Justitieminister Van Weel zoekt overleg met Halsema over demonstraties: ‘Het openlijk steunen van Hamas komt steeds vaker voor’

Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid wil in gesprek met Amsterdams burgemeester Femke Halsema over de toenemende steunbetuigingen voor Hamas bij demonstraties. Dat liet hij dinsdag 13 oktober weten tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer. Volgens hem ontstaat er escalatie in de demonstraties.

Opvallend is dat de leuzen die de aanleiding vormden volgens het Openbaar Ministerie niet strafbaar zijn. De minister ziet toch een zorgelijke ontwikkeling, terwijl de burgemeester, de politie en het OM benadrukken dat de uitingen binnen de wet bleven. Wanneer het gesprek plaatsvindt, is nog niet bekend.

Spandoeken op de Dam op 7 oktober

De aanleiding is een demonstratie op 7 oktober op de Dam in Amsterdam. Daar stonden demonstranten met spandoeken met de teksten ‘Who decides who’s a terrorist’ en ‘We support Hamas’. De bijeenkomst vond plaats bij het monument, midden in het centrum van de hoofdstad.

Halsema reageerde na afloop met verontwaardiging op wat er te zien was. “Met grote afschuw hebben ook wij gezien hoe voor het monument op 7 oktober Hamas werd gesteund en demonstranten de demonstratievrijheid gebruikten voor verschrikkelijke uitingen”, zei zij vorige week woensdag over de gebeurtenissen.

Van Weel in de Tweede Kamer

De minister sprak zich uit tijdens het vragenuurtje van dinsdag. De BBB had hem naar de Kamer gehaald om uitleg te geven over de ontwikkelingen rond de demonstraties. Daarbij gaf Van Weel aan dat hij graag met de burgemeester van Amsterdam wil praten.

“Ik zie een escalatie ontstaan in deze demonstraties”, zei Van Weel in de Tweede Kamer. “Daarbij komt het openlijk steunen van Hamas steeds vaker voor.” Over die ontwikkeling wil hij het gesprek met Halsema aangaan. Hij noemde geen concrete maatregelen of afspraken die hij daarbij voor ogen heeft.

Stoet motorrijders over het Rokin

Naast de spandoeken op de Dam ging de minister in op een andere gebeurtenis. Zondagmiddag trok een stoet demonstranten over het Rokin in Amsterdam, waaronder motorrijders. Van Weel gaf aan dat hij die beelden verontrustend vond en dat ze meespelen in zijn zorg.

“Als u het mij vraagt, dan vond ik het intimiderend om te zien dat motorrijders ook gemaskerd met een hoop lawaai en een hoop vlaggen door de straten van Amsterdam gingen”, zei hij. “Ik betrek dit ook bij het gesprek dat ik met de burgemeester zal hebben.”

Het OM ziet geen strafbaar feit

Het gesprek dat de minister zoekt, draait niet om strafbare uitingen. Het Openbaar Ministerie liet weten dat de teksten op de spandoeken niet strafbaar zijn. De leuzen vallen daarmee binnen de grenzen van de vrijheid van meningsuiting, ook al heeft Halsema ze scherp veroordeeld.

Die juridische lezing wordt gedeeld door Jan Brouwer, hoogleraar Recht en Samenleving. Volgens hem zijn de leuzen niet strafbaar, omdat ze niet aanzetten tot haat, geweld of discriminatie. Dat is de maatstaf waaraan de grens tussen een toegestane mening en een strafbaar feit wordt getoetst.

Gezamenlijke reactie van de driehoek

Na het vragenuurtje kwam ook de driehoek met een reactie. Die bestaat uit de burgemeester, de politie en het OM. In een gezamenlijk statement benadrukken zij dat de uitingen op de spandoeken niet strafbaar waren. Daarmee sluiten zij aan bij het eerdere standpunt van het OM.

In het statement kijkt de driehoek ook terug op de inzet tijdens het protest. “De politie heeft naar vermogen en beste kunnen het protest in goede banen geleid”, schrijven de drie partijen samen. De verklaring gaat niet in op de wens van de minister voor overleg.

Twee lijnen naast elkaar

Het vragenuurtje legt twee lijnen bloot die naast elkaar bestaan. Aan de ene kant staat de vaststelling dat de leuzen volgens het OM en de driehoek binnen de wet vielen. Aan de andere kant staat het oordeel van de minister dat de demonstraties escaleren en dat openlijke Hamas-steun toeneemt.

Ook Halsema veroordeelde de uitingen scherp, terwijl zij strafbaarheid niet aannam. Het gesprek met Van Weel zal daarom waarschijnlijk niet gaan over wat de wet toestaat, maar over hoe demonstraties in Amsterdam verlopen. De minister koppelt daaraan ook zijn zorg over de motorrijdersstoet.

Gesprek nog zonder datum

Met zijn aankondiging heeft Van Weel het onderwerp op de agenda gezet van de burgemeester van de hoofdstad. Hij benoemde het gesprek in de Kamer als iets wat hij zal voeren, maar gaf geen moment of vorm aan. Ook is niet toegelicht wie er aan tafel zouden zitten.

Of en wanneer het gesprek tussen minister Van Weel en burgemeester Halsema plaatsvindt, is niet bekend. Zeker is dat de spandoeken van 7 oktober en de stoet op het Rokin voorlopig onderwerp van gesprek blijven, zowel in de Tweede Kamer als in het Amsterdamse stadsbestuur.