Het gebruik van contant geld neemt in Nederland steeds verder af. Steeds vaker betalen mensen met hun pinpas, telefoon of smartwatch. Sommige winkels gaan zelfs zover dat ze alleen nog maar pinbetalingen accepteren en geen contant geld meer aannemen. Dit roept de vraag op of dat eigenlijk wel mag.
Zorgen over de afname van cashbetalingen
In 2023 uitte De Nederlandsche Bank haar zorgen over het feit dat steeds meer winkels contant geld weigeren. Toch blijkt uit onderzoek dat het aantal winkels dat cash accepteert, gelijk is gebleven. Slechts vier procent van de consumenten kwam in een situatie terecht waarin alleen met pin betaald kon worden. Hoewel het lijkt alsof contant geld steeds minder wordt gebruikt, blijft het voor een grote groep Nederlanders een belangrijk betaalmiddel.
Winkeliers bepalen zelf welke betaalmiddelen ze aannemen
Het antwoord op de vraag of winkels contant geld mogen weigeren, is simpel: ja, dat mogen ze. Winkeliers zijn vrij om zelf te bepalen welke betaalmiddelen ze accepteren. Dit betekent dat een winkel zowel contant geld als pinbetalingen kan weigeren, zolang dit maar duidelijk wordt aangegeven.
Een winkelier is echter wel verplicht om klanten hierover te informeren. Dit gebeurt meestal via een sticker bij de ingang of op de kassa. Als nergens staat aangegeven dat contant geld niet wordt aangenomen, kan een klant in principe eisen dat de winkel de betaling in cash alsnog accepteert.
De redenen waarom contant geld vaak wordt geweigerd
Er zijn verschillende redenen waarom sommige winkels ervoor kiezen om geen contant geld meer aan te nemen. Veiligheid speelt hierbij een grote rol. Door geen cash in de kassa te hebben, is de kans op een overval een stuk kleiner. Ook efficiëntie is een belangrijke factor. Pinnen gaat sneller dan betalen met contant geld en voorkomt lange wachtrijen. Daarnaast speelt administratie mee, omdat winkels contant geld moeten tellen en storten bij de bank, wat extra tijd en kosten met zich meebrengt.
Sommige ondernemers weigeren contant geld vanwege hygiëne. Sinds de coronapandemie kiezen sommige winkels ervoor om alleen contactloos betalen toe te staan, zodat er minder fysiek geld wordt aangeraakt. Dit verkleint de kans op besmettingen via geld dat door veel handen gaat.
Niet alle munten en biljetten worden altijd geaccepteerd
Winkels mogen niet alleen kiezen of ze contant geld aannemen, maar ook welke munten en biljetten ze wel of niet accepteren. Veel winkels weigeren bijvoorbeeld 1- en 2-eurocenten, ondanks dat dit nog steeds wettige betaalmiddelen zijn. De meeste winkels ronden bedragen af omdat deze munten nauwelijks meer in omloop zijn.
Sommige winkels weigeren ook grote biljetten, zoals die van 100, 200 of 500 euro. Dit doen ze voornamelijk vanwege de veiligheid en het risico op vals geld. Grote biljetten worden minder vaak gebruikt en kunnen problemen opleveren bij het wisselen.
De houding van de overheid ten opzichte van contant geld
Het kabinet schrijft niet voor of een winkelier contant geld moet accepteren. Dit betekent dat ondernemers zelf mogen bepalen welke betaalmiddelen ze aannemen. Toch moedigt de overheid winkels aan om cashbetalingen niet volledig uit te bannen.
Hoewel het gebruik van contant geld afneemt, is het voor een deel van de bevolking nog altijd een essentieel betaalmiddel. Niet iedereen heeft een pinpas of toegang tot digitale betaalmethoden. Daarom blijft het belangrijk dat contant geld een optie blijft, ondanks de toenemende digitalisering van betalingen.
