Ahmed Aboutaleb (64), voormalig burgemeester van Rotterdam en prominent PvdA-lid, gaat aan de slag als verkenner in Den Haag. Verkiezingswinnaar Richard de Mos heeft hem namens Hart voor Den Haag gevraagd om te onderzoeken of er een werkbare coalitie kan worden gevormd na de gemeenteraadsverkiezingen van vorige week. De keuze is opvallend: Aboutaleb vertegenwoordigt een andere politieke wereld dan die van De Mos, maar wordt door de winnende partij geroemd om zijn bestuurlijk gezag en verbindende karakter.
Grootste partij neemt het voortouw
Hart voor Den Haag werd bij de gemeenteraadsverkiezingen verreweg de grootste partij in de stad. De partij van De Mos behaalde maar liefst 16 van de 45 beschikbare raadszetels en kreeg bijna 63.000 stemmen — meer dan de grootste partijen in Amsterdam, Rotterdam en Utrecht elk voor zich wisten te halen. Daarmee is het de onbetwiste winnaar van de lokale verkiezingsstrijd en neemt zij logischerwijs het voortouw in de coalitievorming. De partijen die op afstand volgen zijn D66 met 8 zetels en GroenLinks-PvdA met 7 zetels. Een voor de hand liggende meerderheid is er echter niet: 16 plus 8 levert een krappe meerderheid op in een raad van 45 zetels, wat betekent dat elke zetel telt en de onderhandelingen zorgvuldig gevoerd moeten worden.
De opdracht voor Aboutaleb is dan ook geen sinecure. Hij moet als verkenner in kaart brengen welke combinaties van partijen realistisch en haalbaar zijn, en of er voldoende inhoudelijke overeenstemming bestaat om een stabiel college te vormen. Dat is een politiek gevoelige opgave in een stad die bekend staat om zijn complexe lokale krachtenverhoudingen en een raad met veel verschillende fracties.
Waarom juist Aboutaleb?
De keuze van De Mos voor Ahmed Aboutaleb als verkenner is bewust en strategisch. Hart voor Den Haag omschrijft de voordracht als „weloverwogen”. „Hij is gezaghebbend, beschikt over ruime bestuurlijke ervaring en staat bekend om zijn verbindend vermogen. Bovendien kent hij als oud-burgemeester als geen ander de dynamiek van een grote stad en de bijbehorende vraagstukken”, aldus de partij in een persbericht. Ook wordt gewezen op zijn eerdere samenwerking met de lokale Rotterdamse partij Leefbaar Rotterdam — een vergelijkbare beweging als Hart voor Den Haag — als bewijs dat hij bruggen kan slaan tussen politiek uiteenlopende partijen.
Dat Aboutaleb lid is van GroenLinks-PvdA, een partij die ook in de Haagse raad vertegenwoordigd is, maakt de situatie extra interessant. In theorie vertegenwoordigt hij een politieke stroming die ideologisch verschilt van de lokale, populistische koers van Hart voor Den Haag. Toch kiest De Mos bewust voor iemand van de linkerzijde van het politieke spectrum, wat erop kan wijzen dat de winnende partij ook een coalitie met GroenLinks-PvdA niet uitsluit. Een college van Hart voor Den Haag, D66 én GroenLinks-PvdA is één van de rekenkundige opties die nader onderzocht kan worden.
Een eervolle opdracht in eigen geboortestad
Aboutaleb zelf laat weten de opdracht met beide handen aan te grijpen. In een verklaring die door Hart voor Den Haag is verspreid, zegt hij: „Den Haag is de stad waar ik ben opgegroeid en waar mijn moeder nog altijd woont. Ik heb hier een belangrijk deel van mijn leven doorgebracht. Het is voor mij een eervolle en bijzondere opdracht om op deze manier iets terug te kunnen doen voor de stad en al haar inwoners.” Die persoonlijke verbondenheid met Den Haag maakt zijn rol meer dan puur functioneel — het is ook een symbolisch thuiskomen voor de 64-jarige politicus.
Een rijke bestuurlijke carrière
De naam Ahmed Aboutaleb is in Nederland nauwelijks uitleg nodig. Van 2009 tot en met 2024 was hij burgemeester van Rotterdam, een ambt dat hij vervulde met een directe, soms onomwonden stijl die hem zowel bewondering als kritiek opleverde. Eerder was hij staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (2007-2008) in het kabinet-Balkenende IV, en daarvoor was hij als wethouder in Amsterdam (2004-2007) onder meer verantwoordelijk voor jeugdbeleid. Zijn brede ervaring op alle niveaus van het openbaar bestuur — van wethouder tot staatssecretaris tot burgemeester van een van de grootste steden van Nederland — maakt hem tot een zwaargewicht in de Nederlandse politiek.
Na zijn vertrek als burgemeester van Rotterdam is Aboutaleb actief gebleven in het maatschappelijk veld. Zo zou hij voorzitter zijn geworden van Jeugdzorg Nederland, de branchevereniging voor instellingen die jeugdhulp en jeugdbescherming bieden. Die functie onderstreept zijn aanhoudende betrokkenheid bij maatschappelijke vraagstukken, ook buiten de directe politieke arena.
De Mos zelf ook elders in beeld
Terwijl Aboutaleb in Den Haag aan de slag gaat, speelt Richard de Mos zelf ook elders een rol in de lokale politiek. Volgens NRC is De Mos voorgedragen als informateur in de Gelderse gemeente Oldebroek, waar eveneens een nieuw college gevormd moet worden. De Haagse verkiezingswinnaar is daarmee op meerdere fronten actief in de Nederlandse lokale politiek, wat zijn uitgebreide netwerk en politieke invloed illustreert.
Complexe puzzel in de residentiestad
De formatieperikelen in Den Haag beloven spannend te worden. Met 16 zetels heeft Hart voor Den Haag een sterke uitgangspositie, maar voor een meerderheid zijn minstens twee andere partijen nodig. De combinatie met D66 (8 zetels) levert exact 24 zetels op in een raad van 45 — net genoeg voor een nipte meerderheid. Maar politieke coalities worden niet alleen bepaald door rekensommen; inhoudelijke overeenstemming over thema’s als woningbouw, veiligheid en financiën is minstens zo cruciaal. Wanneer ook GroenLinks-PvdA aanschuift, ontstaat een bredere maar ook inhoudelijk uitdagendere coalitie.
Het is nu aan Aboutaleb om de verschillende fracties te polsen, de politieke temperatuur op te meten en vast te stellen welke samenwerking zowel rekenkundig als bestuurlijk houdbaar is. Of hij vervolgens ook als informateur of formateur verder gaat, of dat die rol aan iemand anders wordt overgedragen, is op dit moment nog niet duidelijk. Wat wel duidelijk is: met de aanstelling van een zwaargewicht als Aboutaleb geeft Hart voor Den Haag een duidelijk signaal af dat de coalitievorming serieus wordt genomen en dat er gezocht wordt naar stabiliteit en draagvlak in de residentiestad.
Bronnen en credits
Bronnen: AD, Ditjes & Datjes, NRC, Nieuws.nl
