De nieuwe Haagse coalitie trekt een duidelijke grens: geen grootschalige asielopvang meer in de stad. Hart voor Den Haag, VVD, DENK en CDA presenteerden op 10 juli hun coalitieakkoord, en een van de meest besproken afspraken daarin raakt direct aan een slepende discussie die Den Haag al maanden bezighoudt. De uitkomst van die discussie zal voor veel bewoners als een opluchting voelen, maar roept tegelijk vragen op over hoe de stad het asielopvangvraagstuk dan wél gaat aanpakken.
Hoe de Sportlaan het breekpunt werd
De aanleiding is het voormalige ziekenhuis aan de Sportlaan in Den Haag. Dat pand stond al langere tijd op de radar als mogelijke opvanglocatie voor asielzoekers. Bewoners in de omgeving reageerden fel. Er kwamen protestacties, bezwaren en publieke verontwaardiging, en het plan groeide uit tot een politiek heikel punt in de stad. De emoties rondom de Sportlaan bleken uiteindelijk ook van invloed op de coalitievorming zelf.
Eerder probeerden Hart voor Den Haag en D66, respectievelijk de eerste en tweede partij in de raad na de verkiezingen, een gezamenlijk college te vormen. Die onderhandelingen liepen echter stuk, en asielopvang speelde daarin een centrale rol. D66 en Hart voor Den Haag bleken te ver uit elkaar te staan om tot een werkbaar compromis te komen. Vervolgens zocht verkiezingswinnaar Hart voor Den Haag andere partners, en vond die in VVD, DENK en CDA.
Die vier partijen beschikken samen over 24 van de 45 zetels in de Haagse gemeenteraad. Dat is een krappe maar werkbare meerderheid, waarmee het akkoord in principe kan worden uitgevoerd. Het feit dat zo uiteenlopende partijen als DENK en VVD samen een college vormen, maakt dit coalitieakkoord op zichzelf al opmerkelijk.
Kleinschalig en menswaardige opvang als nieuw uitgangspunt
De coalitiepartijen spreken in het akkoord duidelijke taal over de richting die zij voor ogen hebben. Asielopvang in Den Haag moet voortaan niet meer plaatsvinden in grote opvanglocaties of hotels. In plaats daarvan kiest de coalitie voor kleine locaties, waar mensen, in de woorden van het akkoord zelf, “op een menswaardige manier kunnen worden opgevangen”. Daarmee verschuift het beleid zowel qua schaal als qua toon.
Bovendien wil de coalitie dat het Rijk een groter deel van de verantwoordelijkheid overneemt. Specifiek gaat het om de situatie waarin uitgeprocedeerde asielzoekers niet direct kunnen worden teruggestuurd naar hun land van herkomst. In dat geval moet het Rijk, zo staat in het akkoord, de ondersteuningstaak van de gemeente overnemen. Daarmee probeert de coalitie de druk op de gemeentelijke organisatie te verlichten, al is het de vraag of het Rijk die taak ook daadwerkelijk op zich zal nemen.
Woningbouw op de plek van het oude ziekenhuis
De locatie aan de Sportlaan verdwijnt niet zomaar uit beeld. De coalitie heeft concrete plannen voor het voormalige ziekenhuisgebouw: op die plek moeten woningen komen. Dat past in de bredere woningbouwambitie van het nieuwe college, dat jaarlijks 4000 nieuwe woningen wil realiseren in de stad. Dat is een forse opgave, zeker gezien de krapte op de Haagse woningmarkt en de obstakels die elke grote bouwopgave met zich meebrengt.
Daarnaast zet de coalitie in op woningsplitsing en het terugbrengen van eerder samengevoegde woningen. Daarmee wil het college het beschikbare woonbestand beter benutten. Ook staat in het akkoord dat er de komende jaren 3000 opvangplekken en tijdelijke doorstroomwoningen moeten komen, specifiek bedoeld voor dak- en thuislozen. Daarmee adresseert de coalitie een andere urgente groep, die in Den Haag eveneens onder druk staat.
Verkeer en bereikbaarheid als derde pijler
Naast asielopvang en woningbouw bevat het coalitieakkoord ook forse ambities op het gebied van verkeer en bereikbaarheid. De coalitie wil knelpunten in de wijken Transvaal, Laak en de Schilderswijk aanpakken. Die buurten kampen al jaren met verkeersproblemen, en een gerichte aanpak sluit aan bij bredere klachten van bewoners. Verder kijkt de coalitie naar het verruimen en mogelijk heropenen van verkeersaders zoals de Hoefkade.
Deze maatregelen zijn onderdeel van een bredere inzet op bereikbaarheid en leefbaarheid. De coalitie wil ook de aanpak van overlast intensiveren, al geeft het akkoord op dat punt nog weinig concrete details. Dat zijn beloften die in de uitvoering hun waarde nog moeten bewijzen, en waarbij de raad de komende jaren nauwlettend zal toekijken.
Wat dit betekent voor de stad
Voor de bewoners rondom de Sportlaan is het nieuws concreet en direct voelbaar: de opvanglocatie waar zij zich zo fel tegen verzetten, gaat definitief niet door. Toch lost dat het bredere vraagstuk niet op. Den Haag heeft, net als andere grote steden, te maken met de nationale asielopgave. Door in te zetten op kleinschalige locaties verschuift de aanpak, maar verdwijnt de verantwoordelijkheid niet.
Bovendien is het akkoord gebaseerd op een krappe meerderheid. Elke tegenstem vanuit de coalitie zelf, of weerstand vanuit de raad, kan plannen vertragen of doen sneuvelen. De samenwerking tussen zo verschillende partijen als Hart voor Den Haag, DENK, VVD en CDA vraagt om continue afstemming, zeker op een gevoelig thema als asielopvang. Of dit college de rit uitrijdt, zal de komende maanden moeten blijken.
Het coalitieakkoord is nu gepresenteerd. De volgende stap is de bespreking in de Haagse gemeenteraad, waar de oppositie naar verwachting scherpe vragen zal stellen over de uitvoerbaarheid van de plannen, met name rondom de woningbouw op de Sportlaan en de concrete invulling van de kleinschalige asielopvang in de stad.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl
