Trump heeft nog niet beslist over hervatting Iranoorlog: ‘Mogelijk vóór de Israëlische verkiezingen’

Het Amerikaanse leger maakt zich op voor een mogelijke hervatting van de grootschalige gevechtsoperaties in Iran. Het Pentagon gaf het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) enkele dagen geleden opdracht de voorbereidingen af te ronden, zeggen Amerikaanse functionarissen. Een definitief besluit is er nog niet.

Opvallend is de politieke context. Volgens Amerikaanse en Israëlische bronnen kan een hervatting van de aanvallen plaatsvinden vóór de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen en mogelijk ook vóór de Israëlische verkiezingen. Die vinden een week eerder plaats. Daarmee krijgt de militaire voorbereiding nadrukkelijk een politieke dimensie.

Pentagon rondt voorbereidingen af

Volgens de Amerikaanse functionarissen kreeg CENTCOM het bevel enkele dagen geleden. De opdracht is nadrukkelijk gericht op het afronden van voorbereidingen, niet op het uitvoeren van aanvallen. CENTCOM is het commando dat de Amerikaanse militaire operaties in het Midden-Oosten aanstuurt en is betrokken bij de oorlog tegen Iran.

Het gaat om voorbereidingen voor het hervatten van de grootschalige gevechtsoperaties, wat erop wijst dat die operaties eerder werden onderbroken. De Amerikaanse functionarissen zeggen dat het bevel is gegeven om het leger klaar te laten staan zodra de politieke leiding daartoe besluit. Wanneer dat moment komt, is niet bekend.

Geen datum en geen definitief besluit

Het Pentagon noemde geen concrete datum voor het begin van de aanvallen. Ook heeft president Donald Trump nog geen definitieve besluiten genomen. Het bevel aan CENTCOM betekent dus niet dat de aanvallen binnenkort beginnen. Het geeft de Amerikaanse leiding wel de mogelijkheid snel te handelen wanneer Trump daarvoor kiest.

Die onzekerheid is kenmerkend voor de huidige fase van het conflict. De vredesonderhandelingen tussen Iran en de Verenigde Staten staan op losse schroeven en de situatie in het Midden-Oosten blijft onrustig. Zolang er geen besluit ligt, kunnen beide landen hun posities nog aanpassen, al wijst de militaire voorbereiding op een scenario waarin de diplomatie het aflegt.

Verkiezingen als tijdpad

De verwijzing naar de verkiezingen is de meest opvallende nuance in het verhaal. Amerikaanse en Israëlische bronnen zeggen dat de aanvallen kunnen beginnen vóór de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen. Mogelijk gebeurt dat ook vóór de Israëlische verkiezingen, die een week eerder plaatsvinden dan de Amerikaanse stembusgang.

Dat tijdpad is geen vaststaand feit. Het gaat om een inschatting van de bronnen over wat kan gebeuren, niet om een aangekondigd plan. Toch geeft het aan dat politieke kalenders in beide landen meespelen bij de afweging. Een militaire stap vlak voor een verkiezing heeft immers direct gevolgen voor de binnenlandse politiek.

Overleg op Camp David

Het nationale veiligheidsteam van Trump kwam vrijdag bijeen op Camp David, het buitenverblijf van de Amerikaanse president. Daar werden de oorlog en aanverwante kwesties besproken. De bijeenkomst vond in het geheim plaats en stond onder leiding van vicepresident JD Vance. Over de uitkomst van het overleg is niets bekend.

Dat het team juist nu bijeenkwam, past bij de recente ontwikkelingen. De laatste keer dat een vergelijkbare vergadering werd belegd, was in juni 2025, aan de vooravond van de Israëlische aanval tegen Iran. Een directe lijn tussen die twee momenten is niet aangetoond, maar de bijeenkomst laat zien hoe serieus de volgende stappen worden afgewogen.

Trump en Netanyahu in gesprek

Een dag voor de melding sprak Trump voor de tweede keer in korte tijd met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Daaraan ging een periode van weken met weinig contact vooraf. Volgens een Amerikaanse functionaris ging het gesprek onder meer over de herdenking van de Hamas-aanslag van 7 oktober 2023.

Er werd ook over Iran gesproken, zo blijkt uit de berichtgeving. Wat daarover precies is besproken, is niet bekend. Het hernieuwde contact tussen beide leiders valt samen met de militaire voorbereidingen, maar de bronnen leggen geen verband tussen het gesprek en het bevel aan CENTCOM. Beide ontwikkelingen spelen zich in dezelfde dagen af.

Zware bombardementen verwacht

Als de grootschalige gevechtsoperaties worden hervat, gaat het naar verwachting om zware bombardementen op Iraanse energie-, infrastructuur- en nucleaire doelen. Dat zeggen bronnen. Het zou daarmee gaan om een flinke escalatie ten opzichte van de huidige situatie, waarin de strijd zich vooral rond de Straat van Hormuz en de regio afspeelt.

Een hervatting van de oorlog kan ook de Israëlische verkiezingen beïnvloeden. Iran zou volgens de bronnen waarschijnlijk met honderden ballistische raketten terugslaan. Een nieuwe escalatie zou Netanyahu politiek in de kaart kunnen spelen en zijn tegenstanders ervan kunnen weerhouden hem in de laatste fase van de campagne aan te vallen.

Houthi’s claimen aanval op Riyad

Terwijl de Amerikaanse plannen vorm krijgen, loopt de spanning elders in de regio op. De Houthi’s in Jemen, die banden hebben met Iran, zeggen het King Khalid-vliegveld in de Saoedische hoofdstad Riyad te hebben aangevallen met een ballistische raket. Volgens hun woordvoerder trof de raket het doelwit nauwkeurig en legde ze het luchthavenverkeer plat.

Saoedi-Arabië heeft die claim nog niet bevestigd. Enkele uren eerder meldde het land wel dat bij een aanval op dezelfde luchthaven halverwege de week één persoon was omgekomen. De Houthi’s herhaalden bovendien hun oproep aan alle luchtvaartmaatschappijen om niet meer door het Saoedische luchtruim te vliegen. Alleen het luchtruim boven Mekka en Medina is uitgezonderd.