Ryanair dreigt Nederland links te laten liggen: ‘Jaren van achteruitgang’

Ryanair trekt aan de noodrem. De Ierse budgetmaatschappij zet Nederland publiekelijk op scherp: zolang de vliegtaks niet verdwijnt, groeit het bedrijf hier niet verder. Het is een ferme waarschuwing die op een gevoelig moment komt, namelijk vlak voor de begrotingsonderhandelingen voor 2027.

Harde woorden richting Den Haag

Het zijn opvallend directe bewoordingen die Ryanair dinsdag 25 augustus 2026 kiest. De luchtvaartmaatschappij spreekt van het “volledige falen” van het kabinet-Jetten om iets te ondernemen tegen wat het bedrijf de “schadelijke” vliegtaks noemt. Bovendien laat Ryanair er geen misverstand over bestaan dat de heffing in de ogen van de maatschappij niets meer is dan een “nep-groene belasting”. Dat zijn stevige kwalificaties, afkomstig van een bedrijf dat in Europa een van de grootste spelers is op de markt voor goedkope vluchten.

Marketingdirecteur Dara Brady van Ryanair stelt dat het kabinet-Jetten zes maanden na aantreden “absoluut niets” heeft bereikt op het gebied van de vliegbelasting. Daarmee richt hij zijn pijlen expliciet op Rob Jetten en zijn kabinet. Volgens Brady laat de Nederlandse regering kansen liggen die buurlanden wel benutten. De toon is scherp, maar de boodschap is ook strategisch: Ryanair wil druk zetten op Den Haag in aanloop naar de begroting.

De begroting als scharnierpunt

“De begroting voor 2027 biedt de regering-Jetten een duidelijke kans om eindelijk de Nederlandse vliegtaks af te schaffen en jaren van achteruitgang op het gebied van bereikbaarheid, toerisme en werkgelegenheid terug te draaien”, aldus Ryanair in een verklaring. Daarmee maakt de luchtvaartmaatschappij duidelijk dat de begrotingsbesprekingen voor haar een cruciaal ijkpunt zijn. Bovendien koppelt het bedrijf dit direct aan concrete consequenties: geen verdere groei in Nederland zolang de heffing niet van tafel gaat.

Volgens berichten zou het kabinet juist van plan zijn de vliegbelasting verder te verhogen. Het tarief zou in januari stijgen van de huidige 30 euro per persoon naar 49 euro voor middellange vluchten. Daarnaast zou het tarief voor langeafstandsvluchten zelfs oplopen tot 72 euro. Die plannen staan dus lijnrecht tegenover wat Ryanair bepleit. Echter, die tariefverhogingen zijn nog niet bevestigd via onafhankelijke officiële bronnen en worden slechts door één bron gemeld.

Nederland duurste van Europa, zegt Ryanair

Volgens Ryanair hebben passagiers en luchthavens in Nederland te maken met de hoogste vliegbelasting van Europa. Tegelijkertijd verlagen concurrerende landen hun vliegtaksen actief, om zo vliegverkeer, toeristen en banen aan te trekken. Dat is een positie die Ryanair inneemt op basis van eigen analyses. Onafhankelijke vergelijkingen die deze stelling volledig bevestigen, zijn in de beschikbare bronnen niet voorhanden. Toch vormt het argument een terugkerend element in de communicatie van de luchtvaartmaatschappij over de Nederlandse situatie.

Bovendien stelt Ryanair dat Nederlandse luchthavens steeds meer passagiers verliezen aan luchthavens net over de grens. Reizigers die eerder vanuit Nederland vertrokken, kiezen er volgens de maatschappij steeds vaker voor om via België of Duitsland te vliegen, waar de belastingdruk lager ligt. Ook voor dit beeld ontbreken cijfers uit onafhankelijke bronnen. Het signaal dat Ryanair hiermee afgeeft, is echter duidelijk: de concurrentiepositie van Nederland staat onder druk.

Reisbranche slaat eerder ook alarm

De kritiek van Ryanair staat niet op zichzelf. Reisbranchevereniging ANVR waarschuwde eerder dit jaar al voor de hoge vliegbelasting in Nederland en de oplopende verschillen met omringende landen. Daarmee klinkt er vanuit de sector een consistent geluid richting het kabinet. Vervolgens versterkt de uitval van Ryanair dat signaal aanzienlijk, omdat het bedrijf er ook directe bedrijfsconsequenties aan verbindt. Groei stopzetten is voor een luchtvaartmaatschappij van dit formaat geen lege dreiging.

De situatie plaatst het kabinet-Jetten in een lastige positie. Enerzijds is de vliegtaks bedoeld als klimaatmaatregel, maar anderszijds wordt de effectiviteit ervan betwist door de luchtvaartsector. Rob Jetten, die verantwoordelijk is voor klimaat- en energiebeleid, staat daardoor tussen twee vuren. De reisbranche wijst op economische schade, terwijl het kabinet de maatregel verdedigt als onderdeel van het bredere klimaatbeleid.

Economisch gewicht van de luchtvaartsector

De discussie over de vliegtaks raakt aan een breder vraagstuk over de rol van luchtvaart in de Nederlandse economie. Luchthavens als Amsterdam Airport Schiphol zijn niet alleen knooppunten voor reizigers, maar ook voor vracht, zakelijk verkeer en werkgelegenheid. Echter, tegelijkertijd legt de klimaatdoelstelling van het kabinet druk op de sector om te verduurzamen. Die spanning is niet nieuw, maar de felle taal van Ryanair geeft het debat opnieuw urgentie.

Daarnaast valt op dat Ryanair dit moment bewust kiest. Met de begroting voor 2027 in aantocht, wil de maatschappij haar stem laten horen voordat beslissingen worden genomen. Dat is een gebruikelijke lobbystrategie, maar de openbare en agressieve toon ervan is opmerkelijk. Daarmee zet Ryanair zichzelf neer als een partij die bereid is publiekelijk te botsen met een nationale overheid.

Volgende stap ligt bij het kabinet

Het kabinet-Jetten heeft nog niet officieel gereageerd op de uitval van Ryanair. De begrotingsonderhandelingen voor 2027 zullen echter uitwijzen welke richting Den Haag kiest. Handhaaft het kabinet de verhoging van de vliegtaks, dan is een verdere escalatie in de relatie met de luchtvaartsector vrijwel zeker. Kiest het voor een koerswijziging, dan geeft het gehoor aan de aanhoudende druk vanuit de branche. Voor reizigers, luchthavens en luchtvaartmaatschappijen staat er in die begrotingskamer komende maanden veel op het spel.