Maarten Spanjer (73) verloor na zijn ziekte snel terrein: ‘Hij kon ook niet meer, Maarten was op’

Acteur, televisiemaker en schrijver Maarten Spanjer is zaterdag op 73-jarige leeftijd overleden. Hij stierf in Ouderkerk aan de Amstel. Het nieuws raakte veel mensen in het Nederlandse amusement, want Spanjer was al decennia een vertrouwd gezicht voor het grote publiek.

Spanjer was onder meer bekend van de film Spetters en het televisieprogramma Taxi. Hij had een jaar eerder te horen gekregen dat hij ernstig ziek was, maar hield dat lang voor zich. Zijn vriendin vertelt nu hoe snel het uiteindelijk ging.

Een diagnose die lang geheim bleef

Bij Spanjer was blaas- en prostaatkanker vastgesteld. Hij werd ongeveer een jaar voor zijn overlijden ziek, maar hield dat lange tijd verborgen. Pas eind augustus vertelde hij er openhartig over, in een groot interview met De Telegraaf.

In dat gesprek sprak hij ook over de ingrijpende operatie die hij had ondergaan. Daarbij werden zijn blaas en prostaat verwijderd. De gevolgen van die ziekte veranderden zijn dagelijks leven ingrijpend, maar hij praatte er in het interview opvallend open over.

Nieuwe uitzaaiingen in de laatste twee weken

Volgens zijn vriendin Monique Waterham ging het de laatste twee weken heel snel achteruit met Spanjer. Zij was bij zijn overlijden aanwezig. Aan het slot was zijn gezondheid sterk verslechterd, nadat zich opnieuw uitzaaiingen hadden gevormd.

„Er waren ineens weer enorme, nieuwe uitzaaiingen met grote gevolgen”, zegt Waterham. Ze voegt eraan toe: „Hij kon ook niet meer, Maarten was op.” Die woorden laten zien hoe abrupt de laatste periode verliep voor de acteur en de mensen om hem heen.

Nog optimistisch in de zomer

Dat uitzicht was deze zomer nog heel anders. Spanjer sprak toen met vertrouwen over zijn herstel. „Ze blijven de boel nog wel even in de gaten houden, ja. Maar ik voel me goed”, zei hij. Daarbij erkende hij wel dat hij minder energie had.

„Ik heb wat minder energie, maar dat past misschien ook wel bij mijn leeftijd. Ik kom ook weer onder de mensen”, vertelde hij verder. Ook over de dood sprak hij nuchter: „Nee, zover zijn we nog niet, maar af en toe kijk ik wel achterom.”

Humor in de wachtkamer van het ziekenhuis

Naast het interview werd een serie columns aangekondigd, waarvan dit weekend nog een nieuwe editie in De Telegraaf verschijnt. Spanjer schreef daarin over zijn ervaringen in het ziekenhuis. Hij bekeek zijn eigen ziekte daarbij met de blik van een schrijver.

Zijn observaties uit de wacht- en spreekkamers van het VUmc lieten zien dat hij zijn gevoel voor humor niet kwijt was geraakt. Hoe zwaar de behandeling ook was, in zijn columns bleef ruimte voor een knipoog. Zo kregen lezers een persoonlijk beeld van zijn ziekteperiode.

Quinty Trustfull en collega’s reageren

Na het bericht over zijn overlijden reageerden veel bekende Nederlanders op sociale media. Presentatrice Quinty Trustfull schreef: „Ontzettend lieve man, je gaat gemist worden.” Haar korte bericht werd een van de meest aangehaalde reacties.

Ook acteur Sem van der Horst reageerde, met twee hartjes. Estelle Cruijff liet met een verdrietige emoji en een hartje haar medeleven blijken. Cabaretier Leo Alkemade koos voor een emoji van een brandende kaars. Zo toonden ze hun verdriet zonder veel woorden.

Fotografen nemen afscheid met beeld en woord

Fotograaf Edwin Smulders deelde via Instagram een foto waarop Spanjer op de fiets te zien is. Bij de afbeelding schreef hij kort: „R.I.P. Maarten.” Het beeld toont de acteur in een alledaags moment, buiten de glans van het filmwerk.

Fotograaf William Rutten blikte op Instagram terug op zijn herinneringen. „Rust zacht lieve Maarten, dank voor alle prachtige verhalen en het huilen van het lachen”, schreef hij. Zijn woorden schetsen Spanjer als een gezellige verteller met wie veel gelachen werd.

Steven de Jong over de rol van Gerben Zonderland

Filmmaker Steven de Jong zegt „flink geschrokken” te zijn van het overlijden. Spanjer speelde in De schippers van de kameleon (2003) de rol van Gerben Zonderland. „Hij had de lach aan zijn kont hangen”, vertelt De Jong. „Hij had iets grappigs en iets natuurlijks.”

De regisseur bood hem de rol direct aan, zonder screentest. Spanjer vond dat zelf erg leuk, want dat had hij nog nooit meegemaakt. „Ik zei tegen hem: joh, ik weet toch wat je kan. Ik ken je films, ik weet wat je doet”, aldus De Jong.

Een opvallende keuze voor een boerenknecht

Toch was die keuze volgens De Jong niet vanzelfsprekend. Spanjer speelde een boerenknecht, terwijl hij zelf uit Amsterdam kwam. „Een groter contrast kan je niet bedenken”, zegt de regisseur. Daar kwam bij dat er soms lacherig over de acteur werd gedaan.

Maar volgens De Jong sprak Spanjers manier van acteren hem juist enorm aan. „Er werd wel soms lacherig over hem gedaan, maar hoe hij acteerde sprak mij enorm aan”, zegt hij. Zijn afscheid is kort en warm: „We zullen hem missen.”