In minder dan twee dagen tijd kostte het gevecht om een van de meest strategische waterwegen ter wereld al 81 mensenlevens. Houthi-rebellen voerden aanvallen uit langs de Jemenitische kust, met als doel de havenstad Mokka volledig af te snijden van gebieden onder regeringscontrole. Achter het hoge dodental schuilt een militaire strategie die de hele regio kan raken.
Offensief langs de kust begon donderdag
Volgens militaire en medische bronnen in Jemen zijn sinds donderdag 81 mensen omgekomen bij gevechten tussen Houthi’s en regeringstroepen. De gevechten braken uit nadat de rebellen aanvallen uitvoerden op meerdere kustgebieden in het westen van het land. Het doel was duidelijk: controle krijgen over de omgeving van de zeestraat Bab al-Mandeb. Die waterweg verbindt de Rode Zee met de Golf van Aden en is van immens belang voor de wereldwijde scheepvaart.
De Houthi-beweging, die grote delen van het noorden van Jemen beheerst, heeft met dit nieuwe offensief de frontlinies in het westen van het land aanzienlijk verschoven. Regeringstroepen probeerden de opmars te stuiten, maar de rebellen slaagden er volgens bronnen in om verhoogde posities te veroveren. Vanuit die hogere ligging hebben de Houthi’s nu rechtstreeks zicht op overheidsposities nabij de Rode Zee.
Mokka in het vizier van de rebellen
De stad Mokka speelt een centrale rol in de huidige strijd. Militaire bronnen melden aan persbureau AFP dat het offensief erop gericht is deze door de regering gecontroleerde havenstad af te snijden. Daarna willen de Houthi’s oprukken naar gebieden die grenzen aan Bab al-Mandeb. Die stap zou hun strategische positie in de regio drastisch versterken.
Bovendien hebben de rebellen de afgelopen weken al herhaaldelijk Saudische schepen aangevallen. Dat patroon past in een bredere campagne waarbij de Houthi’s hun invloed over de westelijke kustvlakte proberen uit te breiden. De verovering van verhoogde posities geeft hen daarvoor nu extra slagkracht. Vanuit deze locaties kunnen zij immers schepen in de omgeving van de Rode Zee rechtstreeks onder vuur nemen, aldus een militaire bron.
Bab al-Mandeb: meer dan een zeestraat
Bab al-Mandeb is een van de drukste scheepvaartroutes ter wereld. De zeestraat, die het Arabisch Schiereiland scheidt van de Hoorn van Afrika, is nauwelijks 30 kilometer breed op het smalste punt. Elke dag passeren er tientallen grote vrachtschepen en tankers. Controle over deze doorgang geeft militaire en economische macht over een enorm deel van de mondiale handel.
Daarnaast is Bab al-Mandeb door de blokkade van de Straat van Hormuz nog belangrijker geworden. Olie uit Saudi-Arabië maakt nu vaker gebruik van deze route als alternatief. Dat maakt de zeestraat niet alleen militair interessant, maar ook economisch van groot belang voor producerende landen en importeurs wereldwijd. Wie Bab al-Mandeb beheerst, heeft een stevige vinger in de pap bij de energievoorziening van grote delen van Europa en Azië.
Dodental weerspiegelt ernst van de strijd
Het dodental van 81 slachtoffers in minder dan twee etmalen tekent hoe hevig de gevechten zijn. De militaire en medische bronnen gaven geen uitsplitsing van het aantal slachtoffers per partij. Ook is onduidelijk of er burgerslachtoffers bij zijn. Bovendien is niet vast te stellen of alle genoemde bronnen volledig onafhankelijk en geverifieerd zijn. Dat maakt voorzichtigheid geboden bij het interpreteren van de precieze aantallen.
Toch laat het hoge cijfer zien dat de gevechten een schaal hebben bereikt die de regio ernstig destabiliseert. Humanitaire organisaties waarschuwden al langer voor de kwetsbare situatie van burgers in het westen van Jemen. De havenstad Mokka is bovendien een aanvoerroute voor humanitaire hulpgoederen. Een blokkade van die stad zou de humanitaire situatie verder verslechteren.
Regionale gevolgen reiken verder dan Jemen
De opmars van de Houthi’s richting Bab al-Mandeb heeft potentieel verstrekkende gevolgen voor de hele regio. Saudi-Arabië, dat al jaren militair betrokken is bij het conflict in Jemen, staat opnieuw voor een directe dreiging aan zijn grenzen. De aanvallen op Saudische schepen in de voorbije weken laten zien dat de rebellen bereid zijn om de confrontatie ook op zee aan te gaan.
Bovendien valt dit offensief samen met bredere spanningen in het Midden-Oosten. De blokkade van de Straat van Hormuz heeft de energieroutes in de regio al onder druk gezet. Een nieuwe dreiging bij Bab al-Mandeb zou de instabiliteit verder vergroten. Internationale partijen volgen de situatie nauwgezet, omdat een escalatie directe gevolgen kan hebben voor de wereldwijde energieprijzen en scheepvaartroutes.
Strijd is verre van voorbij
De gevechten in Jemen duren voort. Regeringstroepen proberen de oprukkende Houthi-strijders te stoppen, maar de rebellen hebben inmiddels strategisch gunstige posities ingenomen. Of zij daadwerkelijk de volledige controle over de omgeving van Bab al-Mandeb zullen veroveren, is nog onzeker. Militaire bronnen spreken van een voortdurende opmars, maar de situatie op de grond is volatiel en kan snel veranderen.
Intussen blijft het dodental stijgen. Wat begon als een serie aanvallen op kustgebieden, is uitgegroeid tot een van de bloedigste episodes in het conflict in dit verscheurde land. De wereld kijkt toe hoe de strijd om Bab al-Mandeb zich verder ontwikkelt, wetende dat de uitkomst gevolgen heeft die ver buiten de grenzen van Jemen voelbaar zullen zijn.
