Dobrindt houdt gesprekken over terugkeercentrum geheim: ‘Dit is een gevoelige kwestie’

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt houdt vast aan geheimhouding over de gesprekken voor een terugkeercentrum voor afgewezen asielzoekers buiten de Europese Unie. Hij verwacht wel dat er later dit jaar een akkoord komt. Dat zei hij in Luxemburg, vlak voor het begin van een overleg met de EU-ministers van migratie.

Het centrum zou moeten komen in een land buiten de EU en bedoeld zijn voor asielzoekers van wie de aanvraag is afgewezen. Dobrindt vertelde niet met welke landen er wordt gesproken. Volgens de minister gaat het om een zaak waarvoor tijd nodig is en waarbij zorgvuldigheid zwaarder weegt dan snelheid.

Duitsland trekt op met vier andere landen

Duitsland werkt in dit dossier niet alleen. Het land trekt op met Nederland, Denemarken, Oostenrijk en Griekenland. Samen vormen de vijf landen de groep die een terugkeercentrum buiten de EU wil realiseren.

Wat die samenwerking precies inhoudt, bleef bij de verklaring van Dobrindt buiten beeld. Er werd niet gezegd hoe de taken tussen de landen zijn verdeeld. Ook is niet bekend hoe de opzet van het centrum eruit zou zien of wanneer het in gebruik zou kunnen worden genomen.

De minister koppelde zijn verwachting van een akkoord wel aan een tijdsaanduiding: later dit jaar. Een uitgewerkte planning of een concrete datum noemde hij niet. Het blijft daarbij bij een verwachting van de Duitse minister, niet bij een afgesloten overeenkomst.

‘We maken op dit moment geen details bekend’

Over de gesprekken zelf was Dobrindt terughoudend. Hij zei: “We maken op dit moment geen details bekend over met welke landen we voorbereidende gesprekken voeren. Dit is een gevoelige kwestie.” Daarmee maakte hij duidelijk dat het om voorbereidende gesprekken gaat, en dat de betrokken landen de namen van hun gesprekspartners niet naar buiten brengen.

Dat de vijf landen zwijgen over wie er aan tafel zit, betekent niet dat er geen vermoedens bestaan. Algemeen wordt aangenomen dat de vijf landen in ieder geval met Rwanda en mogelijk ook met Oeganda gesprekken voeren. Dat is een aanname en geen bevestigd feit. Dobrindt bevestigde die namen niet.

Voor de lezer is het onderscheid van belang. Er is geen vastgesteld land voor het terugkeercentrum en er is geen overeenkomst gesloten. Over de locatie, de opzet en de startdatum van het centrum is niets bekendgemaakt.

Overeenkomsten moeten juridisch standhouden

Dobrindt legde uit waarom het proces niet snel gaat. Volgens hem moeten de afspraken met een derde land niet alleen nu werken, maar ook op de lange termijn overeind blijven. Hij zei: “De overeenkomsten die worden gesloten, moeten ook op de lange termijn houdbaar zijn en de nodige gerechtelijke procedures en uitspraken doorstaan. Dat kost tijd.”

Die opmerking wijst erop dat de minister rekening houdt met rechtszaken over de afspraken. Een overeenkomst die bij de rechter sneuvelt, zou het hele plan onderuit kunnen halen. Daarom wil hij dat de teksten bestand zijn tegen juridische toetsing voordat ze worden gesloten.

Met zijn woorden zette Dobrindt de verwachting voor het akkoord in perspectief. Een akkoord later dit jaar is het streven, maar de minister benadrukte dat de uitkomst afhangt van de juridische degelijkheid en dat dat proces tijd vraagt. Een vaste einddatum koppelde hij er niet aan.

Definitief besluit van de EU-ministers

De uitspraken van Dobrindt kwamen vlak voor een belangrijk moment in de Europese besluitvorming. De EU-ministers nemen donderdag een definitief besluit over de terugkeerregeling. Daarmee wordt de komst van terugkeercentra mogelijk.

Het besluit schept het kader, maar niet de centra zelf. Pas als er overeenkomsten zijn met landen buiten de EU kan er daadwerkelijk een terugkeercentrum komen. Dat is precies het traject waarover Dobrindt sprak: voorbereidende gesprekken die nog moeten leiden tot afspraken.

Het overleg in Luxemburg vond plaats met de ministers die over migratie gaan. Dobrindt sprak voorafgaand aan die bijeenkomst. De Duitse minister koos er daarbij voor om de nadruk te leggen op voorzichtigheid en op de lange doorlooptijd van de onderhandelingen.

Wat er nu vaststaat

De stand van zaken is helder maar beperkt. Duitsland verwacht later dit jaar een akkoord over een terugkeercentrum voor afgewezen asielzoekers in een land buiten de EU. Het land doet dit samen met Nederland, Denemarken, Oostenrijk en Griekenland. De gesprekken zijn voorbereidend en de betrokken landen houden de namen van hun gesprekspartners geheim.

Wat nog ontbreekt, is veel. Er is geen overeenkomst gesloten, er is geen locatie bevestigd en er zijn geen details over de opzet of de startdatum. Dobrindt noemde de kwestie gevoelig en maakte duidelijk dat zorgvuldigheid voorgaat. Eerst volgt donderdag het definitieve besluit van de EU-ministers over de terugkeerregeling.