Van der Weijden zwemt langs 22 steden voor kinderen met kanker: ´Lang leven voor zich´

Maarten van der Weijden legt volgende week de zwaarste uitdaging van zijn leven af. De oud-olympisch kampioen zwemt in zes dagen 270 kilometer door Nederland, langs 22 steden, om geld in te zamelen voor kinderen met kanker. Dat hij dit zijn laatste grote zwemtocht noemt, maakt de aankondiging extra bijzonder.

Van leukemiepatiënt tot recordzwemmer

Van der Weijden is geen onbekende als het gaat om marathon-inzamelingen. De nu 45-jarige zwemmer werd in 2008 olympisch kampioen op de tien kilometer open water in Beijing. Kort daarvoor, nog als jongvolwassene, werd bij hem leukemie vastgesteld. Hij genas volledig, maar die ervaring liet diepe sporen na. Daarna richtte hij zijn leven bewust in op het terugbetalen van dat geluk.

Na zijn zwemcarrière richtte hij de Maarten van der Weijden Foundation op. Sindsdien haalde hij via grootschalige zwemacties bijna 18 miljoen euro op voor kankeronderzoek. Het meest memorabele moment: de zwemmende Elfstedentocht in 2019, die hij voltooide na een mislukte poging een jaar eerder. In 2018 moest hij die tocht voortijdig staken vanwege ziekte. De combinatie van doorzettingsvermogen en kwetsbaarheid maakte hem tot een van de meest bewonderde sporters van Nederland.

De route: van Vught tot Utrecht

De nieuwe tocht start maandag in Vught, de woonplaats van Van der Weijden. Vandaar trekt hij via een route van 22 steden naar Utrecht. Onderweg passeert hij onder meer Den Bosch, Tilburg, Gouda en Woerden. In totaal moet hij 270 kilometer afleggen in zes dagen, wat neerkomt op gemiddeld 45 kilometer per dag in open water.

Dat is een formidabele afstand. Ter vergelijking: een gemiddeld persoon loopt in een dag nauwelijks 10 kilometer. Van der Weijden zwemt er dus dagelijks bijna vijf keer zoveel. De tocht is bovendien niet alleen fysiek belastend, maar vraagt ook logistiek enorm veel voorbereiding. De route langs 22 steden maakt deze actie tot de langste zwemtocht die hij ooit ondernam, zo benadrukt hij zelf.

Voor het Prinses Máxima Centrum

De opbrengst van de tocht gaat volledig naar het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie in Utrecht. Dat centrum is het enige gespecialiseerde kinderkankerziekenhuis van Nederland. Het centrum richt zich op behandeling, maar ook op wetenschappelijk onderzoek naar de bijwerkingen van die behandelingen, zowel op korte als lange termijn.

Juist dat laatste raakt Van der Weijden diep. Hij genas zelf van leukemie zonder blijvende schade, maar veel kinderen hebben dat geluk niet. “Ik had niet alleen het geluk om te herstellen van kanker, maar ook dat ik geen blijvende schade heb overgehouden aan de behandelingen”, zegt hij. “Veel kinderen hebben dat geluk niet, terwijl zij nog een heel leven voor zich hebben.” Daarom koos hij bewust voor onderzoek naar de gevolgen van kankerbehandelingen bij kinderen, niet alleen naar de ziekte zelf.

Een afscheidstocht vol betekenis

“Ik ga daarom nog één keer een grote zwemtocht maken om hiervoor geld in te zamelen”, zegt Van der Weijden in een toelichting. Hij omschrijft de tocht zelf als zijn langste en laatste grote zwemtocht. Daarmee sluit hij een indrukwekkend hoofdstuk in zijn leven af. Belangrijk om op te merken: hij spreekt over zijn laatste grote zwemtocht, niet over het definitief stoppen met zwemmen of met inzamelacties in andere vormen.

De keuze om te eindigen met de grootste actie ooit is opvallend. Veel atleten bouwen na hun sportcarrière langzaam af. Van der Weijden doet het omgekeerde: hij verhoogt zijn eigen lat voor de laatste keer. Bovendien geeft hij daarmee direct een signaal af over wat hem werkelijk drijft. Het gaat hem niet om prestaties, maar om de kinderen die nu in behandeling zijn en nog decennia met de gevolgen kunnen leven.

Volgen via livestream

Wie de tocht wil meemaken, hoeft niet langs de kant van het kanaal te staan. De actie is live te volgen via een livestream en via sociale media. Eerdere tochten van Van der Weijden trokken grote publieke aandacht, ook online. In 2019 keken honderdduizenden mensen mee toen hij de Elfstedentocht zwemmend voltooide. Die betrokkenheid vertaalt zich direct in donaties, en dat is precies de bedoeling.

De combinatie van spektakel, persoonlijk verhaal en een concreet doel maakt zijn acties effectief. Van der Weijden zelf erkent dat ook, en nuchter als hij is, benoemt hij het direct. Hij zei eerder al dat mensen die hem een aandachtstrekker noemen, hartstikke gelijk hebben. Die eerlijkheid is typerend voor de man. Hij gebruikt de aandacht bewust, als instrument voor een groter doel.

Bijna 18 miljoen euro opgehaald

De Maarten van der Weijden Foundation haalde sinds de oprichting bijna 18 miljoen euro op voor kankeronderzoek. Een concreet streefbedrag voor deze nieuwe tocht is niet bekendgemaakt. Wel is duidelijk dat het geld ditmaal integraal naar het Prinses Máxima Centrum gaat, specifiek voor onderzoek naar de langetermijngevolgen van behandelingen bij kinderen met kanker.

Dat onderzoek is hard nodig. Kinderen die kanker overleven, kunnen tientallen jaren kampen met hartproblemen, vruchtbaarheidsproblemen of cognitieve schade als gevolg van chemotherapie of bestraling. Hoe eerder die behandeling plaatsvindt, hoe langer de gevolgen zich kunnen manifesteren. Van der Weijden wil met zijn tocht direct bijdragen aan het begrijpen en beperken van die schade, zodat overlevers van kinderkanker een volwaardig leven kunnen leiden.

Maandag stapt Maarten van der Weijden het water in bij Vught. Zes dagen later hoopt hij aan te komen in Utrecht, na 270 kilometer en 22 steden. Het is de afsluiting van een bewogen hoofdstuk, maar voor de kinderen in het Prinses Máxima Centrum is het hopelijk een nieuw begin.