Schrijfster en cabaretière Paulien Cornelisse is woensdag 30 september 2026 op 50-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van kanker. Ze overleed in het Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis in Amsterdam. Haar nieuwe voorstelling Waar was ik gebleven, waar ze zelf zichtbaar naar uitkeek, komt er daardoor niet meer. Haar laatste woorden in het openbaar gaan over taal, over blijdschap en over vooruitkijken.
Een voorstelling die er niet meer komt
Het laatste bericht dat Cornelisse op Instagram plaatste, krijgt na haar overlijden een extra emotionele lading. Ze had op dat platform ruim 82.000 volgers. Bij een foto schreef ze: “Waar was ik gebleven.” Daarna vervolgde ze: “Ik heb er zin in om in de herfst deze nieuwe voorstelling (Waar was ik gebleven) in het decor van de musical Cabaret te spelen in het DeLaMar-theater. Wellicht tot dan! Dan weet ik misschien weer waar ik gebleven was.”
Dat ‘wellicht’ blijkt nu pijnlijk. Onder het bericht reageren veel volgers geschokt en verdrietig op het nieuws. Voor veel mensen is dat bericht het laatste contact dat zij met haar hadden.
De afgelasting van DeLaMar
Eerder op de dag meldde theater DeLaMar al dat de voorstelling van Cornelisse niet kon doorgaan. Het theater schreef: “Tot onze grote spijt kan de voorstelling van Paulien Cornelisse in DeLaMar niet doorgaan.” Het voegde daaraan toe: “Haar gezondheid en daarmee haar energie laten het de komende tijd niet toe om op het podium te staan. We betreuren het zeer. Paulien zelf ook.”
Niet lang daarna werd haar overlijden bekend. Het management van Cornelisse maakte het nieuws woensdagmiddag bekend, samen met haar uitgeverij. Ze stierf in het bijzijn van haar geliefden.
Haar laatste column en televisiewoorden
Ook buiten het theater bleef Cornelisse tot het einde schrijven. In haar laatste column voor de Volkskrant, vorige week, verbaasde ze zich over het woord ‘apegapen’. Ze schreef over een behandeling met een infuus: “Ik krijg een infuus en lig daarna een tijdje op apegapen. Dan heb je verder in weinig dingen zin, behalve nadenken over het woord ‘apegapen’. Gapen apen veel? Ik stel mij een gapende aap voor; ik denk dat apen niet per se veel, maar wel altijd vol overgave gapen.”
Zelfs haar ziekte benaderde ze dus met dezelfde nieuwsgierigheid waarmee ze al jaren naar taal keek. Voor de Volkskrant schreef ze columns van precies 150 woorden.
Openhartig bij De Slimste Mens
Ook op televisie was Cornelisse deze weken nog te zien. Ze was jurylid in De Slimste Mens. In de eerste aflevering, die deze zomer werd opgenomen, sprak ze openhartig over haar ziekte. Ze zei dat het gevoel wisselt: “Het wisselt een beetje per dag, maar het overheersende gevoel nu is toch wel onwijze blijdschap dat ik hier mag zijn.”
Vorige week legde ze als jurylid ook uit waar haar liefde voor taal vandaan komt. “Als je van taal houdt, hoef je je nooit te vervelen”, zei ze. Ze lichtte toe: “Je bent ergens, je hoort mensen praten, en dan kun je gaan denken: ‘Waarom zegt diegene dat zo? Wat leuk’, of: ‘Wat raar, maar wat bedoelt diegene echt?’” Taal bestuderen was voor haar naar eigen zeggen een soort manier van leven geworden.
Behandeling sinds 2024
Cornelisse kreeg in 2024 de diagnose kanker en werd sindsdien behandeld. Ook dit jaar onderging ze chemotherapie. Bij haar overlijden was ze 50 jaar. Haar ziekte hield haar niet weg van het werk: ze bleef schrijven en was nog zichtbaar op televisie.
Jetten: ‘Scherp, grappig en ontzettend lief’
Onder de vele reacties was die van premier Rob Jetten. Hij leerde haar kennen tijdens De Slimste Mens en noemde haar overlijden “ontzettend verdrietig nieuws”. Op sociale media schreef hij: “Tijdens De slimste mens leerde ik Paulien voor én achter de schermen kennen als scherp, grappig en ontzettend lief.” Hij voegde toe: “Ik koester de mooie herinneringen aan onze gesprekken en haar geweldige gevoel voor taal en humor.”
Jetten schreef verder: “De strijd tegen kanker mocht ze niet winnen, maar de impact die zij gemaakt heeft met haar woorden, verhalen en voorstellingen leeft voort. Veel sterkte en liefde voor haar familie, vrienden en iedereen die haar liefhad.”
Halsema leest uit Cornelisse’s bestseller
De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema stond woensdagmiddag in de gemeenteraad stil bij het overlijden van Cornelisse. Zij las een citaat voor uit Taal is zeg maar echt mijn ding: “Uiteindelijk is maar heel weinig écht belangrijk. Liefde. Dood. Sex. Eten. Vriendschap. Infrastructuur. Mededogen. Bruistabletten. Minderen. Verrekijkers.”
Van Dagbraken tot een bestseller
Cornelisse werd op 24 februari 1976 geboren in Amsterdam en groeide daar op. Ze studeerde psychologie aan de Universiteit van Amsterdam en eind jaren negentig ook in Hiroshima. Haar carrière begon in de cabaretwereld. In 2008 ging haar eerste programma Dagbraken in première, waarvoor ze de Neerlands Hoop-cabaretprijs kreeg.
De jury zei toen dat er een “gewoon mens” op het podium stond. “Maar zij is tegendraads en vernieuwend en heeft een verrassend originele geest, waaruit eigenzinnige humor rond taal en bizarre vondsten ontspruiten.”
Bij het grote publiek werd ze bekend in 2009 met Taal is zeg maar echt mijn ding, waarin ze taalverschijnselen als de populariteit van het woord ‘ding’ besprak. Het boek werd een bestseller. In 2018 verscheen een gelijknamige verfilming met Fockeline Ouwekerk in de hoofdrol. Ook het latere boek En dan nog iets sloeg aan; van beide boeken werden honderdduizenden exemplaren verkocht.
Japan als tweede liefde
Naast taal fascineerde Japan haar altijd. In 2018 presenteerde ze voor de VPRO de vierdelige documentaireserie Tokidoki, vernoemd naar haar lievelingswoord uit het Japans, dat ‘soms’ betekent. In 2020 volgde een tweede seizoen. Ze wilde laten zien dat het land niet zo vreemd is als veel Nederlanders denken.
Met haar overlijden eindigt een loopbaan die taal, humor en verwondering verbond. Haar nieuwe voorstelling blijft ongespeeld, maar haar boeken, columns en televisiewerk blijven.
