Een recent rapport van het Trimbos-instituut en de Universiteit Utrecht laat zien dat Nederlandse jongeren de afgelopen vier jaar negatiever zijn gaan denken over homoseksualiteit. Diezelfde week plaatste influencer en rapper Défano Holwijn een video op Instagram waarin hij het opneemt voor de queer-gemeenschap. Beide ontwikkelingen vielen kort na elkaar, al is uit de berichtgeving niet op te maken of Holwijns video een directe reactie op het rapport was.
Het onderzoek van Trimbos en de Utrechtse universiteit brengt forse cijfers naar buiten. Het percentage jongens op middelbare scholen dat positief staat tegenover homoseksualiteit daalde van 40 naar 22 procent, bijna een halvering. Bij meisjes zakte dat percentage van 78 naar 51 procent. De cijfers wijzen op een duidelijke verschuiving in de houding van scholieren tegenover lhbti-acceptatie binnen een periode van vier jaar.
Wat Holwijn precies zegt in zijn video
In zijn Instagram-video richt Holwijn zich op mensen die zich storen aan de zichtbaarheid van homoseksualiteit. Hij zegt dat homoseksualiteit “geen corona” is en “niet besmettelijk”. Volgens hem gedragen sommige mensen zich alsof “de vrijheid, zichtbaarheid, of de aanwezigheid van homoseksuele mensen iets van hen afpakt”. Hij vraagt zich vervolgens hardop af wat dat dan precies zou moeten zijn.
Holwijn haalt ook veelgehoorde vragen aan, zoals waarom er wel een Pride-vlag bestaat maar geen hetero-vlag, of waarom er een vrouwendag is zonder mannendag. Daarop reageert hij: “Niet alles wat voor een minderheid bestaat, heeft automatisch een tegenhanger nodig voor de meerderheid.” Hij voegt daaraan toe: “Je strijdt niet voor jezelf, je protesteert voor de ruimte van een ander.”
Kritiek op wat volgens Holwijn de norm is
De rapper wijst er in zijn video op dat heteroseksualiteit volgens hem juist alomtegenwoordig is, zonder dat mensen dat zo ervaren. “Weet je wat echt door je strot wordt geduwd? Heteroseksualiteit. Maar je ziet het niet omdat het de norm is”, zegt hij. “Je stoort je vooral aan dingen waar je niet aan gewend bent of dingen waar je niet aan wil wennen.”
Holwijn koppelt zijn boodschap ook aan de opvoeding van kinderen. Hij stelt dat kinderen tegenwoordig “niet meer worden opgevoed door hun ouders, maar door TikTok en de manosphere”. Daarmee wijst hij naar online cultuur en sociale media als factor achter veranderende opvattingen bij jongeren, zonder dat hij dit expliciet koppelt aan de cijfers uit het Trimbos-rapport.
Slotboodschap over regenboog en haat
Holwijn sluit zijn video af met een uitspraak die de kern van zijn boodschap samenvat: “Onthoud: regenboog doet niemand pijn, maar je haat soms wel.” Met die zin zet hij een scherpe tegenstelling neer tussen zichtbaarheid van de queer-gemeenschap enerzijds en negatieve reacties daarop anderzijds.
Context van het Trimbos-onderzoek
De onderzoekers verbonden de daling aan bredere maatschappelijke signalen die zij bij scholieren waarnemen, al werden in de berichtgeving geen specifieke verklaringen voor de trend genoemd. De cijfers gelden voor jongeren op middelbare scholen en betreffen een periode van vier jaar, waarbij zowel bij jongens als bij meisjes een duidelijke terugval in acceptatie zichtbaar is. Dat de daling bij beide groepen optreedt, wijst volgens het rapport op een breder patroon binnen het voortgezet onderwijs, ongeacht geslacht.
Het rapport van het Trimbos-instituut en de Universiteit Utrecht verscheen eerder in dezelfde week als Holwijns video. Het onderzoek richtte zich specifiek op de houding van jongeren op middelbare scholen tegenover homoseksualiteit, en constateerde een duidelijke daling in acceptatie bij zowel jongens als meisjes over een periode van vier jaar. De onderzoekers noemden dit een negatieve trend, al biedt de beschikbare berichtgeving geen nadere toelichting op mogelijke oorzaken achter deze verschuiving.
Het Instagram-account van Holwijn vermeldt in de profielomschrijving 487.000 volgers, 812 gevolgde accounts en 3.501 geplaatste berichten. Die cijfers geven een indicatie van het potentiële bereik van zijn boodschap over lhbti-acceptatie op het platform.
Bereik van Holwijn als influencer
Défano Holwijn wordt in de berichtgeving zowel als influencer als rapper aangeduid. Zijn Instagram-account, waarop hij de video plaatste, vermeldt in de profielomschrijving een bereik van honderdduizenden volgers. Daarmee bereikt zijn boodschap over lhbti-acceptatie een aanzienlijk publiek, al is niet bekend hoe vaak de specifieke video is bekeken of gedeeld.
Geen directe koppeling tussen video en rapport
Hoewel de video van Holwijn en het Trimbos-rapport in dezelfde week naar buiten kwamen, bevestigt de berichtgeving niet dat Holwijn zijn video maakte als directe reactie op de onderzoeksresultaten. Beide ontwikkelingen raken wel aan hetzelfde thema: de veranderende houding tegenover homoseksualiteit in Nederland, gezien vanuit twee verschillende invalshoeken. Het onderzoek brengt de trend onder jongeren in kaart, terwijl Holwijn vanuit zijn positie als publieke figuur een tegengeluid laat horen richting zijn achterban.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl, RTL Nieuws
