Wereldberoemde dj dood aangetroffen in hotelkamer: ‘Vlak voor optreden’

De Amerikaanse producer en dj Juan Atkins is zaterdag in Mexico-Stad op 64-jarige leeftijd overleden. Hij werd die dag levenloos aangetroffen in zijn hotelkamer, vlak voordat hij daar zaterdagavond op het podium zou verschijnen. Kort na de vondst in het hotel werd in het ziekenhuis vastgesteld dat de muzikant was overleden.

Collega-dj Kevin Saunderson bracht het overlijden van zijn muzikale partner zondag naar buiten via een bericht op Facebook. Ook het management van de artiest maakte zijn dood bekend. Over een doodsoorzaak is daarbij niets naar buiten gebracht. Met het wegvallen van de Amerikaan verliest de elektronische muziekwereld de naamgever van de techno.

Eerbetoon van muzikale partner Kevin Saunderson

Op Facebook stond Saunderson uitgebreid stil bij het plotselinge verlies van zijn vriend en collega, met wie hij decennialang optrad en muziek maakte. “Hartverscheurend nieuws vandaag. Mijn broeder Juan Atkins is overleden”, schreef de aangeslagen dj zondag in zijn verklaring op het sociale medium na het overlijden in Mexico.

Daarbij wees Saunderson direct op de historische betekenis van zijn collega voor het ontstaan van het genre. “Juan was de grondlegger van techno, een ware visionair die de weg vrijmaakte voor velen van ons, inclusief mijzelf.” Hij noemde hem bovendien een vernieuwer die voor talloze mensen in het vak deuren opende.

Blijvende invloed op de elektronische muziekscene

In zijn terugblik benadrukte Saunderson hoe bepalend hun gezamenlijke muzikale reis is geweest voor de moderne clubcultuur. “De weg die we samen hebben afgelegd, heeft muziek voor altijd veranderd. Ik zal hem altijd dankbaar blijven voor zijn vriendschap, zijn sturing en voor alles wat hij onze scene heeft gegeven”, aldus de producer.

Die erkenning reikte ook buiten de directe kring van betrokken dj’s uit zijn geboortestreek. Het Amerikaanse muziektijdschrift Rolling Stone vatte zijn positie binnen de muziekgeschiedenis eerder al bondig samen bij het bespreken van zijn werk en het nummer No UFO’s: “Atkins heeft techno uitgevonden, punt uit. Hij bracht het tot leven en gaf er een naam aan.”

Ontstaan van The Belleville Three nabij Detroit

De wortels van die muzikale vernieuwing liggen in de Amerikaanse stad Detroit, waar Atkins werd geboren, en in de nabijgelegen plaats Belleville, waar hij opgroeide. In Belleville leerde hij op school zijn klasgenoten Saunderson en Derrick May kennen. Samen vormden de drie vrienden begin jaren tachtig het muziektrio The Belleville Three.

Vanuit deze samenwerking legde het drietal de basis voor een compleet nieuw geluid dat bekend kwam te staan als Detroit techno. In deze stijl brachten zij verschillende stromingen samen. Ze combineerden de housemuziek uit de Amerikaanse stad Chicago met de elektronische muziek van groepen als Kraftwerk en Yellow Magic Orchestra.

Doorbraak in Europa en naamgeving van het genre

Binnen deze beweging gold Atkins niet alleen als muzikaal boegbeeld, maar ook als de persoon die de benaming techno bedacht. Een belangrijk omslagpunt volgde in 1988, toen hij het nummer Techno Music uitbracht. Die track verscheen destijds op een speciaal verzamelalbum met verschillende producties uit de technoscene van Detroit.

Via dat compilatiealbum maakte ook het publiek in Europa voor het eerst breed kennis met het geluid van Detroit techno. Vanuit die Amerikaanse en Europese voedingsbodem groeide zijn werk verder door. De producties van Atkins kregen daardoor wereldwijd grote invloed op de verdere ontwikkeling van de elektronische dansmuziek.

Experimenten met Infiniti, Borderland en Cybotron

Toen techno in de jaren negentig op grote schaal doorbrak, bleef de producer zoeken naar nieuwe muzikale vormen. Hij richtte zich in die periode op zijn project Infiniti om verder te kunnen experimenteren met elektronische klanken. Onder die vlag verschenen achtereenvolgens de uitgaven The Infinity Collection in 1996 en Skynet in 1998.

Na de eeuwwisseling bracht de Amerikaan minder eigen albums uit, maar hij zocht wel de samenwerking op met Moritz von Oswald, een andere prominente naam binnen de technowereld. Samen vormden zij het duo Borderland, dat twee albums opleverde. In 2023 bracht hij daarnaast weer nieuwe muziek uit onder zijn vroege projectnaam Cybotron, waarmee hij toen ook live optrad.

Recente festivaloptredens en bezoek aan Amsterdam

Ondanks zijn lange staat van dienst bleef de zestiger tot aan zijn overlijden actief rondreizen voor optredens. De afgelopen twee jaar stond hij nog op de hoofdpodia van grote internationale evenementen. Zo draaide hij op het Movement Festival in de Verenigde Staten en op het Houghton Festival in Engeland.

Ook in Nederland was de Amerikaanse pionier de laatste tijd nog meerdere keren te zien. Dit jaar verzorgde hij een optreden op het festival Dekmantel in Amsterdam. Daarnaast was hij in de maand voorafgaand aan zijn overlijden nog in de hoofdstad aanwezig als gast tijdens het Amsterdam Dance Event (ADE), kort voor zijn laatste reis naar Mexico-Stad.