Macron en Jetten sluiten ambitieus pact in Veldhoven: ´China en VS achterna´

De Franse president Emmanuel Macron trekt woensdag naar Veldhoven, waar hij samen met premier Rob Jetten een bezoek brengt aan chipmachinefabrikant ASML. Op de agenda staat niets minder dan de toekomst van de Europese technologiesector, in een tijd dat Europa worstelt met zijn positie tegenover de Amerikaanse en Chinese techgiganten. Het bezoek is niet zomaar een diplomatiek uitstapje: het raakt de kern van wat Europa op technologisch vlak wil zijn.

Chips en kunstmatige intelligentie centraal op agenda

Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst staat het bezoek in het teken van het belang dat beide landen hechten aan de ontwikkeling van de Europese techindustrie. Daarbij gaat het concreet over het versterken van de Europese positie op het gebied van de chipindustrie en kunstmatige intelligentie. Bovendien spreken Macron en Jetten over samenwerking tussen techbedrijven en overheden rondom strategische investeringen.

Het is de tweede keer dat Macron Nederland bezoekt in dit verband. Ruim drie jaar geleden bracht hij ook al een bezoek aan Nederland, waarbij chipproductie eveneens hoog op de agenda stond. Sindsdien is de wereld sterk veranderd: de geopolitieke druk op de chipindustrie is toegenomen, en de Europese afhankelijkheid van buitenlandse technologie staat steeds meer in de schijnwerpers.

Rondetafelgesprek met Franse en Nederlandse techbedrijven

Macron en Jetten schuiven woensdag ook aan bij een rondetafelgesprek met vertegenwoordigers van Franse en Nederlandse techbedrijven. Daarmee krijgt het bezoek een concreet, zakelijk karakter naast het diplomatieke. De Brainportregio, het technologische hart van Nederland rondom Eindhoven en Veldhoven, vormt de passende setting voor dit overleg.

Eerder op de dag komen Macron en Jetten bijeen op een locatie in de Brainportregio. Daar bespreken zij bredere onderwerpen: de oorlog in Oekraïne, de situatie in het Midden-Oosten, samenwerking op het gebied van economie en defensie, en andere punten op de Europese agenda. Daarmee combineert het bezoek een zwaarwegende diplomatieke dimensie met een industriële focus.

ASML en de investering in Mistral AI

Een opvallend element in de marge van het bezoek is de mogelijke aanwezigheid van het Franse AI-bedrijf Mistral AI. Volgens Omroep Brabant zou Mistral AI deel uitmaken van de Franse bedrijfsdelegatie die Macron meebrengt. ASML investeerde een jaar geleden 1,3 miljard euro in dit kunstmatige-intelligentiebedrijf, waarmee het direct de grootste aandeelhouder werd. Die investering is niet toevallig: Mistral AI moet de Europese tegenhanger worden van Amerikaanse platforms als ChatGPT en Gemini, en van het Chinese DeepSeek.

ASML-topman Christophe Fouquet zei vorig jaar in een persbericht dat de samenwerking mogelijkheden biedt voor gezamenlijk onderzoek naar toekomstige kansen. Hij benadrukte bovendien dat kunstmatige intelligentie innovatieve producten en oplossingen mogelijk kan maken. ASML zelf denkt ook te kunnen groeien door de innovaties die Mistral AI ontwikkelt, waarmee de samenwerking wederzijds voordeel biedt.

Europa wil niet achterblijven in de techrace

Het bezoek past in een breder patroon van Europese bezorgdheid over strategische autonomie op het gebied van technologie. De VS en China investeren massaal in chips en AI, terwijl Europa vreest de aansluiting te missen. ASML speelt daarin een sleutelrol: het bedrijf in Veldhoven is wereldwijd de enige leverancier van de meest geavanceerde lithografiemachines, die onmisbaar zijn voor de productie van moderne chips.

Nederland en Frankrijk opereren daardoor als natuurlijke bondgenoten op dit terrein. Nederland herbergt ASML, terwijl Frankrijk met spelers als Mistral AI en een ambitieus AI-beleid de Europese AI-agenda probeert te trekken. Het gezamenlijke bezoek van Macron en Jetten onderstreept die complementariteit en de politieke wil om samen op te trekken.

Diplomatieke agenda reikt verder dan technologie

Hoewel technologie de voornaamste aanleiding vormt voor het bezoek, reikt de diplomatieke agenda beduidend verder. De gesprekken over Oekraïne en het Midden-Oosten tonen aan dat Macron en Jetten ook op veiligheidspolitiek vlak afstemming zoeken. Europa staat daarin voor enorme uitdagingen, en bilaterale consultaties tussen grote lidstaten winnen daarom aan belang.

Daarnaast staat defensiesamenwerking op de agenda. Dat is veelzeggend: de combinatie van chipindustrie, AI en defensie is geen toeval. Geavanceerde chips spelen ook in militaire systemen een cruciale rol, en Europa wil minder afhankelijk zijn van buitenlandse toeleveranciers op dat gevoelige terrein. Beide landen lijken die koppeling bewust te willen maken.

Wat woensdag op het spel staat

Concrete afspraken, investeringsbeslissingen of beleidsaankondigingen zijn vooraf niet bekendgemaakt. ASML zelf wil niets kwijt over het bezoek en verwijst vragen door naar het ministerie van Algemene Zaken. Toch is de symbolische en strategische betekenis van het bezoek groot: twee Europese zwaargewichten trekken samen op richting het technologische epicentrum van Europa, juist nu de druk om een Europees antwoord te formuleren op de mondiale techrace groter is dan ooit.

Woensdag wordt duidelijk of het gesprek in Veldhoven leidt tot tastbare afspraken, of dat het vooralsnog bij een politiek signaal blijft. De aanwezigheid van een brede groep techbedrijven aan de rondetafel geeft het overleg in elk geval een concreet fundament, ver voorbij louter protocol.