D66-Kamerlid Robert van Asten pleit ervoor dat Europa ook tijdens een grote migratiecrisis vasthoudt aan de rechtsstaat. Volgens hem moeten de tienduizenden mensen die de Spaanse enclave Ceuta bereikten individueel worden beoordeeld volgens de geldende regels. Hij vindt dat Spanje daarbij niet alleen mag staan, maar snel hulp moet ontvangen van andere EU-lidstaten. Extra medewerkers, opvangplekken en juridische capaciteit moeten voorkomen dat de situatie verder vastloopt.
Grote druk op Ceuta
In korte tijd bereikten naar schatting 50.000 tot 60.000 migranten de grens van Ceuta vanuit Marokko. Veel mensen kwamen lopend, terwijl anderen de zee overstaken in een poging Spaans grondgebied te bereiken. Spaanse bronnen meldden dat het vooral ging om jonge mannen uit onder meer Marokko en Algerije. De lokale autoriteiten vroegen de regering in Madrid om noodmaatregelen, meer veiligheidspersoneel en een stevigere grensbewaking.
Debat op NPO Radio 2
Van Asten besprak de onrust rond de enclave in het programma Dit is de Dag op NPO Radio 2. Hij ging daar de discussie aan met Diederik Boomsma van JA21 en Don Ceder van de ChristenUnie. Centraal stond de vraag of Spanje tijdelijk anders behandeld moet worden binnen Schengen vanwege de uitzonderlijke toestroom. De politici verschilden vooral van mening over de ruimte die er in een acute crisis bestaat om bestaande asielregels aan te passen.
Procedure boven paniek
Volgens Robert van Asten mag een hoge instroom geen reden vormen om wettelijke procedures zomaar aan de kant te schuiven. Hij benadrukte dat Europa zich presenteert als een gemeenschap die de rechtsstaat en individuele beoordeling serieus neemt. Daarbij verwees hij ook naar Europese afspraken en een uitspraak van een Spaanse rechter. Zijn kernboodschap luidt dat juist onder zware druk zichtbaar wordt of Europese landen hun eigen principes werkelijk blijven volgen.
Snelle beoordeling met Europese hulp
D66 wil dat andere landen Spanje helpen om aanvragen sneller te verwerken en de asielketen operationeel te houden. Die steun kan bestaan uit gespecialiseerde medewerkers, tolken, juridische experts en extra capaciteit voor registratie en opvang. Van Asten ziet een gezamenlijke Europese inzet als alternatief voor langdurige wachtrijen en chaotische beslissingen aan de grens. De behandeling moet volgens hem razendsnel verlopen, zonder dat individuele rechten volledig verdwijnen.
Terugkeer naar veilige landen
Een procedure betekent volgens de D66-politicus niet dat iedereen automatisch in Europa mag blijven. Wie afkomstig is uit een land dat als veilig land van herkomst geldt en geen bescherming nodig heeft, moet na beoordeling kunnen terugkeren. Eerst moeten autoriteiten echter vaststellen welke personen recht hebben op asiel en welke aanvragen niet aan de voorwaarden voldoen. Dat onderscheid is belangrijk voor een geloofwaardig migratiebeleid, maar vraagt wel om voldoende mensen en middelen op de plek waar de druk het grootst is.
Felle kritiek vanuit JA21
Diederik Boomsma reageerde scherp op het standpunt van D66 en noemde die benadering naïef. Volgens het JA21-Kamerlid maakt het huidige Europese systeem grote grensacties aantrekkelijk, omdat mensen na aankomst alsnog toegang kunnen krijgen tot een procedure. Hij herinnerde eraan dat D66 eerder zelf strengere ideeën naar voren bracht over illegale grensoverschrijding. In zijn visie moet Europa veel duidelijker laten zien dat een massale, ongecontroleerde binnenkomst geen vanzelfsprekende route naar een verblijfstraject oplevert.
Gebrek aan alternatieven buiten Europa
Van Asten stelde daartegenover dat mensen buiten de Europese Unie momenteel nauwelijks een realistische mogelijkheid hebben om asiel aan te vragen. Zolang veilige en toegankelijke procedures in landen buiten Europa ontbreken, vindt hij het onhoudbaar om de bestaande asielprocedure plotseling te negeren. Hij erkent dat de situatie in Ceuta ernstig is voor bewoners, hulpverleners en de mensen die onderweg gevaar lopen. Tegelijk waarschuwt hij dat een volledig willekeurige aanpak de Europese regelgeving verder onder druk zet.
Schengen en nationale grenscontroles
De gebeurtenissen in Ceuta zorgen ook voor politieke spanning tussen verschillende EU-landen. Italië heeft extra controles ingesteld voor reizigers die vanuit Spanje arriveren, terwijl ook in Finland kritiek klonk op de bewaking van de Europese buitengrens. Een afzonderlijk land kan Spanje niet eigenhandig uit Schengen verwijderen. Lidstaten mogen bij ernstige risico’s wel tijdelijk nationale grenscontroles invoeren, maar een formele uitsluiting van Spanje uit Schengen vereist een veel zwaardere gezamenlijke Europese beslissing.
Bronnen en credits
Bron: NieuwRechts
