Oud-tafeldame DWDD over imposter-syndroom: ‘En dat gevoel gaven ze je ook heel vaak’

Aaf Brandt Corstius legt een verband tussen het imposter-syndroom en haar tijd als tafeldame bij De Wereld Draait Door. In de podcast Aaf en Lies lossen het wel weer op vertelt de columnist dat ze zich bij de talkshow van Matthijs van Nieuwkerk vaak niet echt onderdeel van het geheel voelde. Dat gevoel kreeg ze volgens haar ook van anderen mee.

De aanleiding was een gesprek over het imposter-syndroom, de angst om door de mand te vallen als incompetent terwijl daar geen reden voor is. Brandt Corstius en haar co-host Lies Visschedijk haalden daarbij herinneringen op aan de opnames van het programma. Het gaat nadrukkelijk om hun eigen ervaringen, zoals ze die in de podcast beschrijven.

Tafeldame bij de talkshow van Van Nieuwkerk

Brandt Corstius schoof regelmatig aan als tafeldame bij De Wereld Draait Door. Bij elke aflevering zat een tafelgast aan tafel die tijdens het hele programma meedeed aan de discussies. Meestal was dat een bekende Nederlander die met een pakkende vraag of kort commentaar reageerde op wat er aan tafel werd besproken.

Het programma werd van 10 oktober 2005 tot en met 27 maart 2020 op werkdagen live uitgezonden en telde vijftien seizoenen. Matthijs van Nieuwkerk presenteerde het grootste deel van de afleveringen. Brandt Corstius was een van de gezichten die regelmatig terugkeerden aan de tafel van de talkshow.

Volkskrant onthulde angstcultuur in 2022

De nieuwe uitspraken zijn niet los te zien van eerdere ophef over de werksfeer bij het programma. In 2022 onthulde De Volkskrant dat er achter de schermen van De Wereld Draait Door een structurele angstcultuur heerste. De talkshow was toen al twee jaar van de buis.

Het podcastgesprek bevat geen nieuwe beschuldigingen aan het adres van personen. Brandt Corstius en Visschedijk beschrijven hun eigen beleving en blikken terug op de sfeer die ze als gast rond de opnames ervoeren. Hun woorden zijn persoonlijke herinneringen en geen vaststelling van wat er achter de schermen is gebeurd.

‘Dat lag dus aan die plek en niet aan mij’

Voor Brandt Corstius draait het gesprek om een omslag in haar eigen denken. “En nu denk ik: ‘Oh, dat lag dus aan die plek en niet aan mij’”, zegt ze in de podcast. Ze trekt daarmee een lijn tussen haar onzekerheid van destijds en de omgeving waarin ze zich toen bevond.

Visschedijk kwam daarvoor met een eigen kwalificatie van de plek. “Ik vond het de meest a-relaxte plek op aarde”, zegt ze. Daarmee onderstreept ze dat het gevoel van Brandt Corstius niet op zichzelf stond en dat ook zij de sfeer als gespannen ervoer.

Een sfeer als bij een orgaantransplantatie

Visschedijk beschrijft de sfeer rond de opnames met een opvallend beeld. “Er hangt een sfeer alsof er een orgaantransplantatie gaande is”, zegt ze in de podcast. Het vergelijk laat zien hoe serieus en gespannen de situatie in haar beleving was, terwijl het om een talkshow ging.

Brandt Corstius koppelt de sfeer zelf aan de Olympische Spelen. “Dat zeiden ze ook de hele tijd: ‘we zitten op zo’n hoog niveau’. Terwijl je bent gewoon een talkshowtje aan het maken.” Het continu benadrukken van dat hoge niveau werkte volgens haar mee aan het gevoel dat alles perfect moest.

Een goede talkshow, maar toch een buitenstaander

Brandt Corstius is niet negatief over het programma als geheel. Ze beschouwt De Wereld Draait Door als een goede talkshow. Tegelijk had ze vaak het gevoel dat ze er niet helemaal bij hoorde, een onderscheid dat het verhaal minder zwart-wit maakt dan een afrekening met het programma.

“Het was wel een goede talkshow, maar ik had wel vaak het gevoel van: ‘ik doe hier geloof ik net niet helemaal mee’. En dat gevoel gaven ze je ook heel vaak”, besluit ze. Dat laatste is haar eigen ervaring en haar eigen woorden over hoe ze zich toen behandeld voelde.

Het imposter-syndroom als rode draad

De twee vriendinnen bespraken het imposter-syndroom in het algemeen. Het is het psychologische fenomeen waarbij je bang bent om door de mand te vallen als incompetent, terwijl je dat niet bent. Brandt Corstius herkende dat gevoel uit haar tijd bij de talkshow en gebruikte het als manier om die periode te duiden.

De herinnering aan DWDD kwam dus voort uit een breder gesprek over zelftwijfel, niet uit een gericht plan om af te rekenen met het programma. Het onderwerp liet zien dat onzekerheid ook kan ontstaan door de omgeving, een inzicht dat Brandt Corstius pas achteraf lijkt te hebben gekregen.

Eerste aflevering na het overlijden van Paulien Cornelisse

De aflevering van zaterdag was de eerste sinds het overlijden van hun vriendin Paulien Cornelisse. Zij was ook regelmatig te gast in de podcast. Het gesprek over De Wereld Draait Door vond dus plaats in een week waarin de twee presentatoren met een groot persoonlijk verlies te maken hadden.

Visschedijk opende de aflevering met een bedankje. “We hebben heel veel lieve reacties binnengekregen over het nieuws van Paulien. We willen jullie daar heel erg voor bedanken”, zei ze. Brandt Corstius vulde aan dat ze er een weekje niet waren, omdat opnemen even niet ging.

Wat er nu ligt

De uitspraken van Brandt Corstius en Visschedijk zijn herinneringen van twee oud-tafeldames die achteraf een andere lezing geven aan hun eigen gevoel. Ze presenteren geen nieuwe feiten over het programma en leggen geen verantwoordelijkheid bij specifieke personen. De Volkskrant-onthulling uit 2022 vormt de achtergrond waartegen hun woorden worden gelezen.

De podcast Aaf en Lies lossen het wel weer op gaat verder met nieuwe afleveringen, nadat de twee presentatoren de draad na het overlijden van Cornelisse weer hebben opgepakt. Of De Wereld Draait Door of de betrokkenen op de uitspraken reageren, is niet bekend. De uitspraken blijven voorlopig staan als persoonlijke terugblik.