Máxima gooit hoge ogen in Ghanees ziekenhuis: ‘Ze straalt’

De organisatie PharmAccess en koningin Máxima hebben op dinsdag 3 november in de Ghanese hoofdstad Accra bekeken hoe medische zorg beter betaalbaar kan worden gemaakt voor lokale inwoners. Tijdens het werkbezoek aan het Manna Mission Hospital stond het beperken van zorguitgaven en het voorkomen van inkomensverlies voor patiënten centraal.

In het ziekenhuis gingen zij in gesprek met zowel behandelend zorgpersoneel als patiënten over de dagelijkse praktijk van medische trajecten. Het bezoek maakt deel uit van een meerdaagse reis door de Republiek Ghana, die Máxima van maandagavond 2 tot en met donderdag 5 november aflegt in haar functie voor de Verenigde Naties.

Samenwerking voor toegankelijke gezondheidszorg in Accra

De betrokken partner PharmAccess richt zich specifiek op het verbeteren van de toegang tot goede en betaalbare gezondheidszorg. Door samen met deze niet-gouvernementele organisatie het Manna Mission Hospital te bezoeken, kreeg het gezelschap direct inzicht in praktische zorgoplossingen die de financiële druk op huishoudens en het zorgstelsel kunnen verlichten.

Tijdens het overleg op dinsdag draaide het vooral om methoden waarmee artsen en verpleegkundigen de gezondheid van hun patiënten op afstand kunnen volgen. Wanneer medische controles digitaal plaatsvinden, hoeven mensen aanzienlijk minder vaak fysiek naar het ziekenhuis in Accra te reizen voor een reguliere afspraak of tussentijdse meting.

Lagere reiskosten en behoud van dagelijks inkomen

Minder fysieke ziekenhuisbezoeken leveren een directe besparing op in de reiskosten die patiënten anders moeten maken. Bovendien voorkomt het op afstand volgen van de gezondheid dat werkende patiënten inkomsten mislopen, omdat zij voor een controle in de kliniek geen werkdag meer hoeven te verzuimen.

In de oorspronkelijke bezoekplanning van het Koninklijk Huis van 29 oktober 2026 werd toegelicht dat een ziekenhuisbezoek tijdens deze reis in het teken staat van een specifieke applicatie. Met die mobiele toepassing worden veelvoorkomende chronische aandoeningen in Ghana, namelijk een hoge bloeddruk en diabetes, op afstand gemonitord door zorgverleners.

Pilot met mobiele applicatie en nationale verzekering

Volgens die eerdere toelichting van het Koninklijk Huis is de gebruikte applicatie als proefproject ontwikkeld door PharmAccess in samenwerking met enkele nationale partners. Het digitale hulpmiddel is opgezet om de kwaliteit van de geleverde zorg te verbeteren en tegelijkertijd onnodige medische behandelingen in een vroeg stadium te voorkomen.

Daarnaast beperkt deze werkwijze de medische uitgaven voor zowel de patiënten zelf als de betrokken zorgverzekeraars. Ghana beschikt weliswaar over een nationale ziektekostenverzekering die de basisgezondheidszorg voor inwoners dekt, maar aanvullende kosten en gemiste werkuren vormen voor veel gezinnen nog steeds een financieel risico.

Financiële kwetsbaarheid onder de Ghanese bevolking

Het terugdringen van onverwachte zorgkosten sluit direct aan bij de rol van Máxima als speciale pleitbezorger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties voor financiële gezondheid, kortweg UNSGSA. In die hoedanigheid zet zij zich in voor financiële diensten en beleid waarmee mensen onder meer worden beschermd tegen onvoorziene uitgaven.

Uit de eerder gedeelde achtergronden bij het landenbezoek blijkt dat Ghana op het Afrikaanse continent vooroploopt bij financiële inclusie. Volgens cijfers van de Global Findex uit 2025 bezit ruim tachtig procent van de volwassen Ghanezen een betaalrekening en hebben zij toegang tot spaarproducten, leningen en diverse verzekeringen.

Verschil tussen banktoegang en financiële weerbaarheid

Toegang tot een bankrekening betekent in de praktijk echter niet automatisch dat huishoudens financieel weerbaar zijn. Uit een FinScope-onderzoek uit 2021 komt naar voren dat slechts 22 procent van de volwassen inwoners in Ghana daadwerkelijk financieel gezond is, terwijl 44 procent aangeeft dat zij financieel kunnen rondkomen.

De overige 34 procent van de volwassen bevolking geldt volgens datzelfde onderzoek als financieel kwetsbaar. Juist voor deze groep pleit de VN-vertegenwoordiger op basis van vier vaste pijlers voor producten die helpen bij dagelijks budgetteren, beschermen tegen financiële schokken, ondersteunen bij langetermijndoelen en zo zorgen voor vertrouwen in de eigen financiële toekomst.

Gesprekken in de landbouwsector en met ondernemers

Het programma op dinsdag 3 november bestond naast de ziekenhuisvisite uit meerdere bezoeken in het district Upper West Akim en in Accra. Zo stond een bezoek gepland aan een boerderij en een fruitverwerkingsfabriek, waar met boeren, werknemers, werkgevers en drie door IDH gesteunde agritech-bedrijven werd gesproken over verzekeringen tegen misoogsten, salarisvoorschotten en pensioenen.

Ook stonden voor diezelfde dinsdag gesprekken op de agenda met vrouwelijke ondernemers op een markt in Accra die gebruikmaken van de app van fintechbedrijf Affinity. Deze digitale toepassing koppelt bedrijfsleningen op basis van kredietgeschiedenis direct aan automatische spaarbuffers, om problematische schulden onder zelfstandige ondernemers tegen te gaan.

Vervolgprogramma met centrale bank en regering

Voor woensdag 4 november voorziet het programma in overleggen met investeerders, topbestuurders bij de Bank of Ghana en vertegenwoordigers van de Wereldbank over onder meer pensioenopbouw in de informele sector. Die middag volgt in Kumasi een beleefdheidsbezoek aan Asantehene Otumfuo Nana Osei Tutu II, zijn echtgenote Lady Julia Osei Tutu en Ashanti-chiefs.

Op donderdag 5 november staan in Accra ontmoetingen gepland met minister van Financiën Cassiel Ato Forson, landbouwminister Eric Opoku, bankgouverneur Johnson Pandit Asiama en president John Mahama in het Jubilee House. Deze gesprekken volgen op eerdere ontmoetingen in april en september 2026 en worden afgesloten met een nationaal evenement over financiële gezondheid.