Zeven demonstranten van Extinction Rebellion worden vervolgd na hun acties tijdens Prinsjesdag in Den Haag. Dat meldde een woordvoerder van de Politie Den Haag woensdag. Drie van de aangehouden activisten zaten dinsdag korte tijd vast. Zij kwamen om 17.00 uur weer vrij. De vervolging betreft twee groepen verdachten met elk een andere aanklacht. Zes mensen worden verdacht van het bekladden van het wegdek. De zevende demonstrant krijgt te maken met een aanklacht wegens dierenmishandeling.
Verf op de route van de Gouden Koets
Prinsjesdag trekt jaarlijks duizenden bezoekers naar het centrum van Den Haag. Ook dit jaar koos Extinction Rebellion de dag van de koninklijke stoet als moment voor actie. Volgens de politie gooiden zes demonstranten rode verf op het wegdek. Dat gebeurde precies op de route waar de koninklijke stoet langskwam. De rode kleur verwijst symbolisch naar klimaatalarm, een terugkerend beeld bij acties van de groep. Doordat de verf op straat terechtkwam, spreekt justitie van het bekladden van openbare grond. Deze zes activisten worden daarvoor nu strafrechtelijk vervolgd.
De situatie rond de zevende verdachte is opvallender. Deze persoon zou een spuitbus met verf hebben gebruikt tijdens de actie. Daarbij ontstond naar verluidt een hoge, doordringende toon. Volgens de politie hadden de politiepaarden die bij de stoet aanwezig waren daar last van. Dieren zijn gevoelig voor onverwachte, scherpe geluiden, zeker in een drukke omgeving. Om die reden wordt deze demonstrant vervolgd voor dierenmishandeling. Het is een ongebruikelijke aanklacht binnen het rijtje standaardverdenkingen dat vaak volgt op klimaatprotesten.
Grootschalige politie-inzet tijdens Prinsjesdag
De aanhoudingen rond de rode verf en de spuitbus stonden niet op zichzelf. De politie trad die dag breder op tegen diverse acties in het centrum van Den Haag. Zo werden drie mensen aangehouden voor het bekladden van de Tweede Kamer. Daarnaast hield de politie elf personen aan vanwege een demonstratie die niet vooraf was aangemeld. Deze twee groepen worden echter niet vervolgd, in tegenstelling tot de zeven eerder genoemde activisten. Het verschil zit blijkbaar in de aard en de gevolgen van de gepleegde feiten.
In totaal hield de politie dus meerdere tientallen mensen aan rond Prinsjesdag. Dat past bij het patroon van de afgelopen jaren, waarin Extinction Rebellion steevast actievoert tijdens deze traditionele politieke dag. De aandacht voor de koninklijke stoet en de aanwezigheid van media maken Prinsjesdag aantrekkelijk voor activisten die maximale zichtbaarheid zoeken. Tegelijk zorgt juist die combinatie van veiligheid, protocol en publieke belangstelling voor strenger politieoptreden dan op een gewone dag.
Drie verdachten snel weer vrij
Van de zeven vervolgde demonstranten zaten drie personen dinsdag kort vast. Zij werden diezelfde dag om 17.00 uur vrijgelaten. Dat betekent dat hun vrijheidsbeneming beperkt bleef tot enkele uren. Over de identiteit van deze drie verdachten, en van de overige vier, is niets bekendgemaakt. De politie noemt geen namen, leeftijden of woonplaatsen. Dat is gebruikelijk bij lopende strafzaken, zeker wanneer het onderzoek nog niet is afgerond. Ook is nog onduidelijk wanneer de zaken precies voor de rechter komen.
Wat wel vaststaat, is de verdeling van de verdenkingen. Zes van de zeven staan terecht voor het bekladden van het wegdek met verf. De zevende activist krijgt de aanklacht dierenmishandeling te verwerken, vanwege de vermeende hinder voor de politiepaarden. Deze aanklacht is relatief zeldzaam binnen het bredere activistenlandschap. Meestal gaat het bij klimaatacties om vernieling, wederspannigheid of het verstoren van de openbare orde. Een dierenmishandelingszaak springt daarom in het oog.
Reacties blijven vooralsnog uit
Extinction Rebellion heeft zich tot dusver niet uitgebreid uitgelaten over de vervolging. De organisatie voert al jaren actie tegen het klimaatbeleid van de Nederlandse overheid. Eerdere blokkades, onder meer op snelwegen, leidden ook toen al tot honderden aanhoudingen. Vaak reageert de beweging met de boodschap dat vervolging het protest niet zal stoppen. Of dat ook nu het geval is, moet nog blijken uit een officiële verklaring. De Politie Den Haag benadrukte in haar toelichting vooral de feitelijke gang van zaken rond de aanhoudingen.
Justitie moet nu bepalen hoe de zaken verder verlopen. Bij de zes verdachten van het bekladden van het wegdek ligt de bewijsvoering relatief overzichtelijk, gezien de zichtbare sporen van de rode verf. De zaak tegen de zevende demonstrant is complexer. Het Openbaar Ministerie zal moeten aantonen dat er daadwerkelijk sprake was van dierenmishandeling. Getuigenverklaringen van agenten die de politiepaarden begeleidden, kunnen daarbij een rol spelen. Ook camerabeelden van de route worden vermoedelijk als bewijsmateriaal gebruikt.
Vervolg van een terugkerend patroon
De vervolging van de zeven XR-demonstranten past in een breder patroon van klimaatprotest rond staatsgelegenheden. Prinsjesdag geldt inmiddels als vast actiemoment voor de beweging, ondanks herhaalde aanhoudingen in voorgaande jaren. De vraag is of strengere vervolging, zoals nu bij de dierenmishandelingszaak, activisten zal afschrikken of juist zal aanwakkeren. Voor de politie blijft de balans tussen het faciliteren van demonstratierecht en het handhaven van de openbare orde een terugkerende uitdaging tijdens dit soort staatsgelegenheden.
Vooralsnog blijft het wachten op verdere stappen in het juridische traject. De zeven verdachten kennen hun aanklacht, maar een concrete zittingsdatum ontbreekt nog. De politie heeft laten weten dat het onderzoek rond de gebeurtenissen op Prinsjesdag is afgerond wat betreft deze zeven personen. De overige aangehouden demonstranten, die niet worden vervolgd, zijn inmiddels vrij. Daarmee lijkt de directe nasleep van de acties grotendeels afgehandeld, al zal de rechtszaak tegen de zeven verdachten de komende maanden ongetwijfeld weer aandacht trekken.
Bronnen en credits
Bronnen: De Dagelijkse Standaard, Nederlands Dagblad, Nieuws.nl
