder Gerda.