Van der Burg wil investeren in ambtenaren Bonaire: ‘Heel veel klussen blijven liggen’

Staatssecretaris Eric van der Burg van Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid zegt dat Nederland wil investeren in de ambtelijke organisatie van Bonaire. Dat zei hij woensdag tijdens een bezoek aan het eiland. Volgens hem blijven er ‘heel veel klussen’ liggen, waaronder de aanpak van een jarenlang probleem met afval.

Tegelijk sprak hij zijn zorgen uit over politieke inmenging in de ambtelijke organisatie. Gezaghebber John Soliano reageerde tijdens dezelfde persconferentie en benadrukte dat er hard wordt gewerkt aan een stabiel en slagvaardig bestuur. Beiden gaven hun kijk op de bestuurlijke situatie op het eiland.

Wie stuurt de ambtenaren aan?

Van der Burg richtte zich tijdens de persconferentie direct tot de bevolking van Bonaire. Hij legde uit hoe het bestuur volgens hem hoort te werken: bij verkiezingen kiezen inwoners een nieuwe Eilandsraad, en die raad kiest de bestuurders van het eiland.

Die bestuurders sturen vervolgens de ambtelijke organisatie aan. Juist die lijn zou volgens de staatssecretaris onder druk staan. Hij zei dat Eilandsraadsleden en niet-Eilandsraadsleden zich de laatste tijd met ambtenaren hadden bemoeid. ‘Dat kan niet, dat hoort niet, dat mag niet’, zei hij.

Signalen en een brief uit september

Volgens Van der Burg gaat zijn zorg niet over één incident. Hij zei dat hij ‘signalen hierover heeft gekregen’ en benadrukte: ‘Ik maak me daar echt zorgen over.’ Over de inhoud van die signalen noemde hij tijdens de persconferentie geen verdere details.

Op 24 september stuurde hij al een brief aan Soliano, waarin hij zijn zorgen uitte. Daarin ging het volgens het Dossier Koninkrijksrelaties ook om een langdurig instabiele bestuurlijke situatie. Van der Burg vindt bovendien dat besluitvorming op het eiland soms te lang duurt en te weinig resultaat oplevert.

Het bezoek aan Bonaire vond plaats op woensdag. Tijdens de persconferentie die daarbij hoorde, deed Van der Burg zijn uitspraken over de ambtelijke organisatie. Soliano zat daar naast hem en kreeg de gelegenheid om rechtstreeks op de zorgen van de staatssecretaris te reageren.

Selibon als symbool van achterstand

Als voorbeeld van liggend werk noemde de staatssecretaris de vuilstortplaats Selibon. De overlast daarvan duurt al jaren en is volgens hem niet grondig aangepakt. Hij gebruikte het dossier om te laten zien waar de ambtelijke organisatie volgens Nederland tekortschiet.

De investering waarover Van der Burg sprak, moet de organisatie dichter bij het wegwerken van die achterstanden brengen. Concrete bedragen of een planning noemde hij niet. Wel liet hij weten dat Nederland de ambtenaren wil versterken, omdat er te veel dossiers blijven liggen.

Geld voor openbaar vervoer, weinig vooruitgang

Een tweede voorbeeld is het openbaar vervoer. Volgens Van der Burg is er goed openbaar vervoer achtergebleven. Nederland heeft er volgens hem ‘geld voor vrijgemaakt, maar we zien te weinig vooruitgang’. Dat past in zijn bredere boodschap over traag resultaat.

Soliano wees op een recente ontwikkeling: deze week is op het eiland een bus aangekomen. Die gaat de komende periode proefrijden. Daarmee lijkt er beweging in het dossier te komen, al is de proefperiode nog maar net begonnen en is niet duidelijk hoe lang die duurt.

Soliano: groei niet bijgebeend

De bus die deze week op het eiland is aangekomen, moet in de komende periode proefrijden. Van der Burg had kort daarvoor nog gezegd dat er voor het openbaar vervoer geld is vrijgemaakt. Volgens hem blijft de zichtbare vooruitgang daarbij tot nu toe uit.

Soliano erkende dat Bonaire de afgelopen tijd snel is gegroeid. ‘Dat hebben we niet voldoende bij kunnen benen. Daar werken we aan’, zei hij. Hij benadrukte dat het eilandbestuur werkt aan een stabiel en slagvaardig bestuur.

Ook wees hij op de bijzondere positie van Bonaire. ‘We zijn een bijzondere gemeente en hebben niet alle hulp van organisaties die gemeenten in Nederland wel hebben, zoals waterschappen en provincies’, zei hij. Daarmee verklaarde hij deels waarom bestuurlijke taken op het eiland zwaarder wegen.

Goed bestuur en willekeur

Tegen Van der Burg zei Soliano tijdens de persconferentie: ‘Goed bestuur is van ons allemaal en gaat niet alleen maar om het zeggen wat niet goed gaat en wie wat anders moet doen.’ Daarmee gaf hij aan dat de verantwoordelijkheid volgens hem breder ligt.

Volgens de gezaghebber gaat het uiteindelijk om het niveau van dienstverlening dat het eiland aan de bevolking wil geven. Ook noemde hij het voorkomen van willekeur als doel. Zo plaatste hij de discussie over inmenging in het verlengde van de dienstverlening aan inwoners.

UPB beschuldigt de staatssecretaris

Over het optreden van Van der Burg bestaat ook kritiek. De partij UPB beschuldigde hem in een brief aan de Tweede Kamer ervan de eilandsraadsverkiezingen van maart te beïnvloeden. De brief is ondertekend door de drie fractieleden van de partij.

De UPB vraagt het parlement een onderzoek in te stellen naar de bemoeienis van de staatssecretaris met zaken die volgens de partij alleen de lokale politiek aangaan. Ook verwijt de partij ‘Nederlandse bestuurlijke kringen’ een verschil in behandeling van bestaande partijen en nieuwe politieke bewegingen.