Eric van Kaathoven gooit de handdoek in de ring. Het Gelderse Statenlid voor de SP kondigt aan na de zomer te stoppen, omdat zijn partij in de Groningse gemeente Pekela is ingestapt in een college met voormalige PVV-leden. Na twaalf jaar trouwe dienst in de Provinciale Staten van Gelderland is de maat vol.
Een principiële rode lijn overschreden
Van Kaathoven is er helder over. Hij vertrekt in september 2026 en hij wijt zijn besluit aan één concreet incident. De SP-afdeling in Pekela stapte in een lokaal college met mensen die eerder actief waren voor de PVV. Dat is voor hem onacceptabel. “Samenwerking met uiterst rechts is zowel lokaal als landelijk altijd een principiële rode lijn geweest voor de SP”, zegt hij. Hij schrijft die samenwerking toe aan het verraad van fundamentele partijwaarden.
Volgens Van Kaathoven botst de stap van de Pekela-afdeling direct met wat de SP altijd heeft uitgedragen. Hij noemt drie kernwaarden die hij in het geding ziet: menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid en solidariteit. In zijn ogen zijn die kernwaarden onverenigbaar met samenwerking met politici die hun wortels hebben bij de PVV. Hij vindt dat de landelijke partij de afdeling in Pekela hierop had moeten aanspreken en corrigeren.
Partijraad weigert in te grijpen
Dat ingrijpen bleef uit. De partijraad van de SP besloot de afdeling in Pekela niet te schorsen. Die beslissing is voor Van Kaathoven de druppel die de emmer doet overlopen. Hij herkent zich niet langer in de koers van zijn partij. Twaalf jaar lang zette hij zich in voor de SP in de Gelderse Staten. Nu trekt hij de conclusie dat zijn ideologische thuis elders ligt, of eigenlijk: nergens meer.
Opvallend is dat Van Kaathoven besluit niet op eigen titel door te gaan. Andere gekozen vertegenwoordigers die hun partij verlaten, zetten hun werk vaak voort als onafhankelijk raads- of Statenlid. Van Kaathoven kiest daar bewust niet voor. Dat betekent dat de SP haar enige zetel in de Provinciale Staten van Gelderland behoudt. Zijn opvolger binnen de fractie neemt de zetel over. De partij houdt zo formeel haar vertegenwoordiging in Arnhem.
Niet de eerste vertrekker in Gelderland
Het vertrek van Van Kaathoven is niet het eerste verlies voor de SP in Gelderland dit jaar. In mei 2026 stapte Carla Claassen al op als SP-Statenlid. Zij ging wel zelfstandig verder en bleef actief in de Staten op eigen titel. Twee vertrekken binnen enkele maanden tijd wijzen op diepere onvrede binnen de Gelderse SP-fractie. De partij verloor zo in korte tijd twee ervaren politici.
De situatie in Pekela vormt daarmee de spil van een breder intern conflict. De gemeente ligt in de provincie Groningen en telt relatief weinig inwoners. Toch zorgt de coalitiekeuze van de lokale SP-afdeling voor rimpelingen die ver buiten Groningen voelbaar zijn. De gebeurtenissen in dit kleine Groningse stadje zetten de verhoudingen binnen de landelijke SP onder druk.
SP worstelt met ideologische grenzen
De kwestie raakt een fundamentele vraag die veel linkse partijen bezighoudt. Waar liggen de grenzen van politieke samenwerking? De SP profileerde zich altijd als een partij die scherp de lijn trekt tegenover rechts-populistische partijen. De samenwerking in Pekela met voormalige PVV-leden roept de vraag op of die lijn nog steeds scherp is.
Lokale politiek kent zijn eigen dynamiek. In kleine gemeenten zijn coalities soms moeilijk te vormen. Wie er beschikbaar en bereid is, bepaalt mede wie er aan tafel zit. Toch accepteren partijen met sterke ideologische uitgangspunten zelden concessies op die punten, zeker niet als het gaat om samenwerking met partijen die zij als fundamenteel anders beschouwen. Van Kaathoven verwoordt precies dit spanningsveld. Hij begrijpt misschien de lokale pragmatiek, maar kan er als principieel SP-er niet mee leven.
Twaalf jaar inzet in Arnhem
De politieke loopbaan van Eric van Kaathoven in de Provinciale Staten begon twaalf jaar geleden. In die periode werkte hij vanuit Arnhem aan dossiers die de SP na aan het hart liggen: sociale rechtvaardigheid, eerlijke verdeling van publieke middelen en een sterk publiek domein. Zijn vertrek markeert het einde van een langdurig engagement.
Dat hij ervoor kiest zijn zetel terug te geven aan de partij, zegt iets over zijn integriteit. Van Kaathoven had ook kunnen besluiten als onafhankelijk lid door te gaan, zoals zijn oud-collega Carla Claassen deed. Hij kiest daar niet voor. De zetel behoort wat hem betreft toe aan de kiezers die op de SP stemden, niet aan hemzelf persoonlijk. Dat is een principieel standpunt dat past bij zijn motivatie om te vertrekken.
Wat staat de SP nu te wachten
De SP staat in Gelderland voor een uitdaging. Na het vertrek van twee Statenleden in korte tijd moet de partij laten zien dat zij haar positie in de provincie kan vasthouden. De resterende zetel in de Provinciale Staten biedt een platform, maar de interne onrust vraagt om antwoorden. Hoe gaat de partijleiding om met afdelingen die keuzes maken die haaks staan op het landelijke beleid?
De kwestie rondom Pekela en het vertrek van Van Kaathoven illustreren de spanning tussen lokale autonomie en landelijke partijlijn. Die spanning is niet uniek voor de SP, maar raakt nu wel zichtbaar aan de basis van de partij. Van Kaathoven vertrekt in september. De vragen die zijn vertrek oproept, blijven daarna nog lang op tafel liggen.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl
