Russische aanvallen op Oekraïne hebben opnieuw een bloedige nacht achtergelaten. Daags na de aanval op een winkelcentrum in Pavlohrad, waarbij meerdere mensen het leven lieten en tientallen gewonden vielen, escaleerde de situatie in de nacht van vrijdag op zaterdag verder. Tegelijkertijd stuurde Vladimir Poetin een harde boodschap naar Europese leiders over een mogelijke troepsinzet op Oekraïens grondgebied.
Stad onder vuur: Pavlohrad zwaar getroffen
De aanvallen op Pavlohrad begonnen donderdag overdag, op een moment dat de straten vol mensen waren. Een Russische aanval trof een winkelcentrum in het centrum van de stad. Volgens Oekraïense autoriteiten kwamen daarbij vijf mensen om het leven en raakten 67 anderen gewond. Onder de gewonden bevonden zich drie tieners. Bovendien raakten ook twee hulpverleners gewond toen zij ter plaatse kwamen om slachtoffers te helpen.
De aanval op het winkelcentrum was echter slechts een onderdeel van een bredere reeks aanvallen op de stad. Gouverneur Oleksandr Hanzha meldde dat vijf stadsdelen van Pavlohrad werden getroffen door drones, artillerie en luchtbommen. In totaal raakten daarbij 76 mensen gewond. Persbureau Reuters meldde dat het totale dodental bij de aanvallen op Pavlohrad mogelijk op zeven uitkomt, al is dat getal nog niet officieel bevestigd door de autoriteiten.
Welk type wapen het winkelcentrum exact trof, was op het moment van publicatie nog niet officieel vastgesteld. Toch wezen meerdere bronnen op het toenemende gebruik van zogenoemde glij- of zweefbommen. Deze wapens hebben een korter bereik dan conventionele raketten, maar zijn goedkoper te produceren. Ze worden gelanceerd vanuit vliegtuigen boven Russisch grondgebied of boven door Rusland bezet gebied. Pavlohrad werd op 20 juli voor het eerst getroffen door zo’n glijbom.
Van relatief veilig naar schietschijf
Pavlohrad geldt als een belangrijk spoor- en logistiek knooppunt voor het oosten van Oekraïne. De stad ligt op ongeveer 75 kilometer van de frontlinie. Lange tijd gold het als een relatief veilige haven voor mensen die vluchtten voor de strijd in het oosten. Volgens The Kyiv Independent is die situatie de afgelopen maanden drastisch veranderd, omdat Rusland zijn aanvalsradius steeds verder uitbreidt naar gebieden die voorheen buiten schot bleven.
Ook Soemy getroffen: patroon van aanvallen op burgers
De aanval op Pavlohrad stond niet op zichzelf. Een dag eerder trof een Russische droneaanval opnieuw een winkelcentrum in de stad Soemy. Dat was hetzelfde winkelcentrum dat woensdag ook al werd geraakt. Bij die eerdere aanval kwamen twee mensen om en raakten twintig anderen gewond. Daarna volgde dus opnieuw een treffer op dezelfde locatie. Rusland ontkent dat het gericht burgerdoelen aanvalt, maar de reeks incidenten toont een ander beeld.
Bovendien kwamen in de nacht van vrijdag op zaterdag zeker drie mensen om het leven bij nieuwe Russische aanvallen op Oekraïne, aldus het Algemeen Dagblad. Details over de exacte locaties en omstandigheden van die nachtelijke aanvallen worden nog onderzocht door de Oekraïense autoriteiten.
Zelensky spreekt van ‘Russisch terrorisme’
Volodymyr Zelensky reageerde scherp op de aanval op het winkelcentrum in Pavlohrad. Via Telegram schreef hij: “De wereld ziet wat Rusland doet. We werken zo goed mogelijk samen met onze partners om Oekraïners te beschermen tegen dit soort Russisch terrorisme.” Daarmee herhaalde Zelensky zijn oproep aan westerse bondgenoten om meer steun te leveren voor de verdediging van zijn land. Zijn boodschap klonk daags na een reeks aanvallen die opnieuw duidelijk maakten hoe kwetsbaar Oekraïense steden zijn, ook op ruime afstand van de frontlinie.
Poetin stuurt harde boodschap richting Europa
Terwijl de aanvallen voortduurden, liet Poetin van zich horen op het diplomatieke vlak. De Russische president waarschuwde dat elke inzet van Europese troepen op Oekraïens grondgebied neerkomt op “een oorlog tegen Rusland”. Daarmee reageerde hij op de discussie die in diverse Europese hoofdsteden wordt gevoerd over een mogelijke vredesmacht of militaire aanwezigheid in Oekraïne. Poetin formuleerde zijn standpunt als een absolute grens: wie troepen stuurt, kiest partij in het conflict.
De uitspraak van Poetin valt samen met een periode van toenemende druk op Europese leiders. Verschillende landen, waaronder Frankrijk, onderzoeken de mogelijkheid om een stabilisatiemacht te sturen als er ooit een staakt-het-vuren komt. Echter, Rusland maakt nu al duidelijk zo’n stap als een oorlogsdaad te beschouwen. Daarmee vergroot Moskou de diplomatieke druk op Europa, juist op het moment dat de humanitaire situatie in Oekraïne verslechtert.
Druk op bondgenoten neemt toe
De combinatie van escalerende aanvallen op burgerdoelen en de scherpe waarschuwing van Poetin zet Europese bondgenoten verder onder druk. Enerzijds groeit de roep om meer militaire steun aan Oekraïne, omdat steden als Pavlohrad en Soemy zwaarder worden geraakt dan ooit. Anderzijds probeert Moskou via harde taal elke Europese betrokkenheid te ontmoedigen. Het verscherpte gebruik van glijbommen, die goedkoper zijn dan raketten maar nauwkeuriger kunnen worden ingezet vanuit veilig Russisch luchtruim, suggereert bovendien dat Rusland zijn aanvalscapaciteit stelselmatig uitbreidt.
De situatie in Oekraïne blijft voorlopig uiterst gespannen. Oekraïense autoriteiten onderzoeken nog de precieze omstandigheden van de nachtelijke aanvallen en werken aan hulpverlening aan de slachtoffers. Intussen volgen Europese en westerse leiders de ontwikkelingen op de voet. De aanvallen op winkelcentra in Pavlohrad en Soemy, allebei overdag en vol bezoekers, laten zien dat gewone Oekraïners steeds kwetsbaarder worden naarmate Rusland zijn aanvallen verder richt op gebieden die tot voor kort buiten bereik leken.
