Golden Globe-winnares Elke Sommer (85) gestorven: ‘Ik ben best goed geworden’

Elke Sommer, de Duitse filmster die in de jaren zestig grote bekendheid verwierf in de Verenigde Staten met een Golden Globe voor beste nieuwkomer en een prominente rol in de komedie A Shot in the Dark, is woensdag op 85-jarige leeftijd gestorven. Haar dood markeert het afscheid van een opvallende Europese verschijning uit het toenmalige Hollywood.

Tijdens haar hoogtijdagen als twintiger deelde de actrice het witte doek met gevestigde Amerikaanse en Britse filmsterren als Paul Newman, Peter Sellers, Dean Martin en Michael York. Ze verwierf in dat decennium de bijnaam van het Duitse antwoord op Brigitte Bardot, al leverden haar vroege successen uiteindelijk niet dezelfde blijvende wereldroem op als die van de Française.

Jeugd in Berlijn en ontdekking in Italië

De latere filmster kwam tijdens de Tweede Wereldoorlog in Berlijn ter wereld onder de geboortenaam Elke Schletz, als dochter van een lutherse dominee. Voordat haar internationale filmcarrière van de grond kwam, werkte ze onder meer als armlastige au pair in Londen. Die bescheiden start vormde de aanloop naar een snelle opmars in de Europese filmindustrie.

De ommekeer volgde aan het einde van de jaren vijftig tijdens een verblijf in de Italiaanse regio Toscane. Bij een lokale missverkiezing viel ze daar op bij de Italiaanse regisseur Vittorio De Sica, die haar voor het filmvak ontdekte. Kort na die ontmoeting bouwde ze een oeuvre op met producties in Italië, Duitsland, Spanje en Frankrijk.

Overstap naar de Amerikaanse filmindustrie

Vanuit die Europese basis zette Sommer in 1961 haar eerste stap richting de grote engelstalige studio’s met een rol in de kluchtige Britse film Don’t Bother to Knock. Spoedig daarna volgde haar daadwerkelijke Amerikaanse filmdebuut in The Prize, waarin zij tegenover hoofdrolspeler Paul Newman te zien was. Daarmee vestigde de jonge twintiger direct haar naam aan de overzijde van de oceaan.

Voor haar vertolking in die debuutfilm ontving zij in 1964 de Golden Globe in de categorie voor beste nieuwkomer. Ondanks die vroege bekroning werd zij door castingdirectors destijds vooral geselecteerd vanwege haar uiterlijk. Ze kreeg daardoor telkens de rol van bevallige Europese schone of die van hoogblonde seksbom toebedeeld in grote publieksfilms.

Beeldvorming en vergelijkingen in de jaren zestig

Dat uitgesproken imago leidde destijds tot herhaalde vergelijkingen met andere hoogblonde filmsterren uit dezelfde periode, onder wie Kim Novak en Anita Ekberg. Op de internationale filmdatabase IMDb wordt haar toenmalige verschijning gekarakteriseerd als “een Teutoonse verleidster met kenmerkende pruillippen, hoge jukbeenderen en extreem getoupeerd kapsel”. Die uiterlijke kenmerken bepaalden jarenlang het type personages waarvoor producenten haar benaderden.

In de Nederlandse krant De Telegraaf werd haar snelle opmars van Londense au pair naar veelgevraagde filmingénue destijds omschreven als een bliksemcarrière, waarbij de nadruk eveneens op haar verschijning lag. “Van acteren heeft Elke geen notitie, maar dit is juist grappig. Als femme fatale valt ze, slechts door het hoognodige bedekt, van de ene pose in de andere.”

Doorbraak naast inspecteur Clouseau

In 1964 speelde Sommer een van haar bekendste komische rollen in A Shot in the Dark, het tweede deel uit de filmreeks rond The Pink Panther. Ze nam daarin een partij over waarvoor collega-actrices Sophia Loren en Romy Schneider eerder verstek hadden moeten laten gaan. De productie bracht haar samen met hoofdrolspeler Peter Sellers op het hoogtepunt van haar vroege populariteit.

Tegenover Sellers, die de onnozele inspecteur Clouseau vertolkte, speelde zij op kokette wijze een vrouw die ten onrechte van moord wordt verdacht. Uit deze samenwerking groeide met name één specifieke passage uit tot een beroemde filmscène. Daarin raken inspecteur Clouseau en haar personage na een gezamenlijk bezoek aan een naaktstrand volledig vast in het drukke verkeer.

Pogingen tot dramatiek en latere televisiecarrière

Na haar komische doorbraak probeerde de actrice serieuzere dramatische rollen naar zich toe te trekken, waaronder in 1966 met het filmdrama The Oscar over de belangrijkste filmprijs. Het eindresultaat van die productie werd destijds echter als te camp beschouwd. Als direct gevolg daarvan bleven filmstudio’s haar nadien hoofdzakelijk benaderen voor lichtere en uitgesproken komische filmprojecten.

Zo verscheen zij in een deel van de Britse Carry On-reeks en speelde zij naast komiek Bob Hope in de productie Boy, Did I Get a Wrong Number!. Vanaf de jaren zeventig bleef zij actief met minder opvallende gastoptredens in televisieseries als The Love Boat en St. Elsewhere, terwijl ze steeds vaker terugkeerde naar Europese producties.

Terugblik op een veelzijdige loopbaan

Buiten het film- en televisiewerk ontplooide Sommer zich in de loop der jaren eveneens als een niet onverdienstelijk zangeres en kunstschilder. Zelf keek de actrice met grote voldoening terug op de breedte van haar artistieke loopbaan. Ze oordeelde bij een terugblik dat ze een prachtige carrière had opgebouwd, waarin “ik van alles heb gespeeld, van hoer tot non”.

Daarbij toonde zij zich achteraf uitgesproken tevreden over de vakinhoudelijke ontwikkeling die zij sinds haar vroege jaren als onervaren nieuwkomer had doorgemaakt. Over die geleidelijke groei als uitvoerend artiest zei Sommer zelf: “Ik ben best goed geworden, door mijn toneelwerk, door mijn werk serieus te nemen en door gewoon lang genoeg te leven.”

Laatste levensjaren in Californië

Op persoonlijk vlak was de actrice sinds 1993 getrouwd met haar echtgenoot Wolf Walther. Het echtpaar woonde in de Verenigde Staten, waar zij zich hadden gevestigd in de wijk Bel Air bij de Californische metropool Los Angeles. Daar bracht de voormalige filmster na haar drukke acteerjaren het laatste deel van haar leven door.

Enkele maanden geleden viel haar echtgenoot op hoge leeftijd weg door zijn overlijden. Kort na het verlies van haar partner is Sommer afgelopen woensdag op 85-jarige leeftijd in haar eigen woning in Bel Air gestorven. Daarmee komt een definitief einde aan het leven van een van de bekendste Duitse naoorlogse exportgezichten in de Amerikaanse filmwereld.