Oppositie noemt geen bedrag voor steun aan belastingplan: ‘Dat zou dom zijn qua onderhandelingsstrategie’

In het Kamerdebat over het belastingplan voor volgend jaar hield niet alleen de coalitie haar kaarten tegen de borst. Ook de oppositie liet in Den Haag nog niet concreet doorschemeren wat zij bereid is te accepteren in ruil voor steun aan het pakket aan belastingen. Het blijft daardoor onduidelijk waar een meerderheid kan ontstaan.

De Tweede Kamer stemt half november over de belastingen en over het plan voor box 3. Tot die tijd moeten de partijen elkaar vinden. Het debat leverde daarvoor nog geen concrete aanknopingspunten op: geen genoemde bedragen, geen duidelijke eisen en geen voorstellen die de verhoudingen in de Kamer zichtbaar verschuiven.

Coalitie biedt geen concrete aanpassingen

De coalitiepartijen D66, VVD en CDA boden de oppositiepartijen tijdens het debat nog geen concrete voorstellen om het belastingplan aan te passen. Zonder zulke voorstellen is het lastig om een meerderheid te vinden. Het ging om het pakket aan belastingen dat volgend jaar moet ingaan.

Wel zeiden de coalitiepartijen af en toe dat ze zelf ook niet blij zijn met bepaalde maatregelen in het pakket. Op alternatieve opties gingen zij echter niet in. Daarmee bleef het bij een algemene uitspraak: de ongemakken zijn erkend, maar een uitweg of een andere maatregel werd niet gepresenteerd.

Stultiens wil geen bedrag noemen

PRO-Kamerlid Luc Stultiens maakte tijdens het debat duidelijk waarom ook de oppositie geen getallen op tafel legt. Hij sprak zijn collega Pieter Grinwis van de ChristenUnie aan op diens vraag naar de wensen van PRO. Zijn antwoord ging over de gewenste richting, niet over een prijskaartje.

‘Wij willen een forse koerswijziging, dan wilt u natuurlijk een bedrag noemen, maar dat zou dom zijn qua onderhandelingsstrategie’, zei Stultiens tegen Grinwis. Daarmee erkende hij dat de vraag begrijpelijk is, maar hij weigerde er in dit stadium op in te gaan. Een genoemd bedrag zou volgens hem zijn onderhandelingspositie verzwakken.

PRO richt zich op belasting op werk

Wat PRO betreft draait het in het belastingplan vooral om één onderdeel. De partij is vooral tegen de hogere belasting op werk. Die inhoudelijke bezwaren zijn dus bekend, ook al noemde Stultiens geen bedrag waarvoor zijn partij bereid zou zijn mee te werken.

De wens van PRO om een forse koerswijziging te zien, staat daarmee in scherp contrast met het aanbod van de coalitie. Die presenteerde geen alternatieven, terwijl PRO juist verandering wil. Hoever de partijen uit elkaar liggen, werd in het debat daardoor niet concreet gemaakt.

JA21 stelt voorwaarden buiten het geld

Ook JA21 hield de opties open. Kamerlid Michiel Hoogeveen herhaalde dat zijn partij ook wensen heeft die niet over geld gaan. Die wensen stelt hij als voorwaarde voor steun aan het belastingplan. Wat die wensen precies inhouden, kwam in het verslag van het debat niet naar voren.

Tegelijk wilde Hoogeveen zich niet vastpinnen op een ja of een nee. ‘Ik ga nu niet allerlei blokkades opwerpen, of ja of nee zeggen. We gaan het gesprek aan, kijken waar we landen’, zei hij. Wel liet hij weten dat JA21 liever bezuinigt dan dat lasten worden verschoven.

Box 3 leidt opnieuw tot chagrijn

Het aanpassingsvoorstel voor het heffen van belasting op de winst uit vermogen in box 3 leidde in de Kamer wederom tot chagrijn. Het gaat om het stelsel waarmee vermogensinkomsten worden belast. Over dit onderdeel was de ontevredenheid in het debat duidelijk voelbaar.

Het kabinet verwacht zelf dat het plan voor veel moeilijkheden gaat zorgen bij de Belastingdienst. De details daarover komen pas over twee weken. Dan volgt ook een nieuw plan om het aangepaste stelsel te financieren. Voor die tijd is dus nog niet te beoordelen hoe groot de uitvoeringsproblemen precies zijn.

Eerdere financieringsoptie sneuvelde

De vorige optie om het box 3-stelsel te financieren, waarbij onder andere meer geld zou worden opgehaald bij kleinere vermogens, werd snel verworpen. Een meerderheid van de Kamer wilde daar niets van weten. Daarom komt het kabinet over twee weken met een nieuw plan.

Stultiens noemde het aangepaste box 3-voorstel ‘rommelwetgeving’. Wat hem betreft mag het originele voorstel behouden blijven. Daarbij wordt papieren winst uit aandelen belast, iets wat rechtse partijen juist niet willen. Zo staat ook binnen de oppositie een gezamenlijke lijn voor box 3 niet vast.

Half november valt de beslissing

De komende weken moeten duidelijk maken of de coalitie alsnog met alternatieven komt en of de oppositie haar voorwaarden concreet maakt. Over twee weken presenteert het kabinet in elk geval de details over de gevolgen voor de Belastingdienst en het nieuwe financieringsplan voor box 3.

Half november stemt de Tweede Kamer over de belastingen en het plan voor box 3. Tot die tijd blijft het onduidelijk welke aanpassingen nodig zijn om aan een meerderheid te komen. Beide kanten lijken af te wachten, en de gesprekken tussen de partijen moeten nog op gang komen.