Even tot Hier maakt oorlog tastbaar met ambulanceactie: ‘Je wordt ineens veel strijdbaarder’

Het satirische BNNVARA-programma Even tot Hier heeft donderdagavond de Televizier-Ring Impact gewonnen. De prijs ging naar de inzamelingsactie voor ambulances en medische hulpgoederen voor Oekraïne. De onderscheiding werd uitgereikt tijdens het Gouden Televizier-Ring Gala in Koninklijk Theater Carré in Amsterdam.

Opvallend is wat de actie met de makers zelf deed. Niels van der Laan en Jeroen Woe vertelden op de rode loper dat zij er strijdbaarder door zijn geworden. Met de actie werd ruim 3 miljoen euro opgehaald, een bedrag dat het programma ver voorbij het gewone televisiemaken tilde.

Cabaretiers worden strijdbaarder

Op de rode loper van het gala vertelden de twee cabaretiers wat de actie bij hen teweegbracht. “Dan zie je de beelden en krijg je de dankbetuigingen van die soldaten daar”, zeiden ze. Daardoor werden zij zich gaandeweg meer bewust van de oorlog in Oekraïne.

“Dus langzaam gedurende de actie werden wij ons ook bewuster van die oorlog. En ook word je ineens veel strijdbaarder”, aldus de makers. Het gevoel van betrokkenheid groeide dus tijdens de actie zelf, en niet pas daarna. Voor een programma dat wekelijks de actualiteit op de hak neemt, was dat een opvallende verschuiving.

Een oorlog die concreet werd

Volgens de makers maakte de inzamelingsactie het conflict tastbaarder. “Een oorlog is ook zo’n bijna abstract begrip. Het is zo’n groot begrip”, vertelden zij. Dat veranderde zodra er een concrete vraag op tafel lag.

“En als Oleg dan zegt: er zijn ambulances nodig, dan wordt het ineens concreter”, zeiden de makers. Een duidelijk doel, een herkenbaar gezicht en een praktisch voorwerp maakten het verschil. Kijkers hoefden zich geen oorlog meer voor te stellen, maar konden helpen met iets wat ze konden begrijpen.

Accordeonist als gezicht van de actie

De inzamelingsactie heet TATU, een afkorting van Transport Ambulances To Ukraine. Het gezicht van de actie was de in Nederland wonende Oekraïense accordeonist Oleg Lysenko. Hij kwam in het programma aan het woord om kijkers over de streep te trekken.

Lysenko keerde volgens de aanwijzingen in iedere aflevering van Even tot Hier terug om kijkers aan te moedigen te doneren. Dat bleek effectief: aan het einde van het seizoen stond de teller op ruim 3 miljoen euro, een bedrag dat alle verwachtingen overtrof. Daarmee lieten Van der Laan, Woe en Lysenko zien hoeveel een televisieprogramma in beweging kan zetten.

De oproep om te doneren werd vorig najaar in Even tot Hier gedaan. Met het geld worden ambulances en medische apparatuur gekocht voor het door oorlog getroffen land. Lysenko was ook bij het gala aanwezig en bedankte Nederland op het podium voor de steun die kijkers hadden gegeven.

Een bedrag dat alle verwachtingen overtrof

De actie bracht ruim 3 miljoen euro op. Daarmee zijn ambulances en medische spullen gekocht. Volgens Lysenko zijn inmiddels meer dan 250 ambulances naar Oekraïne gestuurd. Die aantallen laten zien hoe ver de donaties van kijkers reiken.

Zelf had Lysenko vooraf hooguit 100.000 euro aan donaties verwacht. Het uiteindelijke bedrag was dus ruim dertig keer zo hoog. “Het is ongelooflijk eigenlijk”, zei hij. Hij vindt het bijzonder dat een satirisch programma zoveel heeft kunnen betekenen voor mensen in een oorlogsgebied.

Twee zwaargewichten in dezelfde categorie

In de categorie Impact nam Even tot Hier het op tegen sterke concurrentie. De YouTube-serie #BOOS van Tim Hofman was genomineerd met een uitzending over misstanden bij een jeugdzorginstelling. Daarmee kwam een maatschappelijk probleem in Nederland zelf in beeld.

Ook het laatste seizoen van Het Verhaal van Nederland, over de Tweede Wereldoorlog, maakte kans op de prijs. Beide genomineerden pakten dus een zwaar onderwerp aan. Dat de jury toch koos voor een satirisch programma dat geld inzamelde voor ambulances, zegt iets over de directe uitwerking die de actie had.

Opnieuw succes op het gala

Even tot Hier viel eerder in de prijzen tijdens het televisiegala. In 2022 won het programma al de Gouden Televizier-Ring, met maar liefst 70 procent van de stemmen. Toen ging het om het publieksoordeel over het hele programma, nu om een afzonderlijke prijs voor maatschappelijke impact.

Op dezelfde avond won Andy van der Meijde de Televizier-Ring Online-videoserie met zijn YouTube-serie Bij Andy in de auto!. De onderscheidingen laten zien hoe breed het gala is: van satire met een serieuze missie tot een luchtige autoserie met bekende gasten.

De oorlog is nog niet voorbij

Lysenko hoopt dat de nominatie en de winst van de Impact-prijs opnieuw aandacht opleveren voor de inzamelingsactie. “De oorlog is nog niet voorbij”, benadrukte hij. Voor hem staat het werk dus niet stil nu de prijs binnen is.

Op het podium liet hij weten dat er nog steeds geld gestort kan worden voor TATU. Zijn boodschap aan het Nederlandse publiek was kort: “Bedankt Nederland!” Daarmee richtte hij zich tot de kijkers die de opbrengst van ruim 3 miljoen euro mogelijk maakten.