Op straat in Amsterdam klinkt zaterdag een luide boodschap aan het kabinet: doe meer, doe het nu. Linkse Kamerleden die meelopen met de klimaatmars zijn ronduit kritisch over het klimaatbeleid van de huidige regering. Toch staat klimaatminister Stientje van Veldhoven klaar met een verweer dat de discussie in een ander daglicht zet.
Een zomer vol klimaatextremen als aanleiding
De aanleiding voor de hernieuwde roep om klimaatactie is concreet. De afgelopen zomer stond in het teken van hittegolven, extreme neerslag en bosbranden in grote delen van Europa. Daarvoor heeft het kabinet, in de ogen van critici, te weinig aandacht gevraagd. Christine Teunissen van de Partij voor de Dieren spreekt haar teleurstelling duidelijk uit. Ze zegt dat ze meer had verwacht van het kabinet onder premier Rob Jetten, die als klimaatminister destijds “hele goede voorstellen” deed. Die lat ligt kennelijk hoog, en het huidige kabinet haalt die volgens haar niet.
Bovendien klinkt vergelijkbare kritiek vanuit andere partijen. Sjoukje van Oosterhout van PRO is allerminst tevreden over hoe het kabinet reageerde op de hete zomer. Zij stelt dat dit juist het moment was geweest om extra stappen te zetten. “Dit was het moment geweest voor het kabinet om extra stappen te zetten om hitte tegen te gaan, om alvast voorbereid te zijn op de koude winter die eraan komt”, aldus Van Oosterhout. Haar woorden raken een gevoelig punt: de overgang van hittestress naar energiearmoede in de winter is voor veel Nederlanders direct voelbaar.
Van Veldhoven wijst naar haar voorganger
De minister van Klimaat pikt de kritiek niet zonder verweer op. Stientje van Veldhoven van D66 wijst er uitdrukkelijk op dat het vorige kabinet onder de partijloze premier Dick Schoof de klimaatambities heeft teruggeschroefd. Daarmee plaatst ze de problemen in een historische context. Zij erfde, zo impliceert ze, een achterstand die ze nu probeert in te lopen.
Daarnaast benadrukt Van Veldhoven dat ze juist een “versnelling” heeft ingezet. Ze noemt als concreet voorbeeld de aanleg van een extra windmolenpark. Bovendien werkt ze aan meerdere wetsvoorstellen, waaronder een voorstel dat energieleveranciers verplicht meer groen gas te leveren. Toch erkent de minister dat resultaten van klimaatbeleid niet van de ene op de andere dag zichtbaar zijn. “Het is niet alleen een kwestie van alleen de korte klap”, zei ze. “Het is echt ook zorgen dat je vandaag de besluiten neemt die ervoor zorgen dat we in 2035 en 2040 ook op de juiste koers zitten.”
Jonge Klimaatbeweging overhandigt actieoproep
Naast de politieke discussie ontving Van Veldhoven zaterdag in Amsterdam een formele actieoproep van de Jonge Klimaatbeweging. Daarin roept de beweging het kabinet op om de zogeheten fossiele subsidies stop te zetten. Bovendien eist de Jonge Klimaatbeweging een bindend afbouwpad voor het gebruik van kolen, olie en gas. Het zijn stevige eisen die directe politieke en economische consequenties zouden hebben voor sectoren die nu nog afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen.
Van Veldhoven ontving de oproep, maar hield zich op de vlakte over concrete toezeggingen. Ze herhaalde dat de afgelopen zomer het belang van klimaatmaatregelen onderstreept. Tegelijkertijd benadrukte ze dat duurzame verandering vraagt om geduld en langetermijndenken. Die boodschap valt bij de marcherende menigte en de aanwezige Kamerleden niet bij iedereen in goede aarde.
Volt-Kamerlid: ‘We kunnen niet op de snoozebutton blijven drukken’
Laurens Dassen van Volt kiest een beeldende omschrijving voor de situatie. Hij noemt de afgelopen zomer de zoveelste wake-upcall voor de politiek. “We kunnen niet op de snoozebutton blijven drukken”, zegt hij. Daarmee verwoordt hij de frustratie die bij meerdere linkse Kamerleden leeft: het kabinet neemt weliswaar stappen, maar die gaan te langzaam en zijn te klein voor de omvang van het probleem.
Bovendien speelt de timing een rol. Na een zomer van klimaatextremen is de publieke aandacht voor het onderwerp hoog. Klimaatmarsen in grote steden trekken altijd een gevarieerd publiek, van jonge activisten tot oudere bezorgde burgers. Dat Kamerleden zelf meelopen, is dan ook een bewuste keuze: ze willen laten zien dat hun politieke betrokkenheid verder gaat dan debatten in Den Haag.
Politieke druk neemt toe richting het najaar
De klimaatmars in Amsterdam markeert het begin van een politiek najaar waarin klimaatbeleid hoog op de agenda staat. Het kabinet zal de komende maanden keuzes moeten maken over investeringen in hernieuwbare energie, warmtebeleid en de rol van fossiele brandstoffen. De kritiek van Kamerleden als Teunissen, Van Oosterhout en Dassen zorgt er alvast voor dat de druk op Van Veldhoven toeneemt.
Echter, de minister staat ook niet met lege handen. De wetsvoorstellen voor groen gas en het extra windmolenpark zijn tastbare stappen. De vraag is of die stappen snel genoeg gaan om te voldoen aan de eisen van klimaatwetenschappers en een steeds mondiger klimaatbeweging. Dat debat zal de komende maanden zeker niet verstommen. De politieke confrontatie tussen kritische Kamerleden en een verdedigende klimaatminister is pas begonnen.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl
