Cornald Maas begrijpt Songfestival-pauze NPO om zware druk op selectieteam: ‘Onvermijdelijk na alle commotie’

Een deelname aan het Eurovisie Songfestival zou dit jaar een te zware last hebben gelegd op zowel de Nederlandse inzending als het betrokken selectieteam. Dat stelt voormalig commentator en commissielid Cornald Maas na het besluit van de Nederlandse Publieke Omroep om de voorbereidingen na overleg met het College van Omroepen stil te leggen.

Volgens de 64-jarige presentator uit Bergen op Zoom was het terugtrekken uit het internationale muziekevenement na alle eerdere ophef simpelweg “onvermijdelijk”. Tegelijkertijd noemt hij het wegvallen van de Nederlandse inzending “op z’n zachtst gezegd jammer” voor de toekomst van het liedjesfestijn en voor jonge muzikanten die hierdoor een internationaal podium mislopen.

Zware belasting voor artiesten en selectiecommissie

De druk rond een eventuele deelname liep de afgelopen periode fors op. “Een deelname zou elke Nederlandse artiest en het team dat bij de selectie betrokken zou zijn in de aanloop naar het songfestival te zeer hebben belast”, verklaart Maas over de ontstane situatie rond het muziekfestival en de publieke omroep.

Al voordat de NPO de pauzeknop indrukte, voorzag de oud-commentator grote problemen bij het vinden van een geschikte kandidaat. Volgens hem hebben diverse artiesten de afgelopen twee à drie jaar bij hun inzending direct een harde voorwaarde gesteld vanwege de aanhoudende internationale discussie rond de deelname van Israël aan de muziekwedstrijd.

Voorwaarden van muzikanten en terughoudende omroepen

Muzikanten lieten bij hun aanmelding weten alleen mee te willen doen onder een specifieke voorwaarde. “We doen dit ervan uitgaande dat Israël uitgesloten wordt. Als dat niet gebeurt en we toch worden gekozen, doen we het niet”, zo vatte Maas het standpunt van deze groep twijfelende Nederlandse artiesten eerder samen.

Rond zangeres Davina Michelle gingen eveneens geruchten over een mogelijke afvaardiging naar het Bulgaarse Boergas, maar ook zij had zelf twijfels. Daarnaast merkte Maas op dat de meeste omroepen niet bereid waren om hun eigen medewerkers en deskundigen uit te lenen aan een nieuw te vormen selectiecommissie of een vergelijkbaar orgaan.

Einde aan twintig jaar commentaar en selectiewerk

Maas was sinds 2004, met een onderbreking van 2011 tot en met 2013, vrijwel onafgebroken de vaste stem bij het evenement. In die jaren werkte hij in het commentaarhokje onder meer samen met Daniël Dekker, Jacqueline Govaert, Sander Lantinga en Jan Smit, en zat hij jarenlang in de Nederlandse selectiecommissie.

Die vaste rol veranderde toen AVROTROS besloot het festival te boycotten op principiële gronden vanwege de deelname van Israël. Hoewel Maas in de maanden van september tot en met december nog met buikpijn probeerde zijn eigen omroep op andere gedachten te brengen, kwam er door dat vertrek een einde aan zijn werkzaamheden.

Afweging van de NOS voor een neutrale verslaggeving

Toen er eerder nog sprake was van een alternatief traject buiten AVROTROS om, deden zowel de NPO als de NOS geen beroep op de songfestivalkenner. Voor een eventuele expertcommissie of een rol als adviseur werd hij niet benaderd, en na een goed en plezierig gesprek besloot de omroep hem niet in te zetten.

Hoewel Maas het naar eigen zeggen graag nog één keer had gedaan om zijn lange reeks met plezier af te sluiten, toonde hij begrip voor die keuze. Als gezichtsbepalende presentator van een boycottende omroep snapt hij dat een neutrale en objectieve organisatie voor de verslaggeving niet bij hem uitkomt.

Waardering voor vervangers en vaste werkwijze

Tijdens de editie waarbij zijn stem na ruim twintig jaar ontbrak, namen NOS-commentatoren Henry Schut en Jeroen Kijk in de Vegte de honneurs waar. Maas keek thuis mee en prees hun goede timing, dynamiek en voorbereiding, waarbij zij volgens hem niet onnodig lang doorpraatten vlak voordat een liedje op het podium begon.

Zelf staat de presentator binnen de festivalwereld bekend om een grondige voorbereiding die hij omschrijft als “controledrift”. Tijdens live-uitzendingen werkt hij nooit met volledig uitgeschreven teksten, maar gebruikt hij losse observaties, markeringen en aantekeningen om scherp af te wegen wat hij wel en niet zegt zonder slechts saaie feitjes op te sommen.

Visie op geopolitiek en bestuurlijke verantwoordelijkheid

Volgens Maas verandert het muziekevenement de wereldpolitiek niet, maar verbindt het landen wel twee weken lang op een vredelievende manier. Hij wijst op eerdere ingewikkelde discussies rond Rusland, Bulgarije en conflicten tussen Armenië en Azerbeidzjan, en vindt in de kern dat elk land mee moet kunnen doen als geopolitiek buiten blijft.

Op bestuurlijk vlak liet het Commissariaat voor de Media eerder al weten niet te kunnen beoordelen of het organiseren van het festival tot de wettelijke publieke mediataken behoort. Het toezicht daarop ligt bij minister Rianne Letschert, wier woordvoerder aangaf dat dit dossier bij de NPO en de betrokken omroepen zelf ligt.

Hoop op terugkeer en nieuwe culturele projecten

Het College van Omroepen heeft na het stopzetten van de voorbereidingen laten weten dat het goed is dat er nu duidelijkheid bestaat over het Eurovisie Songfestival. Daarmee is het traject voor de komende editie na het onderlinge overleg tussen de publieke omroeporganisaties voorlopig tot stilstand gekomen.

Maas hoopt desondanks dat zijn eigen omroep in de toekomst weer aan boord stapt, zodat hij zijn werk als commentator kan hervatten. “Aan alles komt soms een eind, maar deze aftocht zou ik niet willen”, stelt de presentator, die voorlopig niet aan stoppen denkt en daarnaast wil schrijven en culturele projecten wil opzetten.