Charly Luske aan de rand van de afgrond: ´Bijna op bankje in het park´

Zanger Charly Luske (48) drinkt sinds ongeveer een halfjaar geen alcohol meer. Dat vertelt hij in een openhartig gesprek met het AD. Achter zijn besluit zit een bredere zoektocht: Luske zegt al sinds zijn jeugd verslavingsgevoelig te zijn en leeft daarom met een reeks strikte gedragsregels.

Die regels gelden niet alleen voor drank. Ze raken ook aan gokken en aan zijn dagelijkse chocoladegebruik, dat hij zelf een verslaving noemt. De zanger vertelt zonder omwegen waarom hij ze nodig heeft, wat ze hem opleveren en hoe hij met een knipoog omgaat met de verleidingen om hem heen.

Een rekensom als wake-upcall

Het keerpunt kwam tijdens zijn theatertours. Luske dronk daar naar eigen zeggen ongemerkt veel. Hij stond niet dronken op het podium, maar de hoeveelheid wijn liep stilletjes op. Pas toen hij alle glazen eens bij elkaar optelde, werd hem duidelijk waar hij stond.

De uitkomst was vier flessen wijn per week. “Ik schrok me rot: dan ben je gewoon alcoholist”, zegt hij. Het is zijn eigen conclusie en geen medische vaststelling. Het besef was voor hem genoeg om de alcohol volledig te laten staan, met een droge periode van inmiddels ongeveer een halfjaar als gevolg.

Verslavingsgevoelig van jongs af aan

Luske ziet zijn alcoholgebruik als onderdeel van een groter patroon. Hij zegt al sinds zijn kindertijd verslavingsgevoelig te zijn. Dat merkte hij het eerst bij gokken, een terrein waar hij als jongen al leerde dat hij voorzichtig moest zijn. Het inzicht kwam niet in één klap, maar via een concrete ervaring.

Als kind was hij naar eigen zeggen een cijferfreak en vond hij roulette geweldig. Hij ging een potje spelen met wat kleingeld. Na een uur wilde hij een briefje van twintig wisselen. “Toen dacht ik: nu ga ik een grens over”, vertelt hij. Dat moment bleef hem bij.

Drie keer per jaar roulette

Uit die ervaring volgde een vaste regel. Luske staat zichzelf sindsdien slechts drie keer per jaar toe om roulette te spelen, en uitsluitend met kleingeld. Hij houdt zich daar als volwassene nog altijd aan. De regel is bedoeld om te voorkomen dat een onschuldig spelletje ontspoort.

Voor hem is de beperking geen uitzondering, maar een principe. Wie weet dat hij grenzen snel kan overschrijden, trekt ze liever vooraf en streng. Zo voorkomt hij dat hij midden in een spel of een avond nog moet beslissen of hij door wil gaan.

Waarom ADHD de regels onmisbaar maakt

Luske koppelt zijn gedragsregels ook aan zijn ADHD. “Die strenge gedragsregels heb ik nodig, ook vanwege mijn ADHD”, zegt hij. Hij legt uit wat er zonder die kaders zou kunnen gebeuren. Het is een persoonlijke inschatting die hij zelf maakt, niet een uitspraak over verslaving in het algemeen.

Zijn angst is concreet. “Anders ben ik bang dat ik eindig op een bankje in het park”, zegt hij. De uitspraak laat zien dat de regels voor hem geen grap zijn, maar een bewust gekozen vangnet. Ze geven houvast op momenten waarop hij zichzelf anders kwijt zou kunnen raken.

De ene verleiding die hij niet weerstaat

Helemaal zonder verleiding leeft Luske niet. Chocolade is volgens hem de uitzondering die de regel bevestigt. Hij noemt het zelf zijn chocoladeverslaving: hij moet het elke dag hebben. Hij heeft het dan over een doosje zeebanket, een zak M&M’s of een broodje chocopasta.

De zanger beseft dat dit niet bepaald gezond is. “Niet echt gezond, maar overall is de balans goed”, zegt hij. Daarmee zet hij zijn dagelijkse zoetigheid in perspectief. Het is een bewuste afweging, waarbij hij de ene gewoonte toestaat omdat hij de andere resoluut heeft laten varen.

Japanse thee in een wijnglas

Dat het stoppen met alcohol hem weinig moeite kost, benadrukt Luske nadrukkelijk. “Inmiddels sta ik al een paar maanden droog en mis ik het niet”, zegt hij. Hij laat zich dus niet gelden als iemand die dagelijks moet vechten tegen de drang om toch een glas te nemen.

Voor de gezelligheid heeft hij een oplossing gevonden. Bij sociale gelegenheden houdt hij graag een wijnglas vast. “Ik drink nu Japanse thee in een wijnglas. Lijkt net op champagne en is dus ook goed”, zegt hij. Zo hoort hij er bij een toost gewoon bij.

Openhartig over zijn relatie

Luske is getrouwd met actrice Tanja Jess. Samen schoven ze onlangs aan bij het SBS6-programma Mi Dushi: wat is dan liefde?, waarin ze tegenover presentator Wilfred Genee een boekje opendeden over hun relatie. Daarmee past het AD-gesprek in een periode waarin hij vaker openhartig over zijn leven praat.

Die openheid keert terug in zijn verhaal over drank, gokken en chocolade. Luske presenteert zijn kwetsbaarheden zonder drama en met humor. Hij schetst zichzelf als iemand die zijn zwakke plekken kent en daar vooraf grenzen omheen trekt, in plaats van te wachten tot het misgaat.

Een halfjaar droog en met een plan

De stand van zaken is helder. Luske drinkt al ongeveer een halfjaar geen alcohol meer en zegt dat hij het niet mist. Zijn aanpak rust op duidelijke afspraken met zichzelf: geen drank, roulette hooguit drie keer per jaar met kleingeld en chocolade als enige toegestane dagelijkse zwakte.

Het verhaal laat zien dat hij zijn keuze niet als een tijdelijke uitdaging beschouwt, maar als een blijvende aanpassing van zijn leven. De rekensom van vier flessen wijn per week was het begin, de strenge regels en de thee in het wijnglas zijn de manier waarop hij die koers vasthoudt.