PRO-klimaatdrammers maken lange vliegreis: ´Willen kosten niet bekendmaken´

PRO-Kamerlid Suzanne Kröger stond bij een klimaatconferentie in Colombia als ‘co-host’ geregistreerd, terwijl een parlementair netwerk haar reis en overnachtingen betaalde. Dat blijkt uit het openbare reizenregister van de Tweede Kamer. Ook haar partijgenoot Sjoukje van Oosterhout reisde mee, van 24 tot en met 30 april.

Beide Kamerleden verbleven die week in Colombia voor een internationale bijeenkomst over het afbouwen van fossiele brandstoffen. Niet de Tweede Kamer betaalde het vervoer en het verblijf, maar het Network of Parliamentarians for a Fossil Fuel-Free Future. Hoeveel de reizen kostten, staat nergens vermeld en is niet openbaar.

Wat het reizenregister over Kröger vermeldt

Het register noemt als verblijfsperiode voor beide Kamerleden 24 tot en met 30 april. Bij Kröger staat als doel van de reis: ‘Co-host bij conferentie in Colombia’. Daarmee is haar rol in de registratie veel specifieker beschreven dan een gewone deelname aan een bijeenkomst.

Bij Van Oosterhout staat een ander doel. Zij ging voor deelname aan de bijeenkomst van het internationale parlementariërsnetwerk. Bij beide reizen is vermeld dat vervoer en overnachting door dat netwerk werden betaald. Een bedrag ontbreekt in het register bij beide Kamerleden.

Waarom een kostenbedrag ontbreekt

Volgens de gedragscode van de Tweede Kamer moeten buitenlandse reizen die geheel of gedeeltelijk door derden worden betaald, worden geregistreerd. Een verplichting om het bedrag te noemen bestaat daarbij niet. Het ontbreken van een kostenpost in het register is dus geen afwijking van de regels.

Kröger en Van Oosterhout hebben hun reis volgens de geldende regels geregistreerd. De betaling door het netwerk is openbaar en voor iedereen na te lezen. Wat de reis daadwerkelijk kostte en hoe die kosten zijn opgebouwd, blijft daardoor buiten beeld. Het register geeft alleen aan wie betaalde, niet hoeveel.

Een conferentie die Nederland zelf organiseerde

De conferentie vond van 24 tot en met 29 april plaats in Santa Marta, aan de Caribische kust van Colombia. Nederland en Colombia organiseerden de bijeenkomst samen. Minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei (D66) trad namens Nederland op als covoorzitter.

Het doel was landen bijeen te brengen rond de wereldwijde overgang weg van fossiele brandstoffen. De Kamerleden reisden dus naar een top waarbij de Nederlandse regering nauw betrokken was. Dat maakt de vraag naar hun rol en de betaling van hun reis relevanter dan bij een gewone buitenlandse bijeenkomst.

Wat de minister de Kamer schreef

Vooraf meldde Van Veldhoven in een brief aan de Kamer dat Nederland en Colombia de bijeenkomst samen organiseerden. Ze schreef dat er ook parlementariërs uit diverse landen zouden samenkomen en dat er voor hen ruimte was gereserveerd. Namen van Nederlandse deelnemers noemde zij niet.

Na afloop schreef zij opnieuw aan de Kamer. Daarin stelde ze dat Nederland samen met Colombia de eerste internationale conferentie over de afbouw van fossiele brandstoffen had georganiseerd. In geen van beide brieven staan de kosten van de conferentie of van het Nederlandse covoorzitterschap.

Een apart programma voor parlementariërs

Tijdens de conferentie was er een aparte lijn voor volksvertegenwoordigers. Het Fossil Fuel Treaty Initiative kondigde voor 26 april een officieel parlementair forum aan, gevolgd door een receptie van de Parliamentarians for a Fossil Fuel Free Future. Die bijeenkomst viel binnen de periode dat de Kamerleden in Colombia waren.

Het netwerk dat de reizen betaalde, was dus zelf actief tijdens de conferentie. Voor het parlementaire deel van het programma kwamen volksvertegenwoordigers uit verschillende landen bijeen. Welke Kamerleden uit andere landen op dezelfde wijze zijn gereisd, blijkt niet uit de beschikbare stukken.

Wie het netwerk betaalt, is onbekend

Op basis van openbare stukken is niet vast te stellen wie het Network of Parliamentarians for a Fossil Fuel-Free Future financiert. De bredere Fossil Fuel Treaty Initiative zegt gesteund te worden door een wereldwijd netwerk van filantropen en stichtingen. Op de financieringspagina noemt zij echter geen namen van geldschieters.

Ook de precieze verhouding tussen die organisatie en het netwerk dat de reizen betaalde, is niet vastgesteld. Daarom kan niet zonder meer worden gesteld dat het Initiative zelf de vliegtickets en hotels betaalde. Zeker is alleen wat het register vermeldt: het netwerk betaalde, en het bedrag is onbekend.

Van Oosterhout en het dertigledendebat

Sjoukje van Oosterhout heeft klimaat, energie en mijnbouw in haar portefeuille. Voor haar Kamerlidmaatschap werkte zij jarenlang voor Milieudefensie, onder meer als woordvoerder en als teamleider juridische zaken in de klimaatzaak tegen Shell. Zij kent het dossier dus van binnenuit.

Na de reis vroeg zij een dertigledendebat aan over de uitkomsten van de conferentie in Santa Marta. In oktober stond dat debat nog op de lijst van de Kamercommissie Klimaat en Groene Groei. Dat is niet in strijd met de Kamerregels, omdat de betaling van haar reis openbaar is geregistreerd.

Krögers reishistorie sinds 2018

Voor Kröger valt de reis op in haar eigen registratie. Het is sinds 2018 haar enige buitenlandse reis waarvan de kosten niet door de Tweede Kamer of door een Europese of Nederlandse GroenLinks-fractie werden gedragen. Eerdere reizen vielen dus allemaal onder de Kamer of haar toenmalige fractie.

Daarmee is de reis naar Santa Marta in haar registratie een uitzondering. Dat er een derde partij de kosten droeg, is vastgelegd in het register. Dat het register geen bedrag noemt, is volgens de gedragscode toegestaan. Onduidelijk blijft daarom hoe groot het financiële belang van het netwerk bij deze reis was.

Nederland tekende het verdrag niet

Opvallend is dat de Nederlandse regering tijdens de conferentie niet alle wensen van de fossielvrij-beweging overnam. Van Veldhoven weigerde namens Nederland het Fossil Fuel Treaty Initiative te ondertekenen. Het covoorzitterschap betekende dus niet dat Nederland zich aansloot bij het initiatief waarvan het netwerk deel uitmaakt.

Op Kamervragen van Christine Teunissen (Partij voor de Dieren) antwoordde de minister: ‘Nederland deelt hetzelfde doel als dit initiatief – een wereld zonder fossiele brandstoffen – maar ziet een verschillend pad daar naartoe.’ Nederland wil volgens haar vooral verder via bestaande VN-klimaatafspraken en andere internationale overlegorganen.