Minister Sterk botst met Kamer over zorgvilla’s: ‘Ze kan het zorgbedrijf niets opleggen’

Minister Mirjam Sterk (Jeugd) staat machteloos tegenover zorgbedrijf Villa ExpertCare, dat een eerdere belofte aan 25 kinderen dreigt te breken. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft de CDA-bewindsvrouw dat zij het bedrijf niets kan opleggen, ook al is er voor die kinderen nog geen vervangende zorg gevonden. De Kamer confronteerde Sterk al eerder met de vraag of zij wel voldoende doet en of zij zorgbedrijven daadwerkelijk kan dwingen tot ingrijpen.

Villa ExpertCare beheert vier zorgvilla’s waar meervoudig gehandicapte kinderen meerdere dagen per week worden opgevangen. Eigenaar van het bedrijf is de Duitse multinational B. Braun, die de villa’s volgens vakblad Skipr wil sluiten omdat ze niet winstgevend zijn. Twee van de vier villa’s zijn al dicht nadat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) had geoordeeld dat de zorg daar niet meer op orde was.

Belofte uit april verbroken

Op 2 april van dit jaar debatteerde de Tweede Kamer al met Sterk over de situatie bij Villa ExpertCare. Toen waren alle vier de villa’s nog open. Sterk beloofde destijds dat dit zo zou blijven totdat voor alle kinderen goede alternatieven waren gevonden. Die toezegging is niet nagekomen: inmiddels zijn twee villa’s gesloten en is voor een deel van de kinderen nog altijd geen oplossing gevonden.

De Kamer verweet de minister dat tijdens een recenter debat opnieuw. Volgens Villa ExpertCare en B. Braun stopt de zorg vanaf volgend jaar volledig, terwijl het bedrijf eerder had toegezegd door te gaan tot elk kind een oplossing had. Sterk noemde dat verbreken van de belofte volgens meerdere berichten expliciet.

Tachtig kinderen, 25 zonder oplossing

In totaal ging het om 80 kinderen die zorg kregen via Villa ExpertCare. Voor 55 van hen is inmiddels een andere passende zorglocatie gevonden, schrijft Sterk in haar Kamerbrief. Voor de resterende 25 kinderen bestaat volgens haar de mogelijkheid dat er ook voor het einde van het jaar geen vervangende zorg beschikbaar is. Wat er dan met hun zorg gebeurt, blijft onduidelijk.

Sterk noemt in haar brief wel een mogelijk lichtpunt: er is een overnamekandidaat voor twee van de vier zorgvilla’s. Die partij zou dan ook de zorg voor de 25 kinderen zonder oplossing kunnen overnemen. Een daadwerkelijke overname is echter niet bevestigd en blijft voorlopig een mogelijkheid, geen vaststaand feit.

Kamerleden twijfelen aan aanpak minister

Tijdens het Kamerdebat namen meerdere fracties het woord om Sterk onder druk te zetten. D66-Kamerlid Marijke Synhaeve zei volgens Skipr dat “B. Braun nu gewoon krijgt wat het wil”, verwijzend naar het feit dat het bestuur van ExpertCare nog altijd niet is weggestuurd, ondanks de sluiting van twee villa’s door de inspectie.

Sterk verdedigde zich door te wijzen op de juridische grenzen van haar bevoegdheden. “Het is best ingewikkeld om een bestuur weg te sturen als er geen juridische basis voor ligt”, zei ze volgens Skipr. Ze voegde daaraan toe: “Het is ook nog maar de vraag of de kinderen daar baat bij hebben.” Lisa Westerveld van PRO drong aan op steviger ingrijpen, omdat ExpertCare volgens haar “niet meer te vertrouwen is”. Sterk antwoordde dat ze niet meer kan doen dan het bedrijf dringend vragen om alternatieve zorg te vinden voor de kinderen en te zorgen dat personeel aanblijft.

Vrees voor sluiting tijdens zomerreces

ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker uitte de vrees dat de laatste twee overgebleven zorgvilla’s in de zomer alsnog zouden sluiten, precies op het moment dat de Tweede Kamer met reces is en geen druk kan uitoefenen op het bedrijf. Die zorg werd breed gedeeld in de Kamer en kon door de minister niet worden weggenomen. Sterk benadrukte wel dat er een zorgplicht bestaat voor de kinderen.

CDA-Kamerlid Eveline Tijmstra sprak de hoop uit dat B. Braun en Villa ExpertCare zelf hun verantwoordelijkheid nemen. “Ik mag toch hopen dat B. Braun en Villa ExpertCare meekijken om ervoor te zorgen dat de overgebleven villa’s openblijven”, zei ze volgens Skipr.

Overleg met zorgverzekeraars en toezichthouder

Sterk laat in haar brief weten te overleggen met zorgverzekeraars, zorgkantoren en de Nederlandse Zorgautoriteit over een oplossing voor de resterende 25 kinderen. Ze schrijft dat het lastig is om passende zorg te vinden en dat meer informatie nodig is om de voorstellen uit te voeren die de Tweede Kamer eerder heeft aangenomen om dit probleem aan te pakken.

Volgens het Reformatorisch Dagblad zou de minister op korte termijn opnieuw in gesprek gaan met zowel B. Braun als Villa ExpertCare zelf. Wat dat overleg concreet oplevert voor de kinderen die nog zonder alternatief zitten, is nog niet bekend. De druk vanuit de Tweede Kamer op de minister blijft intussen onverminderd hoog, terwijl de bevoegdheden om zorgbedrijven daadwerkelijk te dwingen beperkt blijken.