Vijf mensen en organisaties die wereldwijd strijden voor de rechten van lhbtqia+-personen kregen woensdag een internationale onderscheiding. Tijdens WorldPride in Amsterdam reikte VN-organisatie UNDP samen met ILGA World de jaarlijkse International Pride Awards uit. Naast COC Nederland viel een select gezelschap van activisten en beleidsmakers uit drie continenten in de prijzen.
Tachtig jaar strijd voor gelijkheid
COC Nederland ontving de onderscheiding als “voorvechter van gelijkheid” voor queer personen. De organisatie bestaat al tachtig jaar. Opgericht in 1946, wordt het COC in het ANP-bericht omschreven als de oudste lhbti-organisatie ter wereld. Dat maakt de erkenning tijdens dit mondiale evenement extra symbolisch. Decennialang werkte de organisatie aan een wereld waarin discriminatie, geweld en uitsluiting geen vanzelfsprekendheid zijn.
Volgens de jury versterkt COC Nederland bewegingen in hun strijd tegen criminalisering, geweld en discriminatie. Die formulering is veelzeggend: het gaat niet alleen om de Nederlandse situatie, maar ook om internationale solidariteit. Bovendien onderstreept die erkenning dat de organisatie haar invloed ver buiten de eigen landsgrenzen laat gelden. Daarmee is de award niet alleen een beloning voor het verleden, maar ook een aanmoediging voor de toekomst.
Wie zijn de andere winnaars?
Naast COC Nederland ontvingen vier andere personen een International Pride Award. De Zuid-Afrikaanse onderminister Mmapaseka Steve Letsike kreeg een prijs voor haar inzet voor de rechten van lhbti’ers in zuidelijk Afrika. Dat is opmerkelijk, omdat veel landen in die regio te kampen hebben met strenge anti-homowetgeving. Haar erkenning illustreert hoe beleidsmakers op het hoogste niveau een verschil kunnen maken.
Vervolgens ontvingen twee trans-activisten een onderscheiding. Marcela Dimonty uit Chili en Aggie Dennett Harmon uit Oeganda werden geëerd voor hun werk ten behoeve van de rechten van trans personen. Beide landen kennen een politiek klimaat dat voor trans mensen verre van veilig is. Daarom is hun aanwezigheid en strijd bijzonder sterk. Tot slot ontving de Indiase arts Satendra Singh een award als “buitengewone bondgenoot”, omdat hij zich inzet om te voorkomen dat zijn collega’s interseksualiteit als een ziekte behandelen.
UNDP en ILGA World reiken prijs uit
De International Pride Awards worden uitgereikt door twee gezaghebbende organisaties. UNDP, het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties, en ILGA World, een mondiale koepelorganisatie voor lhbti-bewegingen, staan samen achter de selectie. Daarmee heeft de onderscheiding een duidelijk internationaal en institutioneel gewicht. De combinatie van een VN-organisatie en een mondiale lobbykoepel geeft de awards een uniek politiek profiel.
De uitreiking vond plaats tijdens WorldPride Amsterdam, een van de grootste internationale evenementen voor de lhbtqia+-gemeenschap. Amsterdam ontvangt deze week deelnemers, activisten en politici uit tientallen landen. Bovendien geldt de stad al decennialang als een internationaal symbool van tolerantie en burgerrechten. Echter is de context dit jaar extra geladen, omdat de rechten van lhbti’ers in veel landen onder toenemende druk staan.
Kaapstad neemt het stokje over
Na Amsterdam richt de wereld zijn ogen op een nieuwe gaststad. Kaapstad wordt volgens het ANP-bericht over twee jaar de volgende WorldPride-gastheer, als eerste stad op het Afrikaanse continent. Dat is een historische primeur. Daarmee krijgt de toekenning van de award aan de Zuid-Afrikaanse onderminister Mmapaseka Steve Letsike nog een extra laag: zuidelijk Afrika staat straks letterlijk in de spotlights van de mondiale lhbtqia+-beweging.
Die geografische verschuiving is bovendien meer dan symbolisch. Ze weerspiegelt een groeiend bewustzijn dat de strijd voor gelijkheid niet uitsluitend een westerse aangelegenheid is. Doordat Kaapstad het evenement organiseert, kunnen lokale organisaties, activisten en politici hun agenda nadrukkelijker op de internationale kaart zetten. Dat biedt kansen, maar ook risico’s, want homoseksualiteit is in een groot deel van het Afrikaanse continent nog steeds strafbaar.
Mondiale strijd, lokale helden
De vijf laureaten van de International Pride Awards komen uit vijf verschillende landen op vier continenten. Die geografische spreiding is geen toeval. UNDP en ILGA World kiezen bewust voor winnaars die in verschillende politieke en culturele contexten opereren. Daarmee geven de organisaties een signaal dat de strijd voor mensenrechten geen universeel uniform pad kent, maar juist kracht put uit lokale diversiteit.
Toch verbindt een gemeenschappelijke draad alle vijf winnaars: ze werken in omstandigheden die verre van vanzelfsprekend zijn. Of het nu gaat om een arts in India die strijdt tegen medicalisering van interseksualiteit, of een trans-activist in Oeganda die risico’s neemt voor haar leven, de International Pride Awards erkennen moed boven comfort. Dat gegeven maakt de uitreiking in Amsterdam dit jaar tot een krachtige politieke daad.
WorldPride Amsterdam loopt nog enkele dagen door. De komende dagen staan verdere evenementen, debatten en de befaamde botenparade op het programma. De onderscheiding van COC Nederland en de andere laureaten markeert zo een veelzeggend moment halverwege het evenement, terwijl de internationale aandacht voor de rechten van lhbtqia+-personen onverminderd groot blijft.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl
