Het gaat financieel gezien de verkeerde kant op voor steeds meer Nederlandse huishoudens. Nibud, het voorlichtingsinstituut voor budgetadvies, signaleert op basis van grootschalig onderzoek dat meer gezinnen en alleenstaanden moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. Bovendien maken steeds meer mensen zich vrijwel constant zorgen over hun financiële situatie. De uitkomsten vormen een serieus signaal voor beleidsmakers en hulpverleners.
Onderzoek onder ruim 2500 Nederlanders
Nibud voerde het onderzoek uit onder ruim 2500 Nederlanders en brengt daarmee een breed beeld in kaart van de financiële beleving in het land. De resultaten laten een duidelijke neerwaartse trend zien. Niet alleen het daadwerkelijk rondkomen vormt een probleem, ook de beleving verslechtert. Mensen maken zich vaker en intensiever zorgen over hun portemonnee, en dat heeft directe gevolgen voor hun dagelijks leven.
Het instituut uit Utrecht is al decennialang actief op het gebied van financiële voorlichting en budgetadvies. De uitkomsten van dit nieuwe onderzoek gelden als een officieel signaal aan de samenleving. Nibud maakt regelmatig de balans op van de financiële gezondheid van Nederlandse huishoudens, en de bevindingen worden breed opgepikt door media zoals RTL Nieuws en De Telegraaf.
Jongvolwassenen bijzonder kwetsbaar
Volgens berichtgeving van RTL Nieuws zijn het vooral jongvolwassenen die hard worden geraakt door de verslechterende financiële situatie. Ook huishoudens met een laag of wisselend inkomen raken sneller in de knel. Dat is een zorgwekkende combinatie, omdat juist deze groepen minder financiële buffers hebben om tegenvallers op te vangen.
Jongvolwassenen staan voor specifieke uitdagingen. Ze betalen vaak hoge huren op een krappe woningmarkt, hebben nog geen grote spaarpot opgebouwd en werken soms in flexibele banen met wisselende inkomsten. Daarom zijn zij extra gevoelig voor financiële druk. Een onverwachte rekening, een tijdelijke terugval in inkomen of stijgende vaste lasten kunnen snel leiden tot problematische situaties.
Groeiende zorgen over de toekomst
Wat opvalt in het onderzoek van Nibud, is niet alleen dat meer mensen moeilijk rondkomen. Minstens zo veelzeggend is dat steeds meer Nederlanders zich vrijwel altijd zorgen maken over hun financiële situatie. Dat constante gevoel van financiële onzekerheid heeft gevolgen die verder reiken dan de portemonnee. Langdurige financiële zorgen kunnen leiden tot slaapproblemen, stress en psychische klachten.
Bovendien zorgt aanhoudende geldzorg voor sociaal isolement. Mensen durven minder snel af te spreken, vermijden sociale situaties die geld kosten en trekken zich terug. Dat maakt de problematiek veelzijdiger dan puur economisch. Nibud benadrukt dan ook dat financiële problemen zelden op zichzelf staan, maar verweven zijn met gezondheid en welzijn.
Wat dit betekent voor huishoudens in de praktijk
Voor veel huishoudens betekent moeilijk rondkomen dat er scherpe keuzes gemaakt moeten worden. Boodschappen worden zorgvuldig afgemeten, uitstapjes worden geschrapt en grotere uitgaven zoals onderhoud of nieuwe kleding worden uitgesteld. Dat zijn aanpassingen die op korte termijn werken, maar op termijn hun tol eisen. Zeker als de druk langdurig aanhoudt, wordt de situatie steeds moeilijker te doorbreken.
Huishoudens met een wisselend inkomen, zoals zelfstandigen of mensen met een nuluren- of oproepcontract, lopen bovendien het risico dat ze van maand tot maand niet weten waar ze aan toe zijn. Dat maakt budgetteren extra lastig. Nibud adviseert deze groepen al langer om met een buffer te werken, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan als er simpelweg te weinig geld binnenkomt.
Bredere context van stijgende kosten
De bevindingen van Nibud staan niet op zichzelf. De afgelopen jaren kampten veel Nederlandse huishoudens met forse kostenstijgingen op het gebied van energie, boodschappen en huur. Hoewel de inflatie inmiddels is afgenomen, voelen veel mensen de gevolgen nog steeds in hun dagelijkse budget. Eerder werd er een geleidelijke verbetering van de financiële situatie gesignaleerd, maar het nieuwe onderzoek wijst er op dat die verbetering kwetsbaar was.
Bovendien speelt de koopkracht een centrale rol. Hoewel lonen in sommige sectoren zijn gestegen, compenseert dat voor een deel van de bevolking onvoldoende. Vaste lasten zijn hoog gebleven, en voor mensen met een laag inkomen of uitkering is de marge om te bezuinigen vrijwel nul. Daardoor blijft de financiële druk voor kwetsbare huishoudens groot, ook als macro-economische cijfers een positiever beeld schetsen.
Nibud roept op tot actie en bewustwording
Met het publiceren van dit onderzoek roept Nibud aandacht op voor de groeiende groep Nederlanders die financieel kwetsbaar is. Het instituut pleit al langere tijd voor betere financiële educatie en toegankelijke hulpverlening. Wie vroeg signalen opvangt en op tijd hulp zoekt, heeft meer kans om erger te voorkomen. Toch weten veel mensen niet waar ze terecht kunnen, of ze schamen zich te veel om stap te zetten.
Gemeenten, hulpverleners en werkgevers spelen daarin een belangrijke rol. Door tijdig het gesprek te voeren over geldzorgen en laagdrempelige ondersteuning te bieden, kunnen problematische schulden mogelijk worden voorkomen. Het Nibud-rapport is daarmee niet alleen een analyse van de huidige situatie, maar ook een oproep aan iedereen die een rol kan spelen in het verbeteren ervan.
Het onderzoek verscheen op 23 juni 2026 en werd breed opgepikt door Nederlandse media. De komende periode zal duidelijk worden of beleidsmakers concrete stappen ondernemen naar aanleiding van de bevindingen van Nibud. Gezien de urgentie van de signalen lijkt actie in ieder geval hard nodig.
Bronnen en credits
Bronnen: Nieuws.nl, RTL Nieuws, Telegraaf.nl
