Laatste wens Maarten Spanjer onthuld: ´Geen ramptoerisme´

Maarten Spanjer zou in zijn laatste dagen nauwelijks iets aan het toeval hebben overgelaten. De acteur, schrijver en televisiemaker overleed in de nacht van vrijdag op zaterdag op 73-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker. Ook zijn afscheid ligt vast, helemaal zoals hij het zelf wilde.

Zijn weduwe Monique Waterham vertelt dat de uitvaart komende zaterdag in besloten kring plaatsvindt. Ze bevestigde dat maandag aan het ANP. Volgens haar kreeg het afscheid exact de vorm die Spanjer zelf voor ogen had, tot in de kleinste details.

Een afscheid zonder publiek

“Ook zijn uitvaart geven we exact vorm zoals Maarten het wilde”, zegt Waterham. “Hij wilde een intieme, besloten begrafenis.” Die wens ligt volgens haar niet in de weg voor een uitgebreide kring van mensen die afscheid komen nemen, want Spanjer was geliefd en bekend.

Waterham geeft zelf toe dat het begrip intiem hier relatief is. “Al had hij een grote vriendenkring, dus intiem is relatief”, zegt ze. Het afscheid blijft daarmee besloten, maar het is niet beperkt tot alleen de directe familie. De precieze opzet maakt ze niet bekend.

Waarom geen ramptoerisme

Spanjer had een duidelijke reden voor zijn keuze voor een besloten plechtigheid. Volgens zijn weduwe had hij “geen zin in wat hij ‘ramptoerisme’ noemde”. Het woord verwijst naar publiek dat afkomt op een gebeurtenis zonder daar zelf bij betrokken te zijn.

Die afkeer past bij een man die als televisiemaker mensen juist aan het praten kreeg, maar zijn eigen afscheid niet wilde laten verworden tot een mediagebeurtenis. Over de plek, het tijdstip of de gasten van de uitvaart zijn dan ook geen details gedeeld.

Een uitvaart op zijn verjaardag

De uitvaart valt op een bijzondere dag. Spanjer zou zaterdag 74 jaar zijn geworden, zo blijkt uit de bevestiging die zijn weduwe gaf. De dag van de uitvaart is dus ook de dag waarop hij zijn verjaardag had kunnen vieren.

Hij werd in 1952 geboren en overleed dus vlak voor zijn verjaardag. Dat hij zijn laatste dagen niet meer in het ziekenhuis, maar in een hospice doorbracht, maakt zijn laatste weken extra bijzonder. Het weekend van zijn dood en het weekend van zijn afscheid liggen daardoor precies een week uit elkaar.

Getrouwd op zijn ziekbed

Vijf dagen voor zijn overlijden trouwde Spanjer nog met Waterham. Dat vertelde zij aan De Telegraaf. “Ik wil als getrouwde man de kist in”, zei hij volgens de krant, toen hij wist dat hij niet lang meer had. Het huwelijk werd snel geregeld, maar kreeg alle formaliteiten.

“Wat ik ook niet wist, is dat het ziekenhuis een officiële trouwlocatie is”, vertelt Waterham. “Er kon een spoedhuwelijk worden gearrangeerd. Heel klein natuurlijk, maar met getuigen en al.” Spanjer lag daarbij op bed, terwijl zijn toekomstige echtgenote naast hem zat en zijn hand vasthield.

Plechtig ja zeggen

Het was volgens Waterham een gewone huwelijksvoltrekking, met alle vragen die daarbij horen. Spanjer verheugde zich vooral op de vraag over trouw blijven tot de dood hen zou scheiden. Plechtig zei hij: “Dat durf ik in déze fase van mijn leven wel te beloven.”

Dat humor ook in zijn laatste dagen een rol speelde, past bij zijn werk. In zijn columns voor De Telegraaf schreef hij over hoe de ziekte zijn dagelijks leven had veranderd. Daarbij verloor hij zijn humor niet. Het huwelijk bleek een van zijn laatste daden.

Snelle achteruitgang en hospice

Twee dagen na het huwelijk verslechterde de toestand van Spanjer ernstig. Hij werd overgebracht naar een hospice, om daar in alle rust te kunnen sterven. Zijn laatste dagen bracht hij daar door, omgeven door de mensen die hem het meest dierbaar waren.

Spanjer overleed in de nacht van vrijdag 16 op zaterdag 17 oktober. Het overlijden volgde op een jaar waarin zijn leven drastisch was veranderd. Hij werd in 2025 gediagnosticeerd met blaas- en prostaatkanker, waarna een grote operatie volgde. Daarbij werden zijn blaas en prostaat verwijderd.

Een carrière met Spetters en Taxi

Als acteur werd Spanjer vooral bekend door zijn rol in de film Spetters van Paul Verhoeven uit 1980. Daarmee kreeg zijn carrière vroeg een stevig fundament. Later verwierf hij grote bekendheid met het televisieprogramma Taxi, waarin hij als taxichauffeur gesprekken voerde met passagiers.

Dat programma werd bekroond met de Gouden Roos van Montreux, een van de meest prestigieuze televisieprijzen ter wereld. Ook in 2003 stond hij in de schijnwerpers, toen hij in De schippers van de Kameleon de rol van Gerben Zonderland speelde. Die rol maakte hem opnieuw populair.

Een rol zonder screentest

Regisseur Steven de Jong, die Spanjer voor De schippers van de Kameleon vroeg, was zaterdagochtend “flink geschrokken” van het nieuws. “Hij had de lach aan zijn kont hangen”, zegt hij. “Hij had iets grappigs en iets natuurlijks, wat mij heel erg aansprak.”

Die indruk was zo groot dat De Jong hem direct de rol aanbood. Een screentest hoefde niet. Spanjer speelde een boerenknecht, terwijl hij zelf uit Amsterdam kwam. “Een groter contrast kan je niet bedenken”, zegt De Jong. “We zullen hem missen.”

Reacties uit de culturele wereld

KRO-NCRV nam zaterdag met verdriet kennis van het overlijden. Volgens de omroep wist Spanjer “mensen op een bijzondere manier aan het praten te krijgen” en maakte hij “televisie die mensen raakte”. Daarmee noemt de omroep de kern van zijn werk als programmamaker.

Ook cultuurminister Rianne Letschert stond stil bij zijn dood. “Met humor en timing wist hij als acteur, schrijver en maker veel mensen een lach te bezorgen”, schreef ze op X. “We gaan zijn creatieve geest en scherpe observaties missen.” Haar woorden sluiten aan bij andere reacties.

Bekende Nederlanders rouwen mee

Presentatrice Quinty Trustfull schreef op sociale media: “Ontzettend lieve man, je gaat gemist worden.” Ook acteur Sem van der Horst, Estelle Cruijff en cabaretier Leo Alkemade reageerden met korte berichten en emoji’s. Zo gaven ze op eigen wijze hun medeleven aan.

Fotograaf Edwin Smulders deelde via Instagram een foto van Spanjer op de fiets met de woorden “R.I.P. Maarten”. Collega William Rutten schreef: “Rust zacht lieve Maarten, dank voor alle prachtige verhalen en het huilen van het lachen.” Ook in een condoleanceregister laten mensen herinneringen achter.

Een afscheid zoals hij het wilde

Zaterdag nemen familie en vrienden afscheid van Maarten Spanjer, in besloten kring en op de dag waarop hij 74 zou zijn geworden. Waterham benadrukt dat het afscheid precies de vorm krijgt die hij zelf wilde. Wat zij bekendmaakt, blijft beperkt tot die wens.

Over eventuele vervolgmomenten, zoals een openbare herdenking, is niets aangekondigd. Dat past bij de wens van Spanjer. Zijn werk, van Spetters tot Taxi en zijn columns, blijft intussen bestaan voor het publiek dat zijn humor en zijn verhalen waardeerde.